చెట్టు నుంచి రబ్బరు తెల్లగా వస్తే.. దానితో తయారయ్యే టైర్లు ఎందుకు నల్లగా ఉంటాయి?
చెట్టు నుంచి తీసే సహజ రబ్బరు తెలుపు రంగులో ఉన్నా టైర్లు మాత్రం నల్లగా ఎందుకు ఉంటాయో తెలుసా? టైర్ల తయారీలో కార్బన్ బ్లాక్, సింథటిక్ రబ్బరు, సిలికా, స్టీల్ వైర్లు వంటి పదార్థాలు కలుపుతారు. రబ్బరు మిశ్రమాన్ని తయారు చేసి, ట్రెడ్, బెల్టులు, సైడ్వాల్ వంటి భాగాలను అమర్చి, వేడి, ఒత్తిడితో వల్కనైజేషన్ చేసిన తర్వాత టైర్ సిద్ధమవుతుంది.
కారు, బైక్ లేదా బస్సు టైర్ను చూస్తే ముందుగా కనిపించేది దాని నలుపు రంగే. కానీ టైర్లో ఉపయోగించే సహజ రబ్బరు చెట్టు నుంచి తీసినప్పుడు తెల్లగా లేదా పాలలాంటి రంగులో ఉంటుంది. మరి ఆ రబ్బరు చివరికి నల్లటి టైర్గా ఎలా మారుతుంది? అసలు చెట్టు నుంచి రబ్బరు సేకరించిన దగ్గర నుంచి రోడ్డుపై తిరిగే టైర్గా మారే వరకు ఎన్నో దశలు ఉంటాయి.
చెట్టు నుంచి రబ్బరు ఎలా వస్తుంది?
టైర్ల తయారీలో ఉపయోగించే సహజ రబ్బరు ప్రధానంగా హెవియా బ్రాసిలియెన్సిస్ అనే రబ్బరు చెట్టు నుంచి లభిస్తుంది. చెట్టు బెరడుపై ప్రత్యేక పద్ధతిలో కోత పెట్టి, అందులో నుంచి వచ్చే తెల్లటి పాలలాంటి ద్రవాన్ని లాటెక్స్గా సేకరిస్తారు. ఈ లాటెక్స్లో సహజ రబ్బరు ఉంటుంది. దాన్ని ప్రాసెస్ చేసి ఘన రబ్బరుగా మారుస్తారు. అయితే ఆధునిక టైర్లలో సహజ రబ్బరుతో పాటు సింథటిక్ రబ్బరు కూడా ఉపయోగిస్తారు.
రబ్బరు ఎందుకు నల్లగా మారుతుంది?
ఇక్కడే టైర్ రంగు వెనుక అసలు రహస్యం ఉంది. సహజ రబ్బరు తెల్లగా ఉన్నప్పటికీ, టైర్ తయారీలో కార్బన్ బ్లాక్ అనే పదార్థాన్ని పెద్ద మొత్తంలో కలుపుతారు. ఇది రబ్బరును నల్లగా మార్చడమే కాకుండా దాని బలం, మన్నిక, రాపిడిని తట్టుకునే సామర్థ్యాన్ని పెంచుతుంది. టైర్ ఎక్కువకాలం పనిచేయడానికి, వేడి మరియు రోడ్డుపై జరిగే ఘర్షణను తట్టుకోవడానికి కార్బన్ బ్లాక్ కీలకంగా పనిచేస్తుంది. అందువల్ల రబ్బరు నల్లగా ఉంటుంది కాబట్టి టైర్ నల్లగా ఉంటుంది అనేది పూర్తిగా సరైన వివరణ కాదు. టైర్లో ఉపయోగించే వివిధ రబ్బరు మిశ్రమాలకు కార్బన్ బ్లాక్ వంటి పదార్థాలు కలపడం వల్ల తుది మిశ్రమం నల్లగా మారుతుంది.
రబ్బరులో మరిన్ని పదార్థాలు కలుపుతారు
ఫ్యాక్టరీకి చేరిన రబ్బరును యంత్రాల్లో ఇతర పదార్థాలతో కలుపుతారు. సహజ, సింథటిక్ రబ్బరుతో పాటు కార్బన్ బ్లాక్, సిలికా, నూనెలు, యాంటీఆక్సిడెంట్లు, జింక్ ఆక్సైడ్, సల్ఫర్, ఇతర రసాయనాలను అవసరానికి అనుగుణంగా కలుపుతారు. టైర్లోని ప్రతి భాగానికి వేర్వేరు రబ్బరు మిశ్రమాన్ని తయారు చేస్తారు. ఆధునిక టైర్ అనేది అనేక పొరలు, పదార్థాలతో తయారయ్యే సంక్లిష్ట ఉత్పత్తి. ముందుగా రబ్బరు మిశ్రమాన్ని బ్యాన్బరీ మిక్సర్ వంటి భారీ యంత్రాల్లో కలిపి ఒకే రకమైన మిశ్రమంగా తయారు చేస్తారు. తర్వాత ఎక్స్ట్రూషన్ యంత్రాల ద్వారా ట్రెడ్, సైడ్వాల్ వంటి భాగాలను తయారు చేస్తారు. లోపలి భాగంలో గాలి బయటకు పోకుండా ఉండే ఇన్నర్ లైనర్ను ఏర్పాటు చేస్తారు.
స్టీల్, వస్త్ర పొరలు ఎందుకు?
టైర్కు బలం ఇవ్వడానికి స్టీల్ వైర్లు, పాలిస్టర్ వంటి ఫ్యాబ్రిక్ కార్డులు, స్టీల్ బెల్టులు ఉపయోగిస్తారు. రిమ్కు టైర్ గట్టిగా పట్టుకునేందుకు స్టీల్ వైర్లతో బీడ్ తయారు చేస్తారు. అనంతరం ఇన్నర్ లైనర్, బాడీ ప్లైస్, బెల్టులు, సైడ్వాల్స్, ట్రెడ్ తదితర భాగాలను ఒకదానిపై ఒకటి అమర్చుతారు. ఈ దశలో ఉన్న టైర్ను “గ్రీన్ టైర్” లేదా అన్క్యూర్డ్ టైర్ అంటారు.
చివరగా వేడి, ఒత్తిడితో టైర్ సిద్ధం
గ్రీన్ టైర్ను ప్రత్యేకమైన మోల్డ్లో ఉంచి వేడి, ఒత్తిడి ఉపయోగిస్తారు. ఇందులో సల్ఫర్ ఆధారిత వల్కనైజేషన్ ప్రక్రియ జరుగుతుంది. రబ్బరు అణువుల మధ్య క్రాస్లింకులు ఏర్పడి, మృదువైన రబ్బరు బలమైన, స్థిరమైన, సాగే పదార్థంగా మారుతుంది. అదే సమయంలో మోల్డ్ ద్వారా టైర్పై ట్రెడ్ డిజైన్, సైడ్వాల్ గుర్తులు ఏర్పడతాయి. ప్రయాణికుల కార్లు, లైట్ ట్రక్కుల టైర్లకు ఈ క్యూరింగ్ దశ సాధారణంగా 300°F కంటే ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద 12–15 నిమిషాలు పడుతుంది.
పాతకాలంలో టైర్లు తెల్లగా ఉండేవా?
ప్రారంభ దశల్లో సహజ రబ్బరు ఆధారంగా తయారయ్యే టైర్లు నేటి టైర్లంత నల్లగా ఉండేవి కావు. అయితే ఆధునిక వాహన టైర్లలో కార్బన్ బ్లాక్ వినియోగం విస్తృతమవడంతో నలుపు రంగు ప్రామాణికంగా మారింది. ముఖ్యంగా ఇది కేవలం అందం కోసం కాదు, టైర్ బలం, దుస్తులు, వేడి నిరోధకత, మన్నిక వంటి లక్షణాలను మెరుగుపరచడంలో కార్బన్ బ్లాక్ కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. అంటే.. చెట్టు నుంచి వచ్చే తెల్లటి లాటెక్స్ నేరుగా టైర్గా మారదు. రబ్బరు సేకరణ నుంచి మిశ్రమ తయారీ, కార్బన్ బ్లాక్ కలపడం, స్టీల్, ఫ్యాబ్రిక్ పొరల అమరిక, మోల్డింగ్, వల్కనైజేషన్, చివరి నాణ్యత పరీక్షల వరకు అనేక దశలు పూర్తయిన తర్వాతే మన వాహనాలపై కనిపించే నల్లటి టైర్ తయారవుతుంది.