
వైద్యుడి దగ్గరకు వెళ్లినప్పుడు చిన్న ఆరోగ్య సమస్యకైనా మొదట రాసేది రక్త పరీక్ష. ఎందుకంటే మన శరీరంలో ఏం జరుగుతుందో చెప్పే అతిపెద్ద రిపోర్ట్ కార్డు మన రక్తమే. మన రోగనిరోధక వ్యవస్థ ఎలా ఉంది? శరీరం ఇన్ఫెక్షన్లతో ఎలా పోరాడుతోంది? వంటి కీలక విషయాలన్నీ రక్తకణాల ద్వారానే తెలుస్తాయి. మన రక్తంలో ఉండే ఎర్ర రక్త కణాల పైన కొన్ని ప్రత్యేకమైన గుర్తులు ఉంటాయి. వీటిని శాస్త్రీయంగా యాంటిజెన్లు అని పిలుస్తారు. ఈ గుర్తుల ఆధారంగానే రక్తాన్ని ప్రధానంగా నాలుగు రకాలుగా విభజించారు.
A, B మార్కర్లతో పాటు రక్తంలో Rh ఫ్యాక్టర్ అనే మరో ముఖ్యమైన గుర్తు ఉంటుంది.
అందుకే మనం రక్తాన్ని A పాజిటివ్, O నెగటివ్ లేదా AB పాజిటివ్ అని పిలుస్తాము. ముఖ్యంగా గర్భధారణ సమయంలో, రక్త మార్పిడి చేసేటప్పుడు ఈ Rh ఫ్యాక్టర్ చాలా కీలకం.
రక్త వర్గాలు మనకు తల్లిదండ్రుల నుండి జన్యుపరంగా వారసత్వంగా వస్తాయి. ప్రతి బిడ్డ తన తల్లి నుండి సగం, తండ్రి నుండి సగం జన్యువులను పొందుతాడు. ఈ కలయికను బట్టి తోబుట్టువుల రక్త వర్గాలు కూడా వేర్వేరుగా ఉండవచ్చు. కేవలం ఒకేలాంటి కవలల్లో మాత్రమే రక్తం గ్రూపులు ఒకేలా ఉండే అవకాశం ఎక్కువ.
మన రోగనిరోధక వ్యవస్థ నిరంతరం రక్త కణాలను చెక్ చేస్తూ ఉంటుంది. తన సొంత గ్రూపుకు చెందిన కణాలను గుర్తించి వదిలేస్తుంది. కానీ పొరపాటున వేరే గ్రూపు రక్తం శరీరంలోకి వస్తే దానిని ఒక శత్రువు లాగా భావించి దాడి చేస్తుంది. సరిపోని రక్తం ఎక్కిస్తే శరీరం తీవ్రంగా స్పందిస్తుంది, ఇది ప్రాణాపాయానికి దారితీయవచ్చు. అందుకే శస్త్రచికిత్సలు, రక్తదానాల సమయంలో వైద్యులు గ్రూపును పక్కాగా సరిచూస్తారు. కాగా O నెగటివ్ రక్తాన్ని యూనివర్సల్ డోనర్ అంటారు.. అంటే ఇది ఎవరికైనా సెట్ అవుతుంది. అలాగే AB పాజిటివ్ ఉన్నవారు ఎవరి రక్తాన్నైనా తీసుకోగలరు.