
తెలుగు పంచాంగంలోని పవిత్రమైన మాసాల్లో జ్యేష్ఠ మాసం ఒకటి. ఈ మాసంలో చేసే దైవారాధన, దానధర్మాలు, పుణ్యకార్యాలకు విశేష ఫలితం లభిస్తుందని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. ముఖ్యంగా శ్రీ మహావిష్ణువు, బ్రహ్మదేవుడు, పితృదేవతల ఆరాధనకు ఈ మాసానికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. అందుకే ఈ సమయంలో దేశంలోని ప్రముఖ వైష్ణవ క్షేత్రాల్లో ప్రత్యేక ఉత్సవాలు నిర్వహిస్తారు. వాటిలో తిరుమలలో జరిగే శ్రీవారి జ్యేష్ఠాభిషేకం అత్యంత విశిష్టమైనదిగా భావించబడుతుంది. ఏడాదిలో ఒక్కసారి మాత్రమే జరిగే ఈ అపూర్వ సేవను దర్శించేందుకు వేలాది మంది భక్తులు తిరుమలకు తరలివస్తారు. ఈ ఏడాది ఈ ఉత్సవాలు జూన్ 26 నుంచి జూన్ 28 వరకు వైభవంగా జరుగుతున్నాయి.
శ్రీవారి ఉత్సవమూర్తి అయిన మలయప్పస్వామివారికి ప్రత్యేకంగా నిర్వహించే మూడు రోజుల మహోత్సవమే జ్యేష్ఠాభిషేకం. దీనిని అభిధ్యేయక అభిషేకం అని కూడా పిలుస్తారు. జ్యేష్ఠ మాసంలో జ్యేష్ఠా నక్షత్రానికి ముందు ప్రారంభమై, జ్యేష్ఠా నక్షత్రం రోజున ముగిసేలా ఈ ఉత్సవాన్ని నిర్వహించడం ఆనవాయితీ. ఈ అభిషేకం కేవలం ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమమే కాకుండా, ఉత్సవమూర్తుల సంరక్షణకు సంబంధించిన ఒక సంప్రదాయ పరిరక్షణ విధానంగా కూడా భావిస్తారు.
తిరుమలలోని ఉత్సవమూర్తులు సంవత్సరం పొడవునా అనేక బ్రహ్మోత్సవాలు, వాహనసేవలు, కళ్యాణోత్సవాలు వంటి కార్యక్రమాల్లో పాల్గొంటారు. నిరంతరం అలంకరణలు, ఆభరణాల ధారణ వల్ల విగ్రహాలపై ప్రభావం పడకుండా ఉండేందుకు సంవత్సరానికి ఒకసారి ప్రత్యేక అభిషేకాలు నిర్వహించి, కవచాలను మార్చే సంప్రదాయం ఏర్పడింది. ఈ కారణంగానే జ్యేష్ఠాభిషేకానికి తిరుమల ఆలయ సంప్రదాయంలో అత్యంత ప్రాధాన్యం ఉంది.
జ్యేష్ఠాభిషేకం సందర్భంగా ప్రతిరోజూ మలయప్పస్వామివారికి పంచామృతాలతో, పవిత్ర ద్రవ్యాలతో తిరుమంజనం నిర్వహిస్తారు. అనంతరం ప్రతి రోజూ వేర్వేరు కవచాలతో స్వామివారిని అలంకరిస్తారు.
మొదటి రోజు స్వామివారికి ఉన్న బంగారు కవచాన్ని తొలగించి పవిత్ర అభిషేకం నిర్వహిస్తారు. అనంతరం అద్భుతమైన వజ్ర కవచం అలంకరించి భక్తులకు దర్శనమిస్తారు.
రెండవ రోజు తిరుమంజనం అనంతరం మలయప్పస్వామికి ముత్యాల కవచం సమర్పిస్తారు. తెల్లటి ముత్యాలతో అలంకరించిన ఈ రూపం భక్తులకు నయనానందాన్ని కలిగిస్తుంది.
చివరి రోజు అభిషేకం పూర్తయ్యాక మళ్లీ బంగారు కవచం ధరింపజేస్తారు. అనంతరం ఈ బంగారు కవచంతోనే స్వామివారు సంవత్సరం పొడవునా వివిధ ఉత్సవాల్లో పాల్గొంటారు.
జ్యేష్ఠాభిషేక మహోత్సవాన్ని తిరుమల శ్రీవారి ఆలయంలోని సంపంగి ప్రదక్షిణలో ఉన్న కల్యాణ మండపంలో అత్యంత వైభవంగా నిర్వహిస్తారు. వేదపండితుల మంత్రోచ్ఛారణల మధ్య జరిగే ఈ కార్యక్రమం భక్తులకు అపూర్వమైన ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిని కలిగిస్తుంది.
ఉత్సవాలకు ముందు ఆలయ అర్చకులు శాస్త్రోక్తంగా మహా శాంతి హోమం నిర్వహిస్తారు. అనంతరం ఉభయ దేవేరులతో కలిసి మలయప్పస్వామివారికి ప్రత్యేక తిరుమంజనం, పూజలు, అలంకరణలు జరుగుతాయి.
మూడో రోజు సాయంత్రం సహస్రదీపాలంకరణ సేవ అనంతరం స్వామివారు శ్రీదేవి, భూదేవి సమేతంగా ఆలయ నాలుగు మాడవీధుల్లో ఊరేగుతూ భక్తులకు దివ్య దర్శనం ఇస్తారు. ఈ ఊరేగింపును చూసేందుకు వేలాది మంది భక్తులు ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తారు.
జ్యేష్ఠా నక్షత్రం, పౌర్ణమి ఒకే రోజున కలిసివస్తే అదే రాత్రి పౌర్ణమి గరుడసేవ కూడా నిర్వహిస్తారు. గరుడవాహనంపై శ్రీనివాసుడి దర్శనం పొందిన వారికి ఐశ్వర్యం, ఆరోగ్యం, సర్వ శుభాలు కలుగుతాయని వైష్ణవ సంప్రదాయంలో విశ్వాసం ఉంది.
ఆగమ శాస్త్రాల ప్రకారం జ్యేష్ఠాభిషేకం జరిగే రోజుల్లో శ్రీవారిని దర్శించిన భక్తులకు ప్రత్యేక పుణ్యఫలం లభిస్తుందని విశ్వసిస్తారు. కుటుంబ సౌఖ్యం, ఆయురారోగ్యాలు, ఐశ్వర్యం, మనశ్శాంతి కలగడంతో పాటు శ్రీహరి అనుగ్రహం సిద్ధిస్తుందని భక్తుల నమ్మకం. అందుకే ఈ మూడు రోజుల దర్శనాన్ని అత్యంత పవిత్రంగా భావిస్తారు.
జ్యేష్ఠాభిషేక ఉత్సవాల సందర్భంగా తిరుమలలో భక్తుల రద్దీ అధికంగా ఉండే అవకాశం ఉంది. అలాగే కొన్ని ఆర్జిత సేవలను తాత్కాలికంగా రద్దు చేయడం లేదా సమయాల్లో మార్పులు చేయడం జరుగుతుంది. కాబట్టి తిరుమలకు వెళ్లే భక్తులు ముందుగానే అధికారిక ప్రకటనలను పరిశీలించి ప్రయాణం ప్లాన్ చేసుకోవడం మంచిది. ఈ విధంగా ప్రతి సంవత్సరం జరిగే శ్రీవారి జ్యేష్ఠాభిషేకం తిరుమల ఆలయ సంప్రదాయంలో అత్యంత పవిత్రమైన, అరుదైన ఉత్సవంగా నిలిచింది. భక్తి, వైభవం, ఆగమ సంప్రదాయాల సమ్మేళనంగా జరిగే ఈ మహోత్సవం శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామివారి మహిమను మరింతగా చాటిచెబుతుంది.
(Disclaimer: ఇక్కడ అందించిన సమాచారం సాధారణ నమ్మకాల ఆధారంగా మాత్రమే అందించబడింది. వ్యక్తిగత నిర్ణయాలు తీసుకునే ముందు సంబంధిత నిపుణులను సంప్రదించడం మంచిది.)