వంట గదిలో ఘుమఘుమలాడే ఇంగువ వెనుక షాకింగ్ నిజాలు! భారత్ ఏటా వెచ్చించే రూ. 940 కోట్లు
భారతీయ వంటగదిలో పోపు డబ్బా తెరిస్తే వచ్చే ఆ ఘుమఘుమల వెనుక ఒక విశిష్టమైన మసాలా దినుసు ఉంటుంది. అదే 'ఇంగువ'. పప్పు చారు నుండి కూరల వరకు ప్రతి వంటకంలో చిటికెడు ఇంగువ ఉంటే ఆ రుచే వేరు. అయితే, మనం నిత్యం వాడే ఈ ఇంగువ గురించి మీకు తెలియని ఒక విస్తుపోయే నిజం ఉంది.
మనం వాడుతున్న ఇంగువలో దాదాపు 90 శాతం విదేశాల నుండి దిగుమతి అవుతోందని మీకు తెలుసా? వంట గదిలో దీని వాసన పడగానే ఆకలి దానంతట అదే పెరుగుతుంది. జీర్ణక్రియకు మేలు చేసే ఔషధ గుణాలు ఉండటం వల్ల దీనిని ‘కిచెన్ లోని డాక్టర్’ అని కూడా పిలుస్తారు. కానీ, భారతదేశానికి అవసరమైన ఈ సుగంధ ద్రవ్యం కోసం మనం ఏటా వందల కోట్ల రూపాయలను విదేశీ కంపెనీలకు ధారపోస్తున్నాం. ఇది ఒక గింజ లేదా ఆకు కాదు, ఒక మొక్క వేర్ల నుండి వచ్చే జిగురు. మరి ఇంతటి డిమాండ్ ఉన్న ఈ పదార్థాన్ని మనం మన దేశంలోనే ఎందుకు పండించలేకపోతున్నాం? హిమాచల్ ప్రదేశ్ లో మొదలైన ఆ వినూత్న ప్రయత్నం ఏంటి?
కోట్ల రూపాయల ఖర్చు..
భారతదేశం ప్రతి సంవత్సరం సుమారు 1,200 నుండి 1,500 టన్నుల ముడి ఇంగువను దిగుమతి చేసుకుంటోంది. దీనికోసం దాదాపు రూ. 940 కోట్ల విదేశీ మారక ద్రవ్యాన్ని మనం వెచ్చిస్తున్నాం. ఈ సరఫరాలో ఎక్కువ భాగం ఆఫ్ఘనిస్తాన్ నుండి వస్తుండగా, ఇరాన్, తజికిస్తాన్, ఉజ్బెకిస్తాన్ వంటి దేశాలు కూడా మన అవసరాలను తీరుస్తున్నాయి. కేవలం ఇంగువ మాత్రమే కాదు, స్టార్ సోంపు, కుంకుమపువ్వు, లవంగాలు కూడా మనం భారీగా దిగుమతి చేసుకునే మసాలా దినుసుల జాబితాలో ఉన్నాయి.
సుదీర్ఘ ప్రయాణం..
చాలా మంది ఇంగువను ఒక రకమైన గింజల మసాలా అని అనుకుంటారు. కానీ ఇది ‘ఫెరులా’ అనే మొక్క వేర్ల నుండి సేకరించే ఒక జిగురు రెసిన్. ఈ మొక్క నుండి ఇంగువను సేకరించడం అంత సులభం కాదు. ఒక మొక్క పూర్తి స్థాయికి ఎదిగి, ఇంగువను ఉత్పత్తి చేయడానికి దాదాపు 5 సంవత్సరాల సమయం పడుతుంది. అప్పుడే దాని వేర్ల నుండి వచ్చే జిగురును సేకరించి మనకు కావలసిన ఇంగువను తయారు చేస్తారు.
దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడానికి భారత ప్రభుత్వం 2020లో హిమాచల్ ప్రదేశ్లోని లాహౌల్-స్పితి ప్రాంతంలో మొదటిసారిగా వాణిజ్యపరంగా ఇంగువ సాగును ప్రారంభించింది. ఇక్కడి చల్లని ఎడారి వాతావరణం ఈ మొక్క ఎదుగుదలకు ఎంతో అనుకూలమైనది. ప్రస్తుతం లడఖ్, ఉత్తరాఖండ్ వంటి ప్రాంతాల్లో కూడా ఈ సాగును విస్తరించడానికి తీవ్ర ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి.
ఈ ప్రయోగాలు విజయవంతమైతే, రాబోయే రోజుల్లో మన దేశంలోనే స్వచ్ఛమైన ఇంగువ ఉత్పత్తి జరిగి, విదేశాలకు తరలిపోయే కోట్లాది రూపాయల సంపద ఆదా అవుతుంది. మనం వాడుతున్న చిటికెడు ఇంగువ వెనుక ఇంతటి భారీ ఆర్థిక వ్యవస్థ, ఐదు సంవత్సరాల మొక్క శ్రమ దాగి ఉన్నాయి. ఆత్మనిర్భర్ భారత్ లో భాగంగా జరుగుతున్న ఈ సాగు ప్రయత్నాలు దేశ రైతులకు కూడా కొత్త ఆదాయ మార్గాలను చూపిస్తాయి.