భారత యువ ఆణిముత్యాలకు జాతీయ గౌరవం.. ప్రధాన మంత్రి రాష్ట్రీయ బాల్ పురస్కార్..అర్హులు ఎవరంటే..

Pm Rashtriya Bal Puraskar

భారతదేశం అంటేనే ప్రతిభావంతులకు, ధైర్యశాలురకు నిలయం. చారిత్రక కాలం నాటి బాల స్వాతంత్ర్య సమరయోధుల నుండి నేటి ఆధునిక సాంకేతిక ఆవిష్కర్తల వరకు.. దేశ యువత తమ అకుంఠిత దీక్షతో భారతదేశ భవిష్యత్తును తీర్చిదిద్దుతున్నారు. ఈ క్రమంలోనే, దేశవ్యాప్తంగా 5 నుండి 18 సంవత్సరాల వయస్సు గల బాలలలో దాగి ఉన్న అసాధారణ నైపుణ్యాలను, సాహసాలను గుర్తించి గౌరవించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రధాన మంత్రి రాష్ట్రీయ బాల్ పురస్కార్ (PMRBP) ను ప్రతిష్టాత్మకంగా నిర్వహిస్తోంది. 2019లో ప్రారంభమైనప్పటి నుండి ఇప్పటివరకు 203 మంది పిల్లలు ఈ ప్రతిష్టాత్మక పురస్కారాన్ని అందుకోవడం విశేషం.

వీర్ బాల దివస్ రోజున పురస్కార ప్రదానం:

ఈ అవార్డులను ప్రతి సంవత్సరం డిసెంబర్ 26న నిర్వహించే వీర్ బాల దివస్ సందర్భంగా న్యూఢిల్లీలో జరిగే ప్రత్యేక కార్యక్రమంలో గౌరవనీయ భారత రాష్ట్రపతి గారి చేతుల మీదుగా ప్రదానం చేస్తారు. పదవ సిక్కు గురువు అయిన గురు గోవింద్ సింగ్ కుమారులైన సాహిబ్జాదా జోరావర్ సింగ్ (9 ఏళ్లు), సాహిబ్జాదా ఫతే సింగ్ (7 ఏళ్లు) తమ విశ్వాసం కోసం ప్రాణాలర్పించిన చారిత్రక త్యాగాన్ని స్మరిస్తూ ఈ రోజును పాటిస్తారు. వారి నైతిక స్థైర్యానికి నివాళిగా ఈ రోజున అవార్డులు ఇవ్వడం ద్వారా సమకాలీన యువతను దేశ చరిత్రతో ప్రభుత్వం అనుసంధానిస్తోంది. అవార్డు గ్రహీతలకు ఒక పతకం, ఒక సర్టిఫికెట్, ఒక ప్రశంసాపత్రం అందజేస్తారు.

ఆరు రంగాలలో ప్రతిభకు గుర్తింపు:

ఈ పురస్కారం కింద ప్రతి సంవత్సరం దేశవ్యాప్తంగా సుమారు 25 మంది అసాధారణ పిల్లలను ఎంపిక చేస్తారు. ఈ క్రింది ఆరు విభిన్న రంగాలలో వారు సాధించిన విజయాలకు గాను ఈ అవార్డులు దక్కుతాయి:

1. ధైర్యసాహసాలు (Bravery): ప్రాణాపాయ స్థితిలోనూ తోటివారిని రక్షించడం, విపత్కర పరిస్థితుల్లో సమయస్ఫూర్తిని ప్రదర్శించడం.

2. సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ: సమాజంలోని సమస్యలను పరిష్కరిస్తూ, మానవ జీవితాన్ని సులభతరం చేసే సరికొత్త శాస్త్రీయ ఆవిష్కరణలు చేయడం.

3. కళ, సంస్కృతి: సంగీతం, నృత్యం, చిత్రలేఖనం వంటి రంగాల్లో భారతీయ సంస్కృతిని ప్రపంచవ్యాప్తంగా చాటడం.

4. సామాజిక సేవ: మహిళలు, పిల్లల హక్కుల కోసం లేదా వెనుకబడిన వర్గాల అభివృద్ధి కోసం నాయకత్వ బాధ్యతలు చేపట్టడం.

5. క్రీడలు: జాతీయ, అంతర్జాతీయ క్రీడా వేదికలపై అద్భుత రాణన కనబరిచి దేశానికి పతకాలు తీసుకురావడం.

6. పర్యావరణం: ప్రకృతి సంరక్షణ, మొక్కల పెంపకం, పర్యావరణ కాలుష్య నివారణపై స్థిరమైన కృషి చేయడం.

2019లో ఈ పురస్కారం ప్రారంభమైనప్పటి నుండి ఇప్పటివరకు 203 మంది చిన్నారులు ఈ గౌరవాన్ని అందుకున్నారు. ప్రధాన మంత్రి రాష్ట్రీయ బాల్ పురస్కార్ కేవలం పిల్లల విద్యా విషయక ప్రగతినే కాకుండా, వారిలోని సృజనాత్మకతను, సామాజిక బాధ్యతను కూడా కొనియాడుతుంది. ఈ జాతీయ గుర్తింపు అవార్డు గ్రహీతలలో ఆత్మవిశ్వాసాన్ని నింపడమే కాకుండా, దేశంలోని మిగిలిన కోట్లాది మంది పిల్లలకు కూడా ఒక గొప్ప ప్రేరణగా నిలుస్తుంది.

ప్రధాన మంత్రి రాష్ట్రీయ బాల్ పురస్కార్ 2026:

నామినేషన్లు తెరవబడ్డాయి. దేశవ్యాప్తంగా అర్హులైన యువ ప్రతిభావంతులను గుర్తించేందుకు పౌరులను ప్రోత్సహిస్తూ, రాష్ట్రీయ బాల పురస్కార్ 2026 కోసం ప్రభుత్వం నామినేషన్లను ఆహ్వానించింది.

అర్హత ప్రమాణాలు:

అర్హత పొందాలంటే, నామినీ తప్పనిసరిగా – భారతదేశంలో నివసిస్తున్న భారత పౌరుడై ఉండాలి. జూలై 31, 2026 నాటికి 5 నుండి 18 సంవత్సరాల మధ్య వయస్సు కలిగి ఉండాలి. ఇంతకు ముందు ఈ అవార్డును పొంది ఉండకూడదు. నామినేషన్ గడువుకు ముందు రెండు సంవత్సరాలలోపు గుర్తింపు పొందిన విజయాన్ని సాధించి ఉండాలి. సాధారణంగా ఈ పురస్కారాన్ని మరణానంతరం ప్రదానం చేయనప్పటికీ, అసాధారణమైన కేసులను పరిగణించవచ్చు.

ఎవరు నామినేట్ చేయగలరు?:

నామినేషన్ ప్రక్రియ సమ్మిళితంగా ఉండేలా రూపొందించబడింది. వ్యక్తులు, విద్యాసంస్థలు, ప్రభుత్వ విభాగాలు, పార్లమెంట్ సభ్యులు, గవర్నర్లు, లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్లు, ముఖ్యమంత్రులు, జిల్లా మేజిస్ట్రేట్లు, కలెక్టర్లు, కేంద్రీయ విద్యాలయ సంఘటన్, నవోదయ విద్యాలయ సమితి పరిధిలోని పాఠశాలలు నామినేషన్లను సమర్పించవచ్చు. ముఖ్యంగా, పిల్లలు కూడా తమను తాము నామినేట్ చేసుకోవచ్చు. దరఖాస్తుదారులు సహాయక పత్రాలు, ఫోటోలు, వారి విజయాల సవివరమైన వర్ణనను సమర్పించవలసి ఉంటుంది.

ఎంపిక ప్రక్రియ:

ఎంపిక ప్రక్రియను మహిళా, శిశు అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ పర్యవేక్షిస్తుంది. మంత్రిత్వ శాఖ కార్యదర్శి అధ్యక్షతన ఒక అవార్డుల కమిటీ నామినేషన్లను మూల్యాంకనం చేస్తుంది. ఈ కమిటీలో వివిధ రంగాలకు చెందిన నిపుణులు ఉంటారు. తుది ఆమోదం కోసం కేంద్ర మహిళా, శిశు అభివృద్ధి శాఖ మంత్రికి అవార్డు గ్రహీతలను సిఫార్సు చేస్తుంది. విభిన్న నేపథ్యాలు, ప్రాంతాలకు చెందిన అర్హులైన పిల్లలకు జాతీయ గుర్తింపు లభించేలా చూడటమే లక్ష్యం.