Moral Story: ఒక్కసారి నమ్మకం కోల్పోతే జరిగేది ఇదే.. పిల్లలకు నీతి చెప్పే నాన్న పులి కథ

ఒక అందమైన పల్లెటూరిలో ఒక గొర్రెల కాపరి ఉండేవాడు. అతను ప్రతిరోజూ ఉదయాన్నే నిద్రలేచి, తన గొర్రెల మందను ఊరి సమీపంలోని పచ్చని కొండలు, చెట్లు, పొదలతో నిండిన అడవికి తోలుకెళ్లేవాడు. అక్కడ గొర్రెలను మేతకు వదిలేసి, అవి ఎక్కడికీ వెళ్లకుండా జాగ్రత్తగా చూసుకోవడం అతని పని. అయితే ఆ కాపరికి ఒక చెడ్డ అలవాటు ఉండేది. అతను ఎప్పుడూ ఏదో ఒక అల్లరి చేస్తూ ఇతరులను ఆటపట్టించేవాడు. ఎవరైనా తన మాటలను నమ్మి కంగారుపడితే అతనికి చాలా సరదాగా అనిపించేది. ఎదుటివారు ఇబ్బంది పడుతున్నా, తన వల్ల వారికి నష్టం కలుగుతున్నా అతను పెద్దగా పట్టించుకునేవాడు కాదు. మొదట్లో అతని అల్లరి చేష్టలను చూసిన గ్రామస్థులు, చిన్నపిల్లవాడే కదా, వయసు పెరిగే కొద్దీ తనంతట తానే మారతాడులే అని అనుకునేవారు. అందుకే అతను చేసే పనులను పెద్దగా పట్టించుకోకుండా వదిలేసేవారు. కానీ వారి సహనాన్ని అలుసుగా తీసుకున్న కాపరి రోజురోజుకూ తన అల్లరిని మరింత పెంచసాగాడు.

ఒకరోజు ఎప్పటిలాగే కాపరి తన గొర్రెల మందను తోలుకుని కొండ ప్రాంతానికి వెళ్లాడు. గొర్రెలను పచ్చిక బయళ్లలో మేతకు వదిలేసి, తాను ఒక చెట్టు కింద కూర్చున్నాడు. అటువైపు చూసినప్పుడు కొండ దిగువన తన తండ్రితో పాటు మరికొందరు గ్రామస్థులు కట్టెలు కొడుతూ కనిపించారు. వారిని చూసిన కాపరికి ఒక అల్లరి ఆలోచన వచ్చింది. వాళ్లందరినీ ఈరోజు ఎలాగైనా కంగారుపెట్టాలి. ఏం చేస్తే బాగుంటుంది? అని ఆలోచించాడు. కొద్దిసేపు ఆలోచించిన తర్వాత అతనికి ఒక ఉపాయం తట్టింది. వెంటనే మంచి చెడుల గురించి ఆలోచించకుండా, ఒక్కసారిగా గట్టిగా అరవడం మొదలుపెట్టాడు. ‘నాన్నా! పులి వచ్చింది! పులి వచ్చింది! నన్ను కాపాడండి! నా గొర్రెలన్నింటినీ పులి చంపేస్తుంది!’ కాపరి అరుపులు కొండల మధ్య ప్రతిధ్వనించాయి. ఆ మాటలు విన్న అతని తండ్రి ఒక్కసారిగా ఉలిక్కిపడ్డాడు. పులి నిజంగానే వచ్చిందేమోనని భయపడ్డాడు. అతనితో పాటు కట్టెలు కొడుతున్న గ్రామస్థులు కూడా తమ పనులను మధ్యలోనే ఆపేశారు. ‘అయ్యో! పులి వచ్చిందట! ఆ అబ్బాయికి ఏమైనా ప్రమాదం జరిగితే ఎలా?’ అని ఆందోళన చెందారు.

వెంటనే చేతికి అందిన కర్రలను తీసుకుని, కాపరిని కాపాడాలనే ఉద్దేశంతో కొండపైకి పరుగులు తీశారు. కొంతదూరం పరుగెత్తిన తర్వాత అక్కడికి చేరుకుని చుట్టూ చూశారు. కానీ వారికి ఎక్కడా పులి కనిపించలేదు. గొర్రెలన్నీ ప్రశాంతంగా గడ్డి మేస్తున్నాయి. కాపరి మాత్రం ఒక రాయిమీద కూర్చుని వారిని చూసి నవ్వుతున్నాడు. ‘ఏమైంది నాన్నా? పులి కోసం వచ్చారా?’ అంటూ వెక్కిరించాడు. డ్రి ఆశ్చర్యంతో, ‘ఏమిట్రా బాబూ! పులి వచ్చిందని అరిచావు కదా! ఎక్కడుంది పులి?’అని అడిగాడు. అప్పుడు కాపరి పగలబడి నవ్వుతూ, ‘న్నా! పులి ఏమీ రాలేదు. మిమ్మల్ని ఆటపట్టించడానికి అలా అరిచాను. మీరంతా నిజంగానే భయపడి పరుగెత్తుకుంటూ వచ్చారు. హా.. హా.. హా!’ అంటూ ఎగతాళి చేశాడు. అతని మాటలు విన్న గ్రామస్థులకు చాలా కోపం వచ్చింది. తమ పనులను వదిలేసి, కష్టపడి కొండపైకి పరుగెత్తుకుంటూ వచ్చినందుకు బాధపడ్డారు.

ఇవి కూడా చదవండి

జీవితంలో అనుకున్నవి జరగడం లేదా? ఈ కథ మీకు కొత్త ఆశను కలిగిస్తుంది

100 కిలోల రాయిని ఒక చిన్న చీమతో పైకెత్తాలి.. ఎలా? చిక్కుప్రశ్న

నాన్న మాటే స్ఫూర్తి.. UPSC టాపర్‌ నరేంద్ర పడాల్‌ సక్సెస్ జర్నీ

ఒక బిడ్డ.. నలుగురు భర్తలు! అసలైన తండ్రి ఎవరు? చిక్కుప్రశ్న

‘ఇలాంటి అబద్ధాలు చెప్పడం మంచిది కాదు. నిజంగా ప్రమాదం వచ్చినప్పుడు కూడా ఎవరూ నిన్ను నమ్మకపోవచ్చు’ అని కొందరు హెచ్చరించారు. అయితే కాపరి వారి మాటలను పట్టించుకోలేదు. వాళ్లు కోపంగా వెనక్కి వెళ్లిపోవడం చూసి మరింత ఆనందపడ్డాడు. కొంతసేపటి తర్వాత గ్రామస్థులందరూ తిరిగి కొండ దిగువకు వెళ్లి తమ పనులు చేసుకోవడం ప్రారంభించారు. కట్టెలు కొట్టడం మధ్యలో ఆపేయడంతో వారి పని ఆలస్యమైంది. అయినప్పటికీ తమ పనిని పూర్తి చేయాలనే ఉద్దేశంతో మళ్లీ కట్టెలు కొట్టడంలో నిమగ్నమయ్యారు. వారిని దూరం నుంచి గమనిస్తున్న కాపరికి మళ్లీ అల్లరి చేయాలనిపించింది. మొదటిసారి పిలిస్తే అందరూ పరుగెత్తుకుంటూ వచ్చారు. ఇప్పుడు మళ్లీ పిలిస్తే ఎలా ఉంటుందో చూద్దాం! అని అనుకున్నాడు. వెంటనే మరోసారి గట్టిగా కేకలు వేయడం ప్రారంభించాడు. ‘నాన్నా! పులి వచ్చింది! నిజంగానే పులి వచ్చింది! త్వరగా రండి! నన్ను కాపాడండి!’ ఈసారి కూడా ఆ అరుపులు విన్న గ్రామస్థులు ఒక్కసారిగా ఉలిక్కిపడ్డారు. మొదట కాస్త సందేహించినా, పులి నిజంగానే వచ్చి ఉంటుందేమోనని అనుకున్నారు. ‘ఏమో! ఈసారి నిజంగానే పులి వచ్చిందేమో! పిల్లవాడికి ప్రమాదం జరిగితే కష్టం కదా!’ అంటూ మళ్లీ తమ పనులను వదిలేసి కర్రలు పట్టుకుని కొండపైకి పరుగెత్తారు. కానీ అక్కడికి చేరుకున్న తర్వాత కూడా పులి కనిపించలేదు. గొర్రెలు మేత మేస్తున్నాయి. కాపరి మాత్రం నవ్వుతూ వారి ముందు నిలబడి ఉన్నాడు.

‘ఏమిట్రా! మళ్లీ మమ్మల్ని మోసం చేశావా?’ అని అతని తండ్రి కోపంగా అడిగాడు. ‘అవును నాన్నా! మీరంతా నా మాటలను ఎంత సులభంగా నమ్ముతున్నారో చూడండి! మిమ్మల్ని ఆటపట్టించడం ఎంత సరదాగా ఉందో!’ అంటూ కాపరి నవ్వాడు. ఈసారి గ్రామస్థులకు చాలా కోపం వచ్చింది. తమ సమయాన్ని వృథా చేయడమే కాకుండా, అత్యవసరమైన పనులను కూడా మధ్యలో వదిలేసి రావాల్సి వచ్చిందని బాధపడ్డారు. అతని తండ్రి దగ్గరకు వచ్చి గట్టిగా మందలించాడు. ‘బాబూ! అల్లరి చేయడం వేరు, ఇతరులను మోసం చేయడం వేరు. పులి వచ్చిందని అబద్ధం చెప్పడం చాలా ప్రమాదకరం. నిజంగా పులి వచ్చినప్పుడు నిన్ను కాపాడడానికి ఎవరూ రాకపోతే ఏం చేస్తావు? ఇకపై ఇలాంటి పని చేయకూడదు’ అని హెచ్చరించాడు. మిగిలిన గ్రామస్థులు కూడా అతనికి బుద్ధి చెప్పారు. తర్వాత తమ పనులను కొనసాగించడానికి తిరిగి వెళ్లిపోయారు. వాళ్లందరూ తనపై కోపం తెచ్చుకోవడం చూసిన కాపరి కొంతసేపు బాధపడ్డాడు. ఇకపై ఇలాంటి అల్లరి చేయకూడదు. అందరూ నిజంగానే కోపంగా ఉన్నారు అని మనసులో అనుకున్నాడు.

కానీ అతను చేసిన తప్పు ఎంత తీవ్రమైనదో అప్పటికీ పూర్తిగా అర్థం చేసుకోలేదు. మధ్యాహ్నం సమయం. ఎండ ఎక్కువగా ఉండటంతో కాపరి ఒక చెట్టు నీడలో కూర్చున్నాడు. గొర్రెలన్నీ దగ్గరలోని పచ్చిక బయళ్లలో మేత మేస్తున్నాయి. చుట్టూ నిశ్శబ్దంగా ఉంది. గ్రామస్థులు మాత్రం కొండ దిగువన తమ పనుల్లో నిమగ్నమై ఉన్నారు. అంతలో అడవిలోని పొదల మధ్య నుంచి ఒక పెద్ద పులి బయటకు వచ్చింది. ఆకలితో ఉన్న ఆ పులి ఆహారం కోసం వెతుకుతూ గొర్రెల మంద దగ్గరకు చేరుకుంది. పులిని చూసిన కాపరి గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం ప్రారంభించింది. అతని కాళ్లు వణికాయి. గొంతు ఎండిపోయింది. ఇప్పటివరకు తాను చేసిన అల్లరి గుర్తుకు వచ్చి భయంతో చెమటలు పట్టాయి. అయ్యో! నిజంగానే పులి వచ్చింది! ఇప్పుడు నన్ను ఎవరు కాపాడతారు? అని భయపడ్డాడు. వెంటనే దగ్గరలో ఉన్న ఒక పెద్ద చెట్టును ఎక్కి, పులికి అందకుండా ఒక కొమ్మపై కూర్చున్నాడు. అక్కడి నుంచి తన గొర్రెల మందను చూసి మరింత భయపడ్డాడు. పులి ఎప్పుడైనా గొర్రెలపై దాడి చేయవచ్చని అతనికి అర్థమైంది. వెంటనే తన ప్రాణాలను కాపాడుకోవాలనే ఆతృతతో గట్టిగా అరవడం మొదలుపెట్టాడు. ‘నాన్నా! కాపాడండి! నిజంగానే పులి వచ్చింది! ఈసారి నేను అబద్ధం చెప్పడం లేదు! త్వరగా రండి! నా గొర్రెలను కాపాడండి! నన్ను కాపాడండి!’

అతను మళ్లీ మళ్లీ అరుస్తూనే ఉన్నాడు. అతని గొంతు అలసిపోయింది. అయినా ఎవరైనా తన అరుపులు విని వస్తారనే ఆశతో సహాయం కోసం కేకలు వేస్తూనే ఉన్నాడు. కొండ దిగువన ఉన్న గ్రామస్థులకు కాపరి అరుపులు వినిపించాయి. కానీ అతను గతంలో రెండుసార్లు అబద్ధం చెప్పి తమను మోసం చేసిన విషయం వారికి గుర్తుకొచ్చింది. ‘వాడు మళ్లీ మనల్ని ఆటపట్టిస్తున్నాడేమో!’ అని ఒకరు అన్నారు. ‘అవును! మొదటిసారి కూడా ఇలాగే అరిచాడు. రెండోసారి కూడా అబద్ధం చెప్పాడు. ఇప్పుడు మళ్లీ అదే నాటకం ఆడుతున్నాడు. మన పనులు వదిలేసి ప్రతిసారీ పరుగెత్తుకుంటూ వెళ్లడం ఎందుకు?’ అని మరొకరు అన్నారు. అతని తండ్రికి కూడా కొడుకు గతంలో చేసిన అల్లరి గుర్తుకొచ్చింది. ఈసారి కూడా అబద్ధమే చెబుతున్నాడేమోనని అనుకున్నాడు. ‘ఈసారి వాడి మాటలు నమ్మకండి. నిజంగానే పులి వస్తే వాడికి బుద్ధి వస్తుంది’ అని కొందరు అనుకున్నారు. అలా కాపరి ఎంతగా అరిచినా ఎవరూ అతనికి సహాయం చేయడానికి రాలేదు. ఒక్కసారి తన మాటలను నమ్మించలేకపోతే ఎంత ప్రమాదం ఎదురవుతుందో అతనికి అప్పుడే అర్థమైంది. ఇంతలో పులి గొర్రెల మందపై దాడి చేసింది. భయంతో గొర్రెలు అటూ ఇటూ పరుగులు తీశాయి. వాటిలో ఒక గొర్రెను పులి పట్టుకుని చంపేసింది. దానిని నోట కరుచుకుని అడవిలోకి వెళ్లిపోయింది.

చెట్టుపై కూర్చున్న కాపరి ఇదంతా చూస్తూ కన్నీళ్లు పెట్టుకున్నాడు. తన గొర్రెలలో ఒకదాన్ని కాపాడలేకపోయినందుకు బాధపడ్డాడు. తనను కాపాడడానికి ఎవరూ రాకపోవడానికి కారణం కూడా తన అబద్ధాలేనని తెలుసుకున్నాడు. నేను మొదటిసారి అబద్ధం చెప్పకపోయి ఉంటే అందరూ నా మాట నమ్మేవారు. రెండోసారి కూడా అబద్ధం చెప్పకుండా ఉండి ఉంటే, ఇప్పుడు నాకు సహాయం చేయడానికి వచ్చేవారు. నా తప్పు వల్లే ఈ పరిస్థితి వచ్చింది అని మనసులో అనుకుంటూ ఏడ్చాడు. ఆకలి, దాహం, భయం అన్నీ అతన్ని చుట్టుముట్టాయి. పులి మళ్లీ వస్తుందేమోననే భయంతో చెట్టుపైనే ఉండిపోయాడు. సాయంత్రం అయ్యే వరకు కిందికి దిగడానికి ధైర్యం చేయలేకపోయాడు. సాయంత్రం కావస్తున్నా కాపరి ఇంటికి తిరిగి రాలేదు. సాధారణంగా ఈ సమయానికి గొర్రెల మందతో ఇంటికి చేరుకునేవాడు. కానీ ఆ రోజు ఎంతసేపటికీ రాకపోవడంతో అతని తండ్రికి ఆందోళన కలిగింది. ‘ఇంతసేపైనా నా కొడుకు ఎందుకు రాలేదు? ఏదైనా ప్రమాదం జరిగిందా?’ అని అనుకుంటూ కొండపైకి బయలుదేరాడు. అక్కడికి చేరుకున్నప్పుడు గొర్రెల మందలో ఒక గొర్రె కనిపించలేదు. చుట్టూ వెతుకుతూ కొంతదూరం వెళ్లాడు. చివరకు ఒక చెట్టు మీద భయంతో కూర్చున్న తన కొడుకును చూశాడు.

‘బాబూ! అక్కడ ఎందుకు కూర్చున్నావు? ఏమైంది?’ అని తండ్రి ఆందోళనగా అడిగాడు. తండ్రిని చూడగానే కాపరి చెట్టు దిగి అతన్ని గట్టిగా కౌగిలించుకున్నాడు. కన్నీళ్లు పెట్టుకుంటూ జరిగినదంతా వివరించాడు. ‘నాన్నా! ఈరోజు నిజంగానే పులి వచ్చింది. నేను ఎంతగా అరిచినా ఎవరూ రాలేదు. పులి ఒక గొర్రెను చంపేసింది. నాకు చాలా భయమేసింది. నన్ను కాపాడడానికి ఎవరూ రాకపోవడానికి కారణం నేనే. గతంలో మీ అందరినీ అబద్ధాలతో మోసం చేశాను. అందుకే ఈరోజు నేను నిజం చెప్పినా ఎవరూ నమ్మలేదు. నన్ను క్షమించండి నాన్నా! ఇకపై ఎప్పుడూ అబద్ధం చెప్పను’ అంటూ ఏడ్చాడు. కొడుకు బాధను చూసిన తండ్రి కూడా విచారించాడు. ఒక గొర్రెను కోల్పోయినందుకు బాధపడినా, తన కొడుకు క్షేమంగా ఉన్నందుకు సంతోషించాడు. తండ్రి కొడుకు భుజంపై చేయి వేసి ప్రేమగా ఇలా చెప్పాడు.. ‘బాబూ! తప్పు చేయడం మానవ సహజం. కానీ చేసిన తప్పు నుంచి పాఠం నేర్చుకోవడం చాలా ముఖ్యం. ఒకసారి నువ్వు అబద్ధాలు చెబుతావని ఇతరులు నమ్మితే, తర్వాత నువ్వు నిజం చెప్పినా నమ్మడం కష్టం. మనిషికి డబ్బు, ఆస్తి కంటే నమ్మకం చాలా విలువైనది. దాన్ని సంపాదించడానికి చాలా సమయం పడుతుంది. కానీ ఒక్క అబద్ధంతో దాన్ని కోల్పోవచ్చు.’ ఆ మాటలు కాపరి మనసును బాగా తాకాయి. తన అల్లరి వల్ల జరిగిన నష్టాన్ని గుర్తించి పశ్చాత్తాపపడ్డాడు.

ఆ రోజు నుంచి అతను ఎప్పుడూ అబద్ధాలు చెప్పలేదు. తన పనిని బాధ్యతగా చేసుకుంటూ, ఇతరులతో నిజాయితీగా ప్రవర్తించసాగాడు. క్రమంగా గ్రామస్థులు కూడా అతనిలో వచ్చిన మార్పును గమనించారు. అతని ప్రవర్తనపై మళ్లీ నమ్మకం పెంచుకున్నారు. అలా ఒక చిన్న అబద్ధం తన జీవితంలో ఎంత పెద్ద సమస్యను సృష్టించగలదో తెలుసుకున్న కాపరి, నిజాయితీగా జీవించడం నేర్చుకున్నాడు. ఒకసారి నమ్మకాన్ని కోల్పోతే, నిజం చెప్పినా ఇతరులు నమ్మకపోవచ్చు. కాబట్టి ఎప్పుడూ నిజాయితీగా ఉండాలి. ఇతరుల నమ్మకాన్ని కాపాడుకోవాలి.

నీతి

ఎల్లప్పుడూ నిజం మాట్లాడాలి. ఇతరుల నమ్మకాన్ని ఎప్పుడూ వమ్ము చేయకూడదు. ఒకసారి నమ్మకాన్ని కోల్పోతే, తిరిగి ఆ నమ్మకాన్ని సంపాదించడం చాలా కష్టం. అబద్ధాల కాపరి కథ మనకు జీవితంలో ఎంతో ముఖ్యమైన పాఠాన్ని నేర్పిస్తుంది. మనం ఇతరులతో ఎలా ప్రవర్తిస్తామో, మన మాటలకు ఎంత విలువ ఇస్తామో అనేదానిపైనే వారు మనల్ని నమ్ముతారా లేదా అనేది ఆధారపడి ఉంటుంది. ఆ కథలో గొర్రెల కాపరి సరదా కోసం రెండుసార్లు పులి వచ్చిందని అబద్ధం చెప్పాడు. అతను అలా అరిచిన ప్రతిసారీ తన తండ్రి, గ్రామస్థులు తమ పనులను వదిలేసి అతన్ని కాపాడటానికి పరుగెత్తుకుంటూ వచ్చారు. కానీ అక్కడ పులి లేకపోవడంతో తాను వారిని మోసం చేశానని చెప్పి నవ్వుకున్నాడు. తన మాటలను నమ్మి వచ్చినవారి ఆందోళనను, వారు పడిన శ్రమను అతను పట్టించుకోలేదు. మొదట్లో అతను చేసిన పనిని చిన్న అల్లరిగా భావించినా, అది క్రమంగా అతని మాటలపై ఇతరులకు నమ్మకం లేకుండా చేసింది. ఒక వ్యక్తి పదేపదే అబద్ధాలు చెబితే, అతను చెప్పే ప్రతి మాటను ఇతరులు అనుమానించడం ప్రారంభిస్తారు. అతను నిజం చెప్పినా కూడా అది అబద్ధమేనని భావించే పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది. అదే ఈ కథలో జరిగింది. ఒకరోజు నిజంగానే పులి వచ్చి గొర్రెలపై దాడి చేసినప్పుడు కాపరి భయంతో సహాయం కోసం అరిచాడు. కానీ గతంలో అతను చేసిన అబద్ధాలు గుర్తొచ్చి గ్రామస్థులు ఈసారి అతని మాటలను నమ్మలేదు. ఫలితంగా పులి ఒక గొర్రెను చంపి తీసుకెళ్లింది. ఆ సమయంలో తన మాటలకు విలువ లేకుండా పోవడానికి కారణం తన అబద్ధాలేనని కాపరికి అర్థమైంది.

ఈ కథ మనకు నేర్పించే ముఖ్యమైన పాఠాలు

నిజాయితీ మనిషికి గొప్ప ఆస్తి: మన దగ్గర ఎంత డబ్బు, ఎంత సంపద ఉన్నా ఇతరుల నమ్మకం లేకపోతే వాటికి పూర్తి విలువ ఉండదు. నిజాయితీగా మాట్లాడే వ్యక్తిని కుటుంబ సభ్యులు, స్నేహితులు, సమాజంలోని ప్రజలు విశ్వసిస్తారు. అబద్ధం తాత్కాలికంగా ఆనందాన్ని ఇవ్వవచ్చు, కానీ చివరకు నష్టాన్ని కలిగిస్తుంది: కాపరి మొదట ఇతరులను మోసం చేసి ఆనందించాడు. కానీ నిజమైన ప్రమాదం వచ్చినప్పుడు అదే అబద్ధపు అలవాటు అతనికి పెద్ద సమస్యగా మారింది. అందువల్ల క్షణికమైన సరదా కోసం ఇతరుల నమ్మకాన్ని దెబ్బతీయకూడదు. నమ్మకాన్ని సంపాదించడం కష్టం, కోల్పోవడం సులభం: ఒక వ్యక్తి నిజాయితీగా ప్రవర్తిస్తూ చాలా కాలం పాటు ఇతరుల విశ్వాసాన్ని పొందవచ్చు. కానీ పదేపదే అబద్ధాలు చెబితే ఆ నమ్మకం కొద్దికాలంలోనే పోతుంది. తిరిగి నమ్మకం పొందాలంటే మాటలతో మాత్రమే కాకుండా, మన ప్రవర్తనతో కూడా నిజాయితీని నిరూపించుకోవాలి. మన మాటలకు బాధ్యత వహించాలి: మనం చెప్పే మాటలు ఇతరుల సమయాన్ని, భావోద్వేగాలను, నిర్ణయాలను ప్రభావితం చేస్తాయి. ప్రమాదం జరిగిందని అబద్ధం చెప్పడం వల్ల నిజంగా సహాయం అవసరమైనవారికి కూడా సహాయం అందకుండా పోవచ్చు. కాబట్టి బాధ్యతతో మాట్లాడాలి. తప్పుల నుంచి పాఠం నేర్చుకోవాలి: కాపరి తన తప్పు వల్ల ఎదురైన పరిస్థితిని చూసి పశ్చాత్తాపపడ్డాడు. ఆ తర్వాత అబద్ధాలు చెప్పడం మానేశాడు. మనం కూడా తప్పు చేసినప్పుడు దాన్ని అంగీకరించి, సరిదిద్దుకుని, భవిష్యత్తులో అదే తప్పు చేయకుండా జాగ్రత్తపడాలి.

విద్యార్థులైనా, ఉద్యోగులైనా, వ్యాపారులైనా ప్రతి ఒక్కరూ నిజాయితీకి ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి. పరీక్షల్లో మోసం చేయకుండా ఉండటం, తప్పు చేసినప్పుడు దాన్ని దాచిపెట్టకుండా అంగీకరించడం, ఇచ్చిన మాటను నిలబెట్టుకోవడం, ఇతరులకు తప్పుడు సమాచారం ఇవ్వకుండా ఉండటం నిజాయితీకి ఉదాహరణలు. అలాగే, ఎవరైనా మనపై నమ్మకం ఉంచినప్పుడు ఆ నమ్మకాన్ని కాపాడుకోవాలి. సరదా కోసం అబద్ధాలు చెప్పడం, ఇతరులను భయపెట్టడం, తప్పుడు సమాచారం ఇచ్చి ఇబ్బంది పెట్టడం వంటి అలవాట్లకు దూరంగా ఉండాలి. ముఖ్యంగా గుర్తుంచుకోవాల్సిన విషయం ఏమిటంటే, నిజం చెప్పడం వల్ల కొన్నిసార్లు తాత్కాలికంగా ఇబ్బంది ఎదురైనా, దీర్ఘకాలంలో అది మనకు గౌరవాన్ని, విశ్వాసాన్ని తెచ్చిపెడుతుంది. అబద్ధంతో సమస్య నుంచి తప్పించుకోవచ్చని అనిపించినా, అది భవిష్యత్తులో మరింత పెద్ద సమస్యకు దారితీయవచ్చు. కాబట్టి మనం ఎల్లప్పుడూ నిజాయితీగా ఉండాలి. మన మాటలకు విలువ ఉండేలా ప్రవర్తించాలి. ఇతరుల నమ్మకాన్ని సంపాదించుకోవడమే కాకుండా, దాన్ని జీవితాంతం కాపాడుకోవడానికి ప్రయత్నించాలి. నిజం మనకు గౌరవాన్ని తెస్తుంది. నిజాయితీ నమ్మకాన్ని పెంచుతుంది. అబద్ధం ఆ నమ్మకాన్ని నాశనం చేస్తుంది. అందుకే ఎలాంటి పరిస్థితుల్లోనైనా నిజాయితీని విడిచిపెట్టకూడదు.