
కొంతమంది ఉదయం పూట ఖాళీ కడుపుతో వెల్లుల్లి, తేనె కలిపి తీసుకుంటే గుండె ఆరోగ్యానికి మంచిదని విశ్వసిస్తుంటారు. వెల్లుల్లి కొలెస్ట్రాల్ను కొంతవరకు తగ్గిస్తుందని తెలిసినా, గుండె రక్తనాళాల్లో బ్లాక్లు ఏర్పడకుండా నిరోధించడంలో దీనికి బలమైన శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు. వెల్లుల్లి ప్రధానంగా ఆహారానికి రుచిని చేకూర్చేందుకు ఉపయోగపడుతుంది. గుండె జబ్బుల నివారణకు వెల్లుల్లి మాత్రమే సరిపోతుందనుకోవడం అపోహ. గుండె ఆరోగ్యంపై సమగ్ర అవగాహన కోసం దాని ప్రమాద కారకాలు, లక్షణాలు, రోగ నిర్ధారణ పద్ధతులు, చికిత్సా విధానాలను తెలుసుకోవడం ముఖ్యం.. అని వైద్య నిపుణులు చెబుతున్నారు.
గుండె జబ్బులు కేవలం కొలెస్ట్రాల్ ఒక్కటే కాకుండా అనేక ఇతర కారణాల వల్ల సంభవిస్తాయి.
వంశపారంపర్యం (Heredity): ఇది ఒక ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుంది. కుటుంబంలో 55 ఏళ్ల లోపు తల్లిదండ్రులకు గుండె సమస్యలు ఉన్నట్లయితే, వారి పిల్లలకు కూడా 30-40 ఏళ్లలో గుండె జబ్బులు వచ్చే అవకాశాలు ఎక్కువ.
ధూమపానం (Smoking): యువకులలో (30 ఏళ్ల లోపు) గుండెపోటుకు ప్రధాన కారణాలలో ధూమపానం – వంశపారంపర్యం ప్రధానమైనవి.
జీవనశైలి కారకాలు: మధ్య వయస్కులలో మధుమేహం, అధిక రక్తపోటు (హైపర్ టెన్షన్), అధిక కొలెస్ట్రాల్ వంటివి అనారోగ్యకరమైన ఆహారపు అలవాట్లు, అధిక కేలరీల వినియోగం వల్ల సంభవిస్తాయి. ఇవి గుండె జబ్బులకు దారితీస్తాయి.
వృద్ధాప్యం: 70 ఏళ్లు పైబడిన వారిలో కాల్షియం నిక్షేపణ (Calcium Accumulation) కారణంగా బ్లాక్లు ఏర్పడతాయి.
ఇతర కారకాలు: కొన్నిసార్లు గర్భధారణ సమయంలో థ్రాంబోటిక్ టెండెన్సీ (రక్తం గడ్డకట్టే ప్రవృత్తి), స్వయం ప్రతిరక్షక వ్యాధులు (Autoimmune Diseases) వంటి అరుదైన కారణాలు కూడా గుండె రక్తనాళాలను ప్రభావితం చేసి గుండెపోటుకు దారితీయవచ్చు.
గుండెలో బ్లాక్లు రెండు రకాలుగా వ్యక్తమవుతాయి:
సైలెంట్ ఇస్కీమియా (Silent Ischemia): లక్షణాలు లేకుండానే బ్లాక్లు ఉండవచ్చు. డయాబెటిస్ రోగులు, వృద్ధులు, మహిళలలో ఇది సాధారణం.
ఎక్యూట్ కరోనరీ సిండ్రోమ్స్ (Acute Coronary Syndromes): హార్ట్ ఎటాక్స్ (గుండెపోటు) రూపంలో తీవ్రంగా వ్యక్తమవుతాయి. ఇందులో మేజర్ (ST ఎలివేషన్ MI), మైనర్ (నాన్ ST ఎలివేషన్ MI) హార్ట్ ఎటాక్స్ ఉంటాయి.
క్రానిక్ స్టేబుల్ యాంజైనా (Chronic Stable Angina): నడుస్తున్నప్పుడు ఛాతీ నొప్పి వచ్చి, విశ్రాంతి తీసుకున్నప్పుడు తగ్గడం.
అసాధారణ లక్షణాలు (Atypical Symptoms): ఛాతీ నొప్పికి బదులుగా కడుపులో మంట, భుజం నొప్పి, వెన్ను నొప్పి, గొంతు పట్టేసినట్టు అనిపించడం, పంటి నొప్పి లేదా ఆయాసం వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. ఈ లక్షణాలను తరచుగా గ్యాస్ట్రిక్ సమస్యలు, ఆర్థోపెడిక్ సమస్యలు లేదా ఇతరత్రా పొరపాటుగా భావించే అవకాశం ఉంది.
గుండె బ్లాక్లను గుర్తించడానికి అనేక పరీక్షలు ఉన్నాయి.
బ్లాక్ల తీవ్రతను బట్టి చికిత్స మారుతుంది.
తేలికపాటి బ్లాక్లు (<50%): వీటిని సాధారణంగా మందులతోనే నయం చేయవచ్చు.
మధ్యస్థ బ్లాక్లు (50-70%): ఇవి హార్ట్ ఎటాక్స్కు దారితీస్తాయా లేదా అనేది నిర్ధారించడానికి FFR (Fractional Flow Reserve) వంటి ప్రత్యేక పరీక్షలు చేస్తారు. FFR పాజిటివ్గా ఉంటే యాంజియోప్లాస్టీ, నెగటివ్గా ఉంటే మందులతో చికిత్స చేయవచ్చు.
తీవ్రమైన బ్లాక్లు (>70-75%): ఈ “టైట్ బ్లాక్ల”కు క్లాట్ ఫార్మింగ్ టెండెన్సీ ఎక్కువగా ఉంటుంది. వీరికి బెలూన్ ట్రీట్మెంట్ ద్వారా యాంజియోప్లాస్టీ చేసి స్టెంట్ అమరుస్తారు.
యాంజియోప్లాస్టీ – స్టెంటింగ్: బెలూన్ ద్వారా రక్తనాళాన్ని తెరిచి, అది మళ్లీ మూసుకుపోకుండా స్టెంట్ అనే ఒక మెటల్ స్కాఫోల్డ్ను అమరుస్తారు. ఇది రక్తనాళం తెరిచి ఉండటానికి సహాయపడుతుంది.
బైపాస్ సర్జరీ (Bypass Surgery): రక్తనాళాలు తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నప్పుడు, ముఖ్యంగా లెఫ్ట్ మెయిన్ ఆర్టరీ బ్లాక్ అయినప్పుడు లేదా అనేక కాంప్లెక్స్ బ్లాక్లు ఉన్నప్పుడు బైపాస్ సర్జరీని సిఫార్సు చేస్తారు. ఇందులో బ్లాక్ అయిన ప్రాంతాన్ని దాటి రక్త సరఫరాను పునరుద్ధరించడానికి కొత్త మార్గాన్ని (గ్రాఫ్ట్) ఏర్పాటు చేస్తారు.
నేటి ఆధునిక వైద్య విధానాలు, నూతన సాధనాలతో క్లిష్టమైన బ్లాక్లను కూడా యాంజియోప్లాస్టీ ద్వారా చికిత్స చేయగలుగుతున్నారు. అయితే, రోగి ఆరోగ్య పరిస్థితి, బ్లాక్ల సంక్లిష్టత, ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలను బట్టి చికిత్సా విధానం నిర్ణయించబడుతుంది. గుండె ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి క్రమం తప్పకుండా వైద్య పరీక్షలు చేయించుకోవడం, ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిని పాటించడం అత్యవసరం.
మరిన్ని హెల్త్ వార్తల కోసం ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి..