హార్ముజ్ జలసంధి మూసివేత..! భారత్కు పెరుగుతున్న ప్రమాదం..?
ఇరాన్, అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ మధ్య పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతలు హార్ముజ్ జలసంధి ద్వారా చమురు, గ్యాస్ రవాణాకు అంతరాయం కలిగించే ప్రమాదాన్ని సృష్టిస్తున్నాయి. ఇది ప్రపంచ చమురు ధరలను పెంచి, ఆర్థిక మార్కెట్లలో అస్థిరతకు దారితీయవచ్చు. వ్యూహాత్మక నిల్వలు తక్కువగా ఉండటం భారత్ ఇంధన భద్రతకు పెద్ద సవాలు.
ఇరాన్, అమెరికా–ఇజ్రాయెల్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు పెరగడంతో ప్రపంచంలోని కీలక ఇంధన మార్గాల్లో ఒకటైన హార్ముజ్ జలసంధి మళ్లీ అంతరాయం ప్రమాదాన్ని ఎదుర్కొంటోంది. ప్రపంచ చమురు, గ్యాస్ రవాణాలో ఈ జలసంధి కీలక పాత్ర పోషించడంతో ఇంధన మార్కెట్లు, ప్రభుత్వాలు, పెట్టుబడిదారుల్లో ఆందోళన పెరిగింది. కేవలం సుమారు 50 కి.మీ వెడల్పు మాత్రమే ఉన్నప్పటికీ, హార్ముజ్ జలసంధి ద్వారా రోజుకు దాదాపు 20 మిలియన్ బ్యారెళ్ల ముడి చమురు రవాణా అవుతుంది. అదనంగా భారీ స్థాయిలో LNG కూడా ఇక్కడి గుండా వెళుతుంది. ఇది ప్రపంచ చమురు వాణిజ్యంలో సుమారు నాలుగో వంతు, LNG వాణిజ్యంలో ఐదో వంతు వాటా కలిగి ఉండటం వల్ల అత్యంత వ్యూహాత్మక మార్గంగా పరిగణించబడుతోంది.
ఈ మార్గంలో అంతరాయం ఏర్పడితే చమురు ధరలు ఎగబాకే ప్రమాదం ఉంది. సరఫరా గొలుసులు దెబ్బతిని, ప్రపంచ ఆర్థిక మార్కెట్లలో అస్థిరత పెరగవచ్చు. నిపుణుల ప్రకారం ప్రస్తుత ఉద్రిక్తతలు సరఫరా అంతరాయం ప్రమాదాన్ని స్పష్టంగా సూచిస్తున్నాయి. ఇరాన్ ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ ఓడలను లక్ష్యంగా చేసుకునే హెచ్చరిక ఇవ్వడంతో షిప్పింగ్పై ఆందోళనలు మరింత పెరిగాయి.
భారత్పై ప్రభావం?
హార్ముజ్ జలసంధిలో అంతరాయం ఏర్పడితే అత్యంత ప్రభావిత దేశాల్లో భారత్ ఒకటి. భారత్ తన ముడి చమురు అవసరాల్లో 85 శాతానికి పైగా దిగుమతి చేసుకుంటుంది. వీటిలో పెద్ద భాగం మధ్యప్రాచ్యం నుంచే వస్తుంది. అంచనాల ప్రకారం భారత్ ముడి చమురు, LNG దిగుమతుల్లో సుమారు 50–55 శాతం ఈ జలసంధి గుండా వస్తాయి. భారత్ వద్ద ఉన్న వ్యూహాత్మక పెట్రోలియం నిల్వలు ప్రస్తుతం కేవలం 8–9 రోజుల డిమాండ్కే సరిపోతాయి. సహజ వాయువుకు సమానమైన వ్యూహాత్మక నిల్వలు లేవు. కాబట్టి అంతరాయం కొన్ని వారాలకు మించి కొనసాగితే సరఫరా ఒత్తిడి త్వరగా పెరిగే అవకాశం ఉంది.
ఇంధన కంపెనీలకు పెరుగుతున్న ఒత్తిడి
ఈ పరిస్థితి మొత్తం ఇంధన విలువ గొలుసుపై ప్రభావం చూపవచ్చు. చమురు మార్కెటింగ్ కంపెనీలు ప్రత్యామ్నాయ సరఫరాదారుల నుంచి ముడి చమురు తెచ్చుకోవచ్చు. ముడి చమురు ధరలు పెరగడం, పొడవైన షిప్పింగ్ మార్గాలు, అధిక బీమా, రవాణా ఖర్చులు వంటివి ఉంటాయి. భారత్లో రిటైల్ ఇంధన ధరలు పూర్తిగా మార్కెట్ ఆధారంగా కాకపోవడంతో, కంపెనీలు మొత్తం ఖర్చును వినియోగదారులకు బదిలీ చేయలేకపోవచ్చు. దీంతో మార్కెటింగ్ మార్జిన్లు కుదించబడే ప్రమాదం ఉంది. గ్యాస్ రంగంలో కూడా ఒత్తిడి కనిపించవచ్చు. గ్యాస్ ట్రాన్స్మిషన్, LNG దిగుమతి సంస్థలు తగ్గిన వాల్యూమ్లు, అధిక LNG ధరలను ఎదుర్కోవచ్చు. నగర గ్యాస్ పంపిణీ సంస్థలకు ఇన్పుట్ గ్యాస్ ఖర్చులు పెరగడం, సరఫరా కోతలు వంటి సవాళ్లు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంది.
మరిన్ని బిజినెస్ వార్తల కోసం ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి