Telangana: 400 ఏళ్ల నాటి బావి.. చరిత్ర, సంస్కృతి, ఆధ్యాత్మికతలకు సజీవ సాక్ష్యం
సంగారెడ్డి జిల్లా సదాశివపేటలోని రాఘవేంద్రనగర్లో 400 ఏళ్ల నాటి పుష్కరిణి జలసంరక్షణకు అద్దం పడుతోంది. శ్రీ జానకీ రఘునాథస్వామి ఆలయ సమీపంలోని ఈ చారిత్రక బావిలోని నీరు తాగితే సకల శుభాలు, రోగనివారణ కలుగుతాయని స్థానికుల ప్రగాఢ విశ్వాసం. ఇటీవల దీని 400వ వార్షికోత్సవం ఘనంగా జరిగింది.
సంగారెడ్డి జిల్లా సదాశివపేటలోని రాఘవేంద్రనగర్లో గల ఓ పురాతన మెట్లబావి చరిత్ర, సంస్కృతి, ఆధ్యాత్మికతలకు సజీవ సాక్ష్యంగా నిలుస్తోంది. స్థానికులు దీనిని పుష్కరిణిగా భావిస్తూ పూజిస్తుంటారు. 400 ఏళ్ల క్రితం నిర్మించిన ఈ అద్భుతమైన కట్టడం నేటికీ చెక్కుచెదరక, నిత్యం నీటితో నిండి ఉండటం జలసంరక్షణ పట్ల మన పూర్వీకులకున్న దూరదృష్టిని తెలియజేస్తుంది. ఈ చారిత్రక బావి స్థానికులకు కేవలం నీటి వనరు మాత్రమే కాదు, ఒక దైవ సంబంధమైన ప్రదేశం. స్థానికుల ప్రగాఢ విశ్వాసం ప్రకారం, ఈ పుష్కరిణిలోని నీరు తాగడం వల్ల సకల రోగాలు నయమవుతాయి, సకల శుభాలు కలుగుతాయి. ఈ మహిమాన్విత పుష్కరిణికి శ్రీ జానకీ రఘునాథస్వామి దేవాలయంతో అవినాభావ సంబంధం ఉంది. సదాశివపేటకు సుమారు 3 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఎనికేపల్లి గ్రామం సమీపంలో పూర్వం మాతృశ్రీ జానకమ్మ, రఘునాథ మహారాజ్ హోమయాగాలు చేసేవారని స్థానిక కథనాలు చెబుతున్నాయి. ఒకానొక కార్తీక బహుళ ఏకాదశి రోజున రఘునాథస్వామి ప్రాణాలు వదలగా, ఆయన సతీమణి జానకమ్మ చితిలోకే ప్రవేశించి సహగమనం చేశారట. అనంతరం చితి కాలిన చోట ఎలాంటి బూడిద లేకుండా పువ్వులు మాత్రమే ఉన్నాయని, ఆ పువ్వులను తీసుకుని ఒక గుడిని నిర్మించి అప్పటి నుంచి వారిని దైవంగా పూజిస్తున్నారని స్థానికులు నమ్ముతారు.
ఈ పుష్కరిణి వెనుక మరో అద్భుతమైన కథ ఉంది. పూర్వం కుష్ఠు వ్యాధితో బాధపడుతున్న ఒక కోటీశ్వరుడు ఈ ప్రాంతానికి వచ్చి చింతచెట్టు కింద విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నప్పుడు, తనకు ఇక్కడ వ్యాధి నయమవుతుందనే నమ్మకం కలిగిందట. రఘునాథస్వామి అతని స్వప్నంలో కనిపించి, ఒక చిన్న కోనేరులో స్నానం చేస్తే వ్యాధి నయమవుతుందని చెప్పారట. ఆ కోటీశ్వరుడు దృఢవిశ్వాసంతో ఆ కోనేరులో స్నానం చేసి రోగం నుంచి విముక్తుడయ్యాడట. కృతజ్ఞతగా, అతనే ఇప్పుడున్న ఈ భారీ పుష్కరిణిని నిర్మించాడని స్థానిక చరిత్ర చెబుతోంది. ఈ మందిరం సదాశివపేట పట్టణం నిర్మాణం కాకముందే ఇక్కడ వెలసిందని, దీనికి 400 సంవత్సరాల చరిత్ర ఉందని పేర్కొన్నారు. జానకీ రఘునాథస్వామి వారు యోగులు తపస్సు చేసిన స్థలం ఇది. ఇటీవల ఈ పుష్కరిణి 400 ఏళ్లు పూర్తి చేసుకున్న సందర్భంగా ఘనంగా వేడుకలు నిర్వహించారు. ఉదయం పుష్కరిణి తీర్థ స్నానంతో మొదలైన వేడుకలు, మహాభిషేకం, రుద్రాభిషేకం, అన్నప్రసాదం వంటి కార్యక్రమాలతో వైభవోపేతంగా సాగాయి. శ్రీ బాల్ మార్తాండ్ సర్వే ముఖయాజీ మహారాజ్ ఆధ్వర్యంలో ఈ కార్యక్రమాలు జరిగాయి.
ప్రతి సంవత్సరం కార్తీక మాసంలో ఉత్సవాలు, శ్రావణ మాసంలో రుద్రాభిషేకాలు నిర్వహిస్తారు. 41 రోజుల పాటు ప్రత్యేక జాతర కూడా జరుగుతుంది. హైదరాబాద్ నుంచి వచ్చిన కళాకారులతో సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు కూడా నిర్వహిస్తారు. ఈ మెట్లబావి తమ ఊరికి ఒక ప్రత్యేక గుర్తింపునిచ్చిందని స్థానికులు గర్వంగా చెబుతారు. తమ చుట్టూ ఉన్న పురాతన వస్తువులను, మందిరాలను, గుండాలను, తీర్థ క్షేత్రాలను పరిరక్షించుకోవాల్సిన బాధ్యత మనందరిపై ఉందని, సనాతన హిందూ ధర్మంలో ఇది ఒక ముఖ్య భాగమని వారు ఉద్ఘాటించారు. ఇది కేవలం ఒక పురాతన బావి మాత్రమే కాదు, శతాబ్దాల చరిత్రను, ఆధ్యాత్మికతను, మన పూర్వీకుల ఇంజనీరింగ్ నైపుణ్యాన్ని గుర్తుచేసే ఒక పవిత్ర స్థలం. అయితే అక్కడి నీటిని కలుషితం కాకుండా చూడాల్సిన బాధ్యత అందరిపై ఉంది.