బిక్కనేర్‌లో వింతాలయం: నీళ్లకు బదులు 40 వేల కిలోల నెయ్యితో నిర్మించిన 550 ఏళ్ల జైన దేవాలయం!
రాజస్థాన్‌లోని బిక్కనేర్‌లో ఉన్న 550 ఏళ్ల నాటి భాండాషా జైన దేవాలయం ప్రపంచంలోనే అత్యంత విశిష్టమైన ఆలయాల్లో ఒకటి. 15వ శతాబ్దానికి చెందిన ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించేటప్పుడు సిమెంట్, సున్నం మిశ్రమంలో నీళ్లకు బదులుగా ఏకంగా 40,000 కిలోల స్వచ్ఛమైన దేశీ నెయ్యిని ఉపయోగించారు. ధనిక జైన వ్యాపారి భాండాషా ఓస్వాల్ నిర్మించిన ఈ 3 అంతస్తుల ఎర్ర రాతి ఆలయం జైనమత 5వ తీర్థంకరుడైన భగవాన్ సుమతినాథునికి అంకితం చేయబడింది. తీవ్రమైన వేసవి ఎండల్లో నేటికీ ఈ ఆలయ గోడలు, నేలల నుంచి నెయ్యి సువాసన, జిడ్డుదనం స్పష్టంగా తెలుస్తుండటం విశేషం.
Updated on: Oct 14, 2026 | 2:30 PM
రాజస్థాన్ అంటేనే రాయల్ కోటలు, ఎడారి సౌందర్యం, చారిత్రక నిర్మాణాలకు నిలయం. అయితే బిక్కనేర్‌లో ఉన్న భాండాసర్ జైన ఆలయం కథ వింటే ఎవరైనా ఆశ్చర్యపోవాల్సిందే. సుమారు 550 సంవత్సరాల క్రితం నిర్మించిన ఈ ఆలయ నిర్మాణంలో చుక్క నీరు కూడా వాడకుండా, ఏకంగా 40 వేల కిలోల శుద్ధమైన దేశీ నెయ్యిని పునాదులు, గోడల మిశ్రమంలో ఉపయోగించారు.
కంజూస్ అన్నందుకు నెయ్యి నిల్వలన్నీ ఖాళీ చేసిన వ్యాపారి!
థార్ ఎడారి ప్రాంతమైన బిక్కనేర్‌లో ఆ రోజుల్లో నీటి కొరత తీవ్రంగా ఉండేది. ఐదవ జైన తీర్థంకరుడైన భగవాన్ సుమతినాథుని కోసం భాండాషా ఓస్వాల్ అనే సంపన్న జైన వ్యాపారి ఈ ఆలయాన్ని నిర్మించడం ప్రారంభించారు. ఒకరోజు వ్యాపారి భాండాషా కింద పడిన ఒక నెయ్యి బొట్టును వృథా కాకుండా తుడిచారు. ఇది చూసిన ఆలయ ప్రధాన శిల్పి ఆయనను లోభి/కంజూస్ అని ఎకసెక్కం చేశాడు. ఆ మాటను తీవ్రంగా పరిగణించిన భాండాషా, తన ప్రతిష్టను నిలబెట్టుకోవడానికి నిర్మాణంలో నీటికి బదులు తన వద్ద ఉన్న నెయ్యి నిల్వలన్నింటినీ పునాది మిశ్రమంలో కలపాలని ఆదేశించారు. అలా ఏకంగా 40,000 కిలోల నెయ్యితో ఈ ఆలయ పునాదులు రూపుదిద్దుకున్నాయి.
అద్భుత శిల్పకళ – వేసవిలో నెయ్యి సువాసనలు!
ఎర్రటి ఇసుక రాయితో, జైసల్మేర్ పసుపు రంగు రాళ్లతో నిర్మించిన ఈ మూడు అంతస్తుల ఆలయం అత్యంత సుందరమైన గోడ చిత్రాలు, బంగారు పూత, అద్దాల పనితనంతో అలరారుతోంది. ఈ ఆలయంలోని మరో గొప్ప విశేషమేమిటంటే.. వేసవి కాలంలో ఉష్ణోగ్రతలు 45-50 డిగ్రీలు దాటినప్పుడు, ఆలయ గోడలు, ఫ్లోరింగ్ నుంచి నెయ్యి జిడ్డు, సువాసన స్పష్టంగా బయటకు వస్తుంది.
ప్రస్తుతం భారత పురాతత్వ సర్వేక్షణ శాఖ సంరక్షణలో ఉన్న ఈ చారిత్రక జైన దేవాలయాన్ని దర్శించేందుకు, ఈ అద్భుతాన్ని కళ్లారా చూసేందుకు ప్రపంచ నలుమూలల నుంచి నిత్యం వేలాది మంది పర్యాటకులు బిక్కనేర్‌కు తరలివస్తుంటారు.
