
అక్బర్ చక్రవర్తి కాలంలో ఒక గ్రామంలో చంపా అనే మహిళ నివసించేది. ఆమెకు మోహన్ అనే ఏడాది వయసున్న చిన్న కొడుకు ఉన్నాడు. పేదరికంలో జీవిస్తున్నప్పటికీ చంపా ఎంతో కష్టపడి తన బిడ్డను పెంచుకునేది. గ్రామస్థులు ఆమెను మంచిమనసున్న మహిళగా భావించేవారు. ఒకరోజు అనారోగ్యంతో చంపా అకస్మాత్తుగా మరణించింది. దీంతో చిన్న మోహన్ తల్లిని కోల్పోయాడు. ఆ బిడ్డను చూసి జాలిపడిన గౌరి అనే వృద్ధురాలు అతడిని తన సంరక్షణలోకి తీసుకుంది. చంపా అంత్యక్రియలు పూర్తయిన తర్వాత గ్రామ పెద్ద అందరినీ సమావేశపరిచాడు. అదే సమయంలో రఘువీర్, మాధవ్, కరీం, శ్యామ్లాల్ అనే నలుగురు వ్యక్తులు అక్కడికి వచ్చి మోహన్ తన కొడుకేనని వాదించడం ప్రారంభించారు. రఘువీర్ తాను చంపాను వివాహం చేసుకున్నానని, మోహన్ తన కొడుకని చెప్పాడు. మాధవ్ తన దగ్గర చంపా రాసిన పాత ఉత్తరాలు ఉన్నాయని, వాటి ద్వారా తమ బంధాన్ని నిరూపించగలనని అన్నాడు. కరీం మాత్రం చంపా మరణానికి కొన్ని రోజుల ముందు తనను పిలిచి మోహన్ బాధ్యత తీసుకోవాలని చెప్పిందని వివరించాడు.
ఇక శ్యామ్లాల్ అందరికంటే ఎక్కువగా గొడవ చేస్తూ మోహన్కు అసలైన తండ్రిని తానేనని ప్రకటించాడు. అంతేకాదు, చంపా ఇంటితో పాటు ఆమె భూమిపై కూడా తనకే హక్కు ఉందని పట్టుబట్టాడు. చంపా పేరు మీద కొంత భూమి, బంగారు నాణేలు ఉన్నాయని తెలిసిన తర్వాత వివాదం మరింత తీవ్రమైంది. ఆస్తిని సొంతం చేసుకోవాలనే ఆశతో నలుగురూ తమ వాదనలను వినిపించారు. చివరకు గ్రామ పెద్ద ఈ కేసును అక్బర్ చక్రవర్తి ఆస్థానానికి తీసుకెళ్లాలని నిర్ణయించాడు.
చంపా ఇంటిని పరిశీలిస్తున్న సమయంలో ఒక పాత తాళం వేసిన పెట్టె కనిపించింది. అందులో ఒక ఉత్తరం ఉంది. దానిపై, తన మరణం తర్వాత మోహన్ తండ్రి ఎవరో నిర్ణయించే ముందు ఆ ఉత్తరాన్ని తప్పకుండా చదవాలని రాసి ఉంది. ఆ ఉత్తరంలో నలుగురిలో ఒక వ్యక్తి తన కొడుకు పేరును అడ్డుపెట్టుకొని పెద్ద మోసానికి పాల్పడుతున్నాడనే సూచన కూడా ఉంది. ఈ విషయం తెలుసుకున్న గ్రామస్థులు ఆశ్చర్యపోయారు. చంపా మరణానికి ముందు తన బిడ్డను ఎవరి నుంచి కాపాడాలనుకుంది? ఆ వ్యక్తి ఎవరు? ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు తెలుసుకోవడానికి అందరూ ఆసక్తిగా ఎదురుచూశారు. మరుసటి రోజు గ్రామ పెద్ద, వృద్ధురాలు గౌరి, నలుగురు వ్యక్తులు చిన్న మోహన్ను తీసుకొని అక్బర్ చక్రవర్తి ఆస్థానానికి చేరుకున్నారు. అక్బర్ అందరి వాదనలను శ్రద్ధగా విన్నాడు. ఒకరి మాట మరొకరి మాటతో సరిపోకపోవడంతో, వారిలో ఎవరో ఒకరు అబద్ధం చెబుతున్నారని గ్రహించాడు.
మొదట రఘువీర్ ముందుకొచ్చి చంపాతో తనకు వివాహం జరిగిందని చెప్పాడు. వెంటనే మాధవ్ తన దగ్గర ఉన్న పాత ఉత్తరాలను చూపిస్తానని అన్నాడు. కరీం మాత్రం చంపా తనకు మోహన్ బాధ్యత అప్పగించిందని వివరించాడు. చివరగా శ్యామ్లాల్ మాట్లాడుతూ, మోహన్కు తానే అసలైన తండ్రినని, చంపా ఆస్తిపై కూడా తనకే హక్కు ఉందని ప్రకటించాడు. అప్పుడు అక్బర్ అతడిని ఒక ప్రశ్న అడిగాడు. ‘నీకు ఆ బిడ్డపై నిజంగా అంత ప్రేమ ఉంటే, ముందుగా అతని భూమి, ఇంటి గురించి ఎందుకు మాట్లాడుతున్నావు?’ ఈ ప్రశ్నకు శ్యామ్లాల్ కొద్దిసేపు మౌనంగా ఉండిపోయాడు. తర్వాత ఆస్తి ఉంటేనే బిడ్డను బాగా పెంచగలనని సమాధానం చెప్పాడు. అయితే బీర్బల్ అప్పటికే అందరి మాటలను నిశితంగా గమనిస్తున్నాడు. ఎవరి వాదనను వెంటనే నమ్మకుండా, చంపాను చివరిసారిగా ఎవరు చూశారు? ఆమె అనారోగ్యంతో ఉన్నప్పుడు ఎవరు సేవ చేశారు? ఆమెకు ఎవరు సహాయం చేశారు? వంటి ప్రశ్నలు అడిగాడు. నలుగురూ వేర్వేరు సమాధానాలు చెప్పడంతో అనుమానాలు మరింత పెరిగాయి.
బీర్బల్ వృద్ధురాలు గౌరి వైపు తిరిగి, ‘చంపా చనిపోయే ముందు నీతో ఏమైనా చెప్పిందా?’ అని అడిగాడు. గౌరి కన్నీళ్లతో మాట్లాడుతూ, చంపా తన చేతిని పట్టుకొని ‘నా మోహన్ను అతని పేరుతో అబద్ధం చెప్పే వ్యక్తి చేతిలో పెట్టవద్దు’ అని చెప్పిందని వివరించింది. ఆ తర్వాతే ఆ పాత పెట్టెను తనకు అప్పగించిందని తెలిపింది. బీర్బల్ పెట్టెలో దొరికిన ఉత్తరాన్ని అక్బర్కు అందించాడు. అందులో తన కొడుకు తండ్రి ఎవరో నిర్ణయించే ముందు పెట్టెలో ఉన్న పత్రాలను పరిశీలించాలని చంపా పేర్కొంది. అయితే కేవలం పాత కాగితాలను చూసి ఎవరినీ మోహన్ తండ్రిగా ప్రకటించవద్దని కూడా హెచ్చరించింది. బీర్బల్ ఆ ఉత్తరాన్ని పరిశీలించినప్పటికీ, పూర్తి ఆధారాలు లభించే వరకు ఎవరినీ దోషిగా ప్రకటించలేదు. పెట్టె తాళం చెవిపై ఉన్న ప్రత్యేక గుర్తును గమనించి, మరుసటి రోజు దాన్ని తెరిచి పరిశీలిస్తామని ప్రకటించాడు. ఆ రాత్రి రాజభవనంలో అందరూ నిద్రిస్తున్న సమయంలో ఒక వ్యక్తి కాపలాదారుడి దగ్గరకు వచ్చాడు. ‘నేను బీర్బల్ను ఒంటరిగా కలవాలి. ఈరోజు నిజం చెప్పకపోతే ఒక అమాయక బిడ్డ జీవితం నాశనమైపోతుంది’ అని అతను చెప్పాడు. అతను ఎవరు? నిజం చెప్పడానికి వచ్చాడా? లేక మరొక అబద్ధంతో అందరినీ మోసం చేయాలనుకున్నాడా? ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానం మరుసటి రోజు బయటపడింది.
మరుసటి రోజు ఉదయం బీర్బల్ చంపా ఇంట్లో దొరికిన పెట్టెను తెరిచాడు. అందులో ఒక గుడ్డ సంచి, భూమికి సంబంధించిన పత్రాలు, పాత లెక్కల చీటీ, చంపా రాసిన చివరి ఉత్తరం ఉన్నాయి. ఆ ఉత్తరంలో చంపా తన ఆస్తిపై కొంతమంది కన్నేశారని, తన మరణం తర్వాత తన కొడుకు ఆస్తి కోసం జరిగే గొడవల్లో చిక్కుకోవడం తనకు ఇష్టం లేదని పేర్కొంది. తన బిడ్డను, అతని భవిష్యత్తును ఆస్తి కంటే ఎక్కువగా విలువైనదిగా భావించే వ్యక్తే అతనికి సహాయం చేయడానికి అర్హుడని తెలిపింది. తర్వాత బీర్బల్ గుడ్డ సంచిలో ఉన్న లెక్కల పత్రాలను పరిశీలించాడు. వాటిలో శ్యామ్లాల్ చంపా దగ్గర అప్పుగా తీసుకున్న డబ్బును తిరిగి చెల్లిస్తానని వాగ్దానం చేసిన విషయం ఉంది. అంతేకాదు, చంపా ఇంటి పత్రాలను తన దగ్గర ఉంచుకోవడానికి అతను ప్రయత్నించినట్లు కూడా ఆధారాలు కనిపించాయి. బీర్బల్ వెంటనే శ్యామ్లాల్ను ప్రశ్నించాడు. ‘నిన్న నీ దగ్గర ఎలాంటి పత్రాలు లేవని చెప్పావు కదా! మరి ఈ లెక్కల పత్రాల్లో నీ పేరు ఎలా వచ్చింది?’ ఈ ప్రశ్నతో శ్యామ్లాల్ ముఖం పాలిపోయింది. మొదట ఏదో ఒక సాకు చెప్పడానికి ప్రయత్నించినప్పటికీ, ఆధారాల ముందు అతను సమాధానం చెప్పలేకపోయాడు.
ఇంతలో అర్ధరాత్రి కాపలాదారుడిని కలిసిన వ్యక్తి ముందుకొచ్చాడు. అతను చంపా ఇంటి దగ్గర నివసించే ఒక గుమాస్తా. అతను అక్బర్ చక్రవర్తి ముందు చేతులు జోడించి నిజం చెప్పాడు. శ్యామ్లాల్ తనకు డబ్బులు ఇచ్చి, చంపా భూమికి సంబంధించిన పత్రాలను దాచిపెట్టమని చెప్పాడని వెల్లడించాడు. మోహన్కు తానే తండ్రినని ప్రకటించి, ఆ బిడ్డతో పాటు ఇంటిని, భూమిని కూడా స్వాధీనం చేసుకోవాలని శ్యామ్లాల్ ప్రయత్నించాడని వివరించాడు. మొదట భయంతో నిజం చెప్పలేకపోయిన ఆ గుమాస్తా, చివరకు తన తప్పును సరిదిద్దుకోవాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. లెక్కల పత్రాలు, ఇతర ఆధారాలు, సాక్షుల వాంగ్మూలాలు ఒకదానితో మరొకటి సరిపోవడంతో శ్యామ్లాల్ మోసం బయటపడింది. ఒక అమాయక చిన్నారిని తన స్వార్థం కోసం ఉపయోగించుకోవాలని అతను ప్రయత్నించినట్లు స్పష్టమైంది. అక్బర్ చక్రవర్తి తీవ్ర ఆగ్రహానికి గురయ్యాడు. శ్యామ్లాల్ మోసానికి తగిన చర్యలు తీసుకోవాలని, చంపాకు చెల్లించాల్సిన అప్పును తిరిగి చెల్లించేలా చూడాలని, ఆస్తిపై తప్పుడు హక్కు ప్రకటించినందుకు అతనిపై చర్యలు తీసుకోవాలని ఆదేశించాడు.
శ్యామ్లాల్ మోసం బయటపడినప్పటికీ, బీర్బల్ ఒక ముఖ్యమైన విషయాన్ని అక్బర్కు గుర్తు చేశాడు. ‘జహాపనా! శ్యామ్లాల్ మోసగాడని నిరూపితమైంది. కానీ అందువల్ల మిగతా ముగ్గురిలో ఎవరైనా మోహన్కు అసలైన తండ్రి అని నిరూపితమైనట్లు కాదు. ఒకరి అబద్ధాన్ని బయటపెట్టడం వేరు, నిజాన్ని పూర్తిగా నిరూపించడం వేరు’ అని చెప్పాడు. బీర్బల్ మాటలతో అక్బర్ ఏకీభవించాడు. మోహన్ను వృద్ధురాలు గౌరి సంరక్షణలో ఉంచాలని, అతని భూమి, ఆస్తిని భద్రపరచాలని ఆదేశించాడు. సరైన ఆధారాలు లభించే వరకు ఎవరూ ఆ బిడ్డపై తప్పుడు హక్కు ప్రకటించకూడదని స్పష్టం చేశాడు. అదే సమయంలో పాత రికార్డులు, నమ్మకమైన సాక్షులు, ఇతర ఆధారాల సహాయంతో మోహన్కు అసలైన తండ్రి ఎవరో తెలుసుకోవడానికి మరింత విచారణ జరపాలని ఆదేశించాడు. చివరకు అక్బర్ బీర్బల్ను అడిగాడు. ‘నువ్వు శ్యామ్లాల్ మోసగాడని గుర్తించావు కదా! మరి మిగిలిన ముగ్గురిలో ఒకరిని మోహన్ తండ్రిగా ఎందుకు ప్రకటించలేదు?’ బీర్బల్ వినయంగా సమాధానమిచ్చాడు.
‘జహాపనా! అనుమానం ఆధారంగా తీర్పు చెప్పడం న్యాయం కాదు. ఒక వ్యక్తి దోషి అని తేలినంత మాత్రాన మిగతావారిలో ఎవరైనా నిర్దోషి అని గానీ, మోహన్ తండ్రి అని గానీ చెప్పలేం. ఒక చిన్నారి భవిష్యత్తును నిర్ణయించేటప్పుడు తొందరపాటు నిర్ణయాలు తీసుకోకూడదు. ఆ బిడ్డకు అన్నింటికంటే ముందు కావాల్సింది భద్రత, ప్రేమ, నిజం’.. బీర్బల్ మాటలు విన్న అక్బర్ సంతోషించాడు. సభలోని వారందరూ అతని తెలివితేటలను ప్రశంసించారు.
ఈ కథ మనకు ఎన్నో విలువైన పాఠాలను నేర్పిస్తుంది. బంధాలు కేవలం మాటలతోనో, గట్టిగా హక్కులు ప్రకటించడం వల్లనో నిరూపించబడవు. నిజాయితీ, బాధ్యత, నమ్మకం ద్వారానే వాటి విలువ తెలుస్తుంది. దురాశ మనిషి ఆలోచనలను అంధకారంలోకి నెడుతుంది. ఆస్తి కోసం ఒక అమాయక చిన్నారిని కూడా ఉపయోగించుకోవాలనే స్థితికి తీసుకెళ్తుంది. అందుకే ఇతరుల బలహీనతలను మన స్వార్థానికి ఉపయోగించుకోకూడదు. అలాగే, ఒకరిపై అనుమానం రావడం వేరు.. అతను నిజంగా దోషి అని నిరూపించడం వేరు. సరైన ఆధారాలు లేకుండా తీర్పు చెప్పడం కూడా అన్యాయమే. నిజం ఎప్పటికైనా బయటపడుతుంది. కానీ న్యాయం జరగాలంటే సహనం, వివేకం, సరైన ఆధారాలు అవసరం. ముఖ్యంగా ఒక అమాయకుడి భవిష్యత్తు మన చేతుల్లో ఉన్నప్పుడు, మన స్వార్థం కంటే అతని మేలుకే ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి.