కట్లపాము ఎక్కడ సంచరిస్తుంది..? ఏం తింటుంది..? కాటేస్తే ఏం చేయాలి..?

వర్షాకాలం రాగానే గ్రామాలు, వ్యవసాయ పొలాలు, ఇళ్ల పరిసరాల్లో పాములు ఎక్కువగా కనిపిస్తుంటాయి. వాటిలో అత్యంత ప్రమాదకరమైన జాతుల్లో కట్లపాము (Common Krait ) ఒకటి. భారతదేశంలోని నాలుగు అత్యంత విషపూరిత పాముల జాబితాలో ఈ జాతికి స్థానం ఉంది. దీని కాటు ప్రాణాంతకంగా మారే అవకాశం ఉండటంతో కట్లపాము కనిపిస్తే అప్రమత్తంగా ఉండాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.

ఎలాంటి ప్రాంతాల్లో ఎక్కువగా సంచరిస్తుంది?

కట్లపాములు ప్రధానంగా గ్రామీణ ప్రాంతాలు, వ్యవసాయ పొలాలు, గడ్డి కుప్పలు, కట్టెల నిల్వలు, రాళ్ల గుట్టలు, పొదలు, కాలువల ఒడ్లు, ఎలుకల బొరియలు ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాంతాల్లో కనిపిస్తాయి. వర్షాకాలంలో బొరియల్లోకి నీరు చేరడంతో బయటకు వచ్చి ఆహారం కోసం సంచరిస్తాయి. ఎలుకలు ఎక్కువగా ఉండే ధాన్యం గోదాములు, పాత ఇళ్ల పరిసరాల్లో కూడా ఇవి కనిపించే అవకాశం ఉంటుంది.

రాత్రిపూటే ఎక్కువ చురుకుగా..

కట్లపాము ప్రధానంగా రాత్రిపూట సంచరించే జాతి. పగటి సమయంలో రాళ్ల కింద, బొరియల్లో లేదా చీకటి ప్రదేశాల్లో దాక్కుని ఉంటుంది. రాత్రి వేళల్లో ఆహారం కోసం బయటకు వస్తుంది. అందువల్ల రాత్రిపూట బయట తిరిగేటప్పుడు టార్చ్ ఉపయోగించడం, నేలపై జాగ్రత్తగా నడవడం మంచిది.

వీటికి ఇష్టమైన ఆహారం ఏంటి?

కట్లపాము ప్రధానంగా మాంసాహారి. దీనికి ఇష్టమైన ఆహారం ఎలుకలు, చిన్న పాములు (ఇతర పాములను కూడా వేటాడుతుంది), బల్లులు, కప్పలు, చిన్న సరీసృపాలు. అప్పుడప్పుడు చిన్న పక్షులు లేదా వాటి గుడ్లను కూడా తింటుంది. వ్యవసాయ పొలాల్లో ఎలుకల సంఖ్యను తగ్గించడంలో ఈ పాములు సహజంగా ఉపయోగపడతాయి. అయితే అవి విషపూరితమైనవి కావడంతో వాటికి దూరంగా ఉండటం తప్పనిసరి.

ఎందుకు అంత ప్రమాదకరం?

కట్లపాము విషంలో న్యూరోటాక్సిన్లు ఉంటాయి. ఇవి నాడీ వ్యవస్థపై నేరుగా ప్రభావం చూపి కండరాల పనితీరును దెబ్బతీస్తాయి. ముఖ్యంగా శ్వాస తీసుకోవడానికి ఉపయోగపడే కండరాలు పనిచేయకుండా చేయగలవు. సమయానికి చికిత్స అందకపోతే ప్రాణాపాయం సంభవించే ప్రమాదం ఉంది.

కాటు తర్వాత కనిపించే లక్షణాలు

కట్లపాము కాటు వేసిన వెంటనే పెద్దగా నొప్పి లేదా వాపు లేకపోవచ్చు. దీంతో చాలామంది నిర్లక్ష్యం చేసే ప్రమాదం ఉంది. కానీ కొంతసేపటి తర్వాత కనురెప్పలు వాలిపోవడం, మాట్లాడటం కష్టంగా మారడం, మింగలేకపోవడం, శరీర కండరాలు బలహీనపడటం, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, తీవ్రమైన పరిస్థితుల్లో శ్వాస ఆగిపోవడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి.

కాటేస్తే వెంటనే ఏం చేయాలి?

కట్లపాము కాటేస్తే ఆలస్యం చేయకుండా వెంటనే ఆసుపత్రికి వెళ్లాలి. బాధితుడిని ప్రశాంతంగా ఉంచాలి. కాటేసిన అవయవాన్ని వీలైనంత కదలకుండా స్థిరంగా ఉంచాలి. వెంటనే సమీప ప్రభుత్వ లేదా అవసరమైన చికిత్స అందించే ఆసుపత్రికి తరలించాలి. వైద్యుల సూచన మేరకు అవసరమైతే యాంటీ స్నేక్ వెనం ఇస్తారు.

ఏం చేయకూడదు?

గాయం కోయకూడదు. విషాన్ని నోటితో పీల్చకూడదు. బిగిగా తాడు లేదా వస్త్రం కట్టకూడదు. మూఢనమ్మకాలతో ఇంటి వైద్యం చేయకుండా నేరుగా వైద్యులను సంప్రదించాలి.

కట్లపాము సాధారణంగా మనుషులను వెంబడించి దాడి చేయదు. అయితే ప్రమాదం ఉందని భావిస్తే కాటు వేయవచ్చు. అందువల్ల పాము కనిపిస్తే దానిని చంపేందుకు ప్రయత్నించకుండా, సురక్షిత దూరం పాటించి స్థానిక స్నేక్ రెస్క్యూ బృందం లేదా అటవీ శాఖకు సమాచారం ఇవ్వడం ఉత్తమం.

వర్షాకాలంలో ఇళ్ల పరిసరాలను పరిశుభ్రంగా ఉంచడం, గడ్డి కుప్పలు, చెత్త, కట్టెల నిల్వలు తగ్గించడం, రాత్రిపూట టార్చ్ ఉపయోగించడం వంటి జాగ్రత్తలు తీసుకుంటే కట్లపాముల బారిన పడే ప్రమాదాన్ని చాలావరకు తగ్గించుకోవచ్చు.