హారతిని చేతులతో కళ్లకు ఎందుకు అద్దుకుంటారు? దీని వెనుక ఉన్న ఆధ్యాత్మిక రహస్యం ఇదే!
Touching Eyes After Aarti: హారతి పూర్తయిన తర్వాత చాలామంది భక్తులు దీపజ్యోతిపై చేతులను ఉంచి కళ్లకు, నుదుటికి తాకించుకుంటారు. అసలు ఈ సంప్రదాయాన్ని ఎందుకు పాటిస్తారు? దీని వెనుక ఉన్న ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసం, భక్తి భావన ఏమిటో ఇప్పుడు వివరంగా తెలుసుకుందాం.
Updated on: Aug 08, 2026 | 10:25 PM
Aarti significance Telugu: చాలా ఇళ్లలో పూజ పూర్తయిన తర్వాత దేవుడికి హారతి ఇవ్వడం ఒక ముఖ్యమైన ఆచారంగా కొనసాగుతోంది. హిందూ సంప్రదాయంలో హారతికి ఎంతో ప్రత్యేకమైన స్థానం ఉంది. పూజ, అభిషేకం, మంత్రపఠనం లేదా ఇతర ధార్మిక కార్యక్రమాలు పూర్తయిన అనంతరం దీపం, కర్పూరం లేదా నెయ్యితో వెలిగించిన జ్యోతిని దేవుని ముందు ఊపుతూ హారతి ఇస్తారు. హారతి ద్వారా భక్తులు తమ ఇష్టదైవం పట్ల భక్తి, కృతజ్ఞత, అంకితభావాన్ని వ్యక్తం చేస్తారని మత విశ్వాసాలు చెబుతున్నాయి. అయితే హారతి పూర్తయిన వెంటనే చాలామంది భక్తులు దీపం జ్వాల వైపు చేతులను ఉంచి, ఆ చేతులను కళ్లకు, నుదుటికి లేదా తలపై తాకించుకోవడం మనం తరచుగా చూస్తుంటాం.
అసలు ఇలా ఎందుకు చేస్తారు? దీని వెనుక ఉన్న ఆధ్యాత్మిక అర్థం ఏమిటి?
హారతి తీసుకుని చేతులను కళ్లకు ఎందుకు తాకిస్తారు?
మత విశ్వాసాల ప్రకారం, హారతిలోని జ్యోతిని దైవ తేజస్సుకు, జ్ఞానానికి, దైవిక శక్తికి ప్రతీకగా భావిస్తారు. హారతి సమయంలో దేవుడి ముందు వెలిగించే దీపజ్యోతిని దర్శించిన తర్వాత, దాని నుంచి చేతులతో తీసుకుని కళ్లకు లేదా నుదుటికి తాకించుకోవడం ద్వారా దైవ అనుగ్రహాన్ని స్వీకరిస్తున్నామనే భావన ఉంటుంది. కళ్లకు చేతులు తాకించుకోవడం ద్వారా ‘దేవుని జ్యోతిని దర్శించిన ఈ కళ్లకు దైవ ఆశీర్వాదం లభించాలి’ అనే భక్తి భావనను వ్యక్తం చేస్తారు. నుదుటిపై చేతులు ఉంచడం ద్వారా దైవ చైతన్యం, సద్బుద్ధి, శాంతి తమలో నిలవాలని కోరుకుంటారని విశ్వసిస్తారు.
భక్తి, వినయం, దైవ కృపకు చిహ్నం
హారతి తర్వాత ఈ విధంగా చేతులను కళ్లకు లేదా నుదుటికి తాకించుకోవడం కేవలం ఒక ఆచారం మాత్రమే కాదు. ఇది భక్తుని వినయం, శరణాగతి, కృతజ్ఞతకు ప్రతీకగా భావించబడుతుంది. ‘దేవుని ముందు నేను సమర్పించుకున్నాను.. ఆయన అనుగ్రహమే నాకు శక్తి’ అనే భావనతో భక్తులు ఈ సంప్రదాయాన్ని పాటిస్తారు. కుటుంబంలో తరతరాలుగా వస్తున్న పూజా విధానాల్లో భాగంగా కూడా దీనిని కొనసాగిస్తారు.
హారతిలో కర్పూరం, నెయ్యి దీపానికి ఉన్న ప్రాధాన్యత
పూజా సమయంలో కర్పూరం లేదా నెయ్యితో దీపాన్ని వెలిగించడం హిందూ సంప్రదాయంలో సాధారణం. ముఖ్యంగా కర్పూరం పూర్తిగా మండిపోయి ఎలాంటి అవశేషం మిగలకుండా కరిగిపోవడాన్ని అహంకారాన్ని, అజ్ఞానాన్ని దైవజ్ఞానంలో సమర్పించుకోవడానికి ప్రతీకగా కొందరు ఆధ్యాత్మికంగా భావిస్తారు. అదేవిధంగా నెయ్యి దీపం పవిత్రత, శుభానికి ప్రతీకగా భావించబడుతుంది. దీపజ్యోతి చుట్టూ భక్తితో మంత్రాలు జపించడం, గంటలు మోగించడం, దేవుడిపై మనసును కేంద్రీకరించడం వంటి చర్యలు పూజా వాతావరణాన్ని మరింత ఆధ్యాత్మికంగా మారుస్తాయి.
మనశ్శాంతికి కూడా ఒక కారణం
హారతి సమయంలో దీపజ్యోతిని చూస్తూ మంత్రాలను వినడం, గంటానాదం మధ్య కొద్దిసేపు మనసును దేవుడిపై కేంద్రీకరించడం వల్ల భక్తుల్లో ప్రశాంతత, ఏకాగ్రత వంటి అనుభూతులు కలగవచ్చు. రోజువారీ పనులు, ఒత్తిడి, ఆందోళనల నుంచి కొద్దిసేపు దూరంగా ఉండి పూజలో మనసును లీనమయ్యేలా చేసే ఈ ప్రక్రియ మానసికంగా ఉపశమనాన్ని కలిగించవచ్చు. హారతి అనంతరం చేతులను కళ్లకు, నుదుటికి తాకించుకోవడం కూడా భక్తి భావాన్ని మరింతగా అనుభూతి చెందేలా చేసే ఒక ప్రతీకాత్మక చర్యగా చూడవచ్చు.
తరతరాలుగా కొనసాగుతున్న ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయం
హారతి తర్వాత చేతులను కళ్లకు లేదా నుదుటికి తాకించుకోవడం వెనుక ప్రధానంగా దైవ జ్యోతిని స్వీకరించడం, దేవుని అనుగ్రహాన్ని కోరుకోవడం, భక్తి మరియు వినయాన్ని వ్యక్తం చేయడం వంటి విశ్వాసాలు ఉన్నాయి. ప్రాంతం, కుటుంబ సంప్రదాయం, ఆచార వ్యవహారాలను బట్టి ఈ పద్ధతిలో కొంత మార్పు ఉండవచ్చు. కొందరు కళ్లకు తాకించుకుంటే, మరికొందరు నుదుటికి లేదా తలపై చేతులు ఉంచుకుంటారు. అందుకే హారతి తర్వాత చేతులను కళ్లకు తాకించుకోవడం అనేది కేవలం ఒక ఆచారం మాత్రమే కాకుండా, దైవజ్యోతి పట్ల గౌరవం, భక్తి, కృతజ్ఞత, దైవ అనుగ్రహాన్ని స్వీకరించాలనే భావనకు ప్రతీకగా తరతరాలుగా కొనసాగుతున్న సంప్రదాయం అని చెప్పవచ్చు.
(Disclaimer: ఈ కథనంలోని వివరాలు హిందూ మత విశ్వాసాలు, ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయాల ఆధారంగా అందించబడ్డాయి. వీటిని శాస్త్రీయ వాస్తవాలుగా భావించకండి. ఆచారాలు, నమ్మకాలు ప్రాంతం, కుటుంబ సంప్రదాయాలను బట్టి మారవచ్చు. వ్యక్తిగత నిర్ణయాలు తీసుకునేముందు సంబంధిత నిపుణులను సంప్రదించడం మంచిది.)
