హఠాత్తుగా బ్రెయిన్ స్ట్రోక్ వస్తే ప్రాణాలు ఎలా కాపాడుకోవాలి..?

మానవ శరీరంలో మెదడును అత్యంత ముఖ్యమైన భాగంగా పరిగణిస్తారు. ఇది మొత్తం శరీరాన్ని నియంత్రిస్తుంది. శరీరంలోని ప్రతి భాగం నుంచి సంకేతాలు మెదడుకు చేరుకుంటాయి. అవసరానికి అనుగుణంగా మెదడు ఆ భాగానికి ప్రతిస్పందన కోసం సందేశాలను పంపుతుంది. మెదడులోని ఏదైనా భాగానికి రక్త సరఫరాలో అడ్డంకి ఏర్పడినప్పుడు దానిని బ్రెయిన్ స్ట్రోక్ అంటారు. ఇలాంటప్పుడు శరీరంలోని ఏదైనా భాగానికి లేదా కొన్ని అవయవాలకు మెదడు నుంచి సందేశాలు వెళ్లడం ఆగిపోతుంది. దాంతో పక్షవాతం వస్తుంది.

బ్రెయిన్ స్ట్రోక్‌ను గుర్తించడం ఎలా?

బ్రెయిన్ స్ట్రోక్ ఓ ఆకస్మిక సంఘటన. అయితే, దీని ప్రమాదాన్ని కొన్ని ప్రారంభ లక్షణాల ద్వారా అంచనా వేయవచ్చని వైద్యులు చెబుతున్నారు. సాధారణంగా వైద్యులు దీనిని “బీ ఫాస్ట్” (BE FAST) అని పిలుస్తారు.

బ్యాలెన్స్ (Balance): ఆరోగ్యంగా కనిపించే వ్యక్తి అకస్మాత్తుగా తన బ్యాలెన్స్ కోల్పోవడం.

కళ్లు (Eyes): అకస్మాత్తుగా కళ్ల ముందు చీకటి ఏర్పడటం, అస్పష్టంగా కనిపించడం.

ముఖం (Face) మాట్లాడేటప్పుడు ముఖం అకస్మాత్తుగా ఒకవైపు వాలిపోవడం.

చేతులు (Arms): చేయి అకస్మాత్తుగా పడిపోవడం.

మాట (Speech):నాలుక అకస్మాత్తుగా పని చేయడం ఆగిపోవడం, అంటే కొంత సమయం పాటు మాట్లాడలేకపోవడం.

సమయం (Time):ఇలాంటి లక్షణాలు కనిపించినట్లయితే, వెంటనే ఆసుపత్రికి వెళ్లాలి.

ఈ లక్షణాలు కొంత సమయం తర్వాత తగ్గినప్పటికీ వైద్యులను సంప్రదించడం ఉత్తమం. ఎందుకంటే ఈ సంకేతాలు మెదడుకు రక్త ప్రవాహంలో అడ్డంకి ఉందని సూచిస్తాయి. ఆరోగ్యంగా ఉన్న వ్యక్తిలో ఈ లక్షణాలు కనిపిస్తే భవిష్యత్తులో బ్రెయిన్ స్ట్రోక్ వచ్చే అవకాశం ఉంది. వెంటనే చికిత్స అందకపోతే అప్పటికే స్ట్రోక్ వచ్చిందని అర్థం.

చికిత్స, గోల్డెన్ అవర్స్

బ్రెయిన్ స్ట్రోక్ తర్వాత మొదటి నాలుగన్నర గంటలను గోల్డెన్ అవర్స్ అంటారు. ఈ సమయంలో చికిత్స ప్రారంభించడం అత్యంత కీలకమని న్యూరాలజిస్టులు చెప్పారు. కొన్ని సందర్భాల్లో ఆరు నుంచి ఎనిమిది గంటల లోపు చికిత్స ప్రారంభించినా రోగి కోలుకునే అవకాశం ఉంటుందని వైద్యులు చెబుతున్నారు. ధమనిలో రక్తం గడ్డకట్టినట్లయితే, ఇంజెక్షన్ ద్వారా దానిని కరిగించడానికి ప్రయత్నిస్తారు. అవసరమైతే సర్జరీ కూడా చేస్తారు. పెద్ద ధమనిలో రక్తం గడ్డకడితేనే శస్త్రచికిత్స ద్వారా తొలగించడం సాధ్యమవుతుందని నిపుణులు వెల్లడించారు. సీటీ స్కాన్, ఎంఆర్ఐ వంటి పరీక్షల ద్వారా స్ట్రోక్ తీవ్రతను గుర్తించి మెరుగైన చికిత్స అందిస్తారు. చాలా సార్లు బ్రెయిన్ స్ట్రోక్ కేసులలో నిర్లక్ష్యం కారణంగా రోగి పూర్తిగా కోలుకోవడం కష్టమవుతుందని వైద్యులు హెచ్చరిస్తున్నారు. రోగులు కోలుకోవడానికి మొదటి మూడు నెలలు చాలా కీలకమని, ఈ కాలంలో ఫిజియోథెరపీ ప్రయోజనకరంగా ఉంటుందని సలహా ఇస్తున్నారు.

బ్రెయిన్ స్ట్రోక్ ప్రమాద కారకాలు

ఎవరికైనా, ఏ వయసు వారికైనా బ్రెయిన్ స్ట్రోక్ రావచ్చు. అయితే, కొన్ని కారణాలు ప్రమాదాన్ని పెంచుతాయి:

అదుపులో లేని అధిక రక్తపోటు, మధుమేహం, అధిక కొలెస్ట్రాల్.

ధూమపానం, మద్యం సేవించడం, ఊబకాయం.

జన్యుపరమైన కారణాల వల్ల యువతలో రక్తం చిక్కగా మారడం.

అనారోగ్యకరమైన జీవనశైలి

జిమ్‌లో వ్యాయామం చేసేటప్పుడు గాయాలు, మెడ మసాజ్ వల్ల కూడా మెదడులో రక్తస్రావం జరగవచ్చు అని డాక్టర్లు  తెలిపారు.

ఈ కథనం అవగాహన కోసం మాత్రమే. ఆరోగ్య సమస్యలు ఉంటే తప్పనిసరిగా వైద్యుడిని సంప్రదించండి.