Lifestyle Changes: ఉదయాన్నే ఈ చిన్న పని చేయండి.. మనసు, శరీరం లైట్ గా మారిపోతాయి!
ఉదయం నిద్రలేచిన తర్వాత కొంత సమయం శారీరక, మానసిక ఆరోగ్యంపై దృష్టి పెట్టడం రోజును చురుకుగా ప్రారంభించేందుకు సహాయపడుతుంది. యోగా, ప్రాణాయామం వంటి శ్వాసాభ్యాసాలు శ్వాసపై ఏకాగ్రత పెంచడంతో పాటు మనసును ప్రశాంతంగా ఉంచడంలో ఉపయోగపడవచ్చు. ముఖ్యంగా ఒత్తిడి ఎక్కువగా ఉండే జీవనశైలిలో కొద్దిసేపు నిశ్శబ్దంగా కూర్చొని శ్వాసపై దృష్టి పెట్టడం రిలాక్సేషన్కు సహాయపడుతుంది.
Updated on: Sep 12, 2026 | 8:51 PM
యోగాలో ప్రాణాయామానికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. శ్వాసను నియంత్రిస్తూ చేసే వివిధ పద్ధతులను ప్రాణాయామాలుగా పిలుస్తారు. యోగా గురువు బాబా రామ్దేవ్ సూచించే కొన్ని ప్రాణాయామాల్లో భస్త్రిక, అనులోమ-విలోమ, భ్రమరి, కపాలభాతి, ఉద్గీత్ వంటి పద్ధతులు ఉన్నాయి. అయితే ప్రతి ఒక్కరి ఆరోగ్య పరిస్థితి, వయసు, శ్వాస సామర్థ్యాన్ని బట్టి వీటిని సాధన చేయడం ముఖ్యం.
1. భస్త్రిక ప్రాణాయామం
భస్త్రిక ప్రాణాయామంలో శ్వాసను కొంత వేగంగా లోపలికి తీసుకుని బయటకు వదులుతారు. ఈ ప్రక్రియలో శ్వాసపై దృష్టి పెట్టడం జరుగుతుంది. యోగా సాధనలో దీనిని శ్వాస వ్యవస్థను చురుకుగా చేసే అభ్యాసంగా ఉపయోగిస్తారు.
ప్రారంభంలో వేగంగా చేయకుండా నెమ్మదిగా, మీ సామర్థ్యానికి అనుగుణంగా సాధన చేయడం మంచిది. తల తిరగడం, ఛాతీలో అసౌకర్యం లేదా శ్వాస ఇబ్బంది అనిపిస్తే వెంటనే ఆపాలి.
2. అనులోమ-విలోమ ప్రాణాయామం
అనులోమ-విలోమలో ఒక ముక్కు రంధ్రం ద్వారా శ్వాస తీసుకుని, మరొక ముక్కు రంధ్రం ద్వారా శ్వాసను బయటకు వదులుతూ సాధన చేస్తారు. ఈ పద్ధతిలో శ్వాసపై పూర్తి దృష్టి పెట్టడం వల్ల మనసుకు ప్రశాంతత కలగవచ్చని యోగా సాధకులు భావిస్తారు.
ఉదయం ప్రశాంతమైన ప్రదేశంలో కూర్చొని నెమ్మదిగా సాధన చేయవచ్చు. ధూళి లేదా కొన్ని పదార్థాల వల్ల అలెర్జీ ఉన్నవారు ప్రాణాయామాన్ని చికిత్సకు ప్రత్యామ్నాయంగా భావించకుండా, అవసరమైతే వైద్యుల సలహా తీసుకోవాలి.
3. భ్రమరి ప్రాణాయామం
భ్రమరి ప్రాణాయామంలో తేనెటీగ మాదిరిగా మృదువైన శబ్దం చేస్తూ శ్వాసను బయటకు వదులుతారు. సాధారణంగా కళ్ళు మూసుకుని, శరీరాన్ని రిలాక్స్గా ఉంచి ఈ అభ్యాసాన్ని చేస్తారు.
శ్వాస మరియు శబ్దంపై దృష్టి పెట్టడం వల్ల మనసు ప్రశాంతంగా మారేందుకు, ఒత్తిడిని తగ్గించుకునేందుకు ఇది ఉపయోగపడవచ్చని భావిస్తారు. తొందరపడకుండా మీకు సౌకర్యంగా ఉన్నంతసేపు మాత్రమే సాధన చేయడం మంచిది.
4. కపాలభాతి ప్రాణాయామం
కపాలభాతిలో పొట్ట కండరాల కదలికతో శ్వాసను బలంగా బయటకు పంపే విధానాన్ని ఉపయోగిస్తారు. ఇది ఇతర సాధారణ శ్వాసాభ్యాసాలతో పోలిస్తే కొంత చురుకైన పద్ధతి. అందువల్ల ప్రారంభంలో శిక్షణ పొందిన యోగా గురువు మార్గదర్శకత్వంలో నేర్చుకోవడం మంచిది.
కొన్ని ఆరోగ్య సమస్యలను కపాలభాతి తగ్గిస్తుంది, విటమిన్ లేదా ఖనిజ లోపాలను సరిచేస్తుంది వంటి వాదనలను వైద్య చికిత్సకు ప్రత్యామ్నాయంగా భావించకూడదు. ముఖ్యంగా గర్భిణీలు, హృదయ లేదా శ్వాస సంబంధిత సమస్యలు ఉన్నవారు, ఇటీవల శస్త్రచికిత్స చేయించుకున్నవారు ఇలాంటి బలమైన శ్వాసాభ్యాసాలు ప్రారంభించే ముందు వైద్యుల సలహా తీసుకోవాలి.
5. ఉద్గీత్ ప్రాణాయామం
ఉద్గీత్ ప్రాణాయామంలో లోతుగా శ్వాస తీసుకుని, నెమ్మదిగా శ్వాసను బయటకు వదులుతూ “ఓం” అని ఉచ్చరిస్తారు. శ్వాస, శబ్దం రెండింటిపై ఏకాగ్రత పెట్టడం ఈ సాధనలో ముఖ్యమైన అంశం.
ప్రశాంతమైన ప్రదేశంలో ఉదయం కొంతసేపు దీనిని సాధన చేయడం వల్ల రిలాక్సేషన్, ఏకాగ్రతకు తోడ్పడవచ్చు. శ్వాసను బలవంతంగా ఎక్కువసేపు నిలిపి ఉంచకుండా, సహజంగా మరియు సౌకర్యవంతంగా సాధన చేయాలి.
ఉదయం ప్రాణాయామం చేసేటప్పుడు ఈ జాగ్రత్తలు
ప్రాణాయామం చేయడానికి ముందు సరైన విధానాన్ని నేర్చుకోవడం ముఖ్యం. ఖాళీ కడుపుతో లేదా తేలికపాటి ఆహారం తీసుకున్న తర్వాత తగిన విరామంతో సాధన చేయడం సాధారణంగా అనుసరించే పద్ధతి. శరీరాన్ని బలవంతం చేయకుండా నెమ్మదిగా ప్రారంభించాలి.
ప్రాణాయామం ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిలో ఒక భాగంగా ఉపయోగపడవచ్చు కానీ ఇది అన్ని వ్యాధులను నయం చేస్తుందని లేదా రోగనిరోధక శక్తిని రెట్టింపు చేస్తుందని చెప్పడానికి తగిన ఆధారాలు లేవు. మంచి ఆరోగ్యం కోసం సమతుల్య ఆహారం, తగిన నిద్ర, శారీరక చురుకుదనం, ఒత్తిడి నియంత్రణతో పాటు అవసరమైన వైద్య పరీక్షలు కూడా ముఖ్యమే.
గమనిక: ఈ కథనంలోని ఆరోగ్య సమాచారం సాధారణ అవగాహన కోసం మాత్రమే. ఇది వైద్యుల వ్యక్తిగత సలహాకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు. శ్వాసాభ్యాసాలు లేదా యోగా సాధన వల్ల కలిగే ఫలితాలు వ్యక్తిని బట్టి మారవచ్చు; సంబంధిత సంస్థ ఎలాంటి బాధ్యత వహించదు.
