
మన ఇళ్ల చుట్టుపక్కల, తడి ప్రాంతాల్లో తరచూ కనిపించే కీటకాలలో అప్పలాల పురుగు ఒకటి. తెలుగు రాష్ట్రాల్లో దీనిని “అప్పలాల పురుగు”, “గాజు పురుగు”, “కాళ్ల జెర్రి” వంటి పేర్లతో పిలుస్తుంటారు. పొడవాటి శరీరం, వరుసగా కనిపించే అనేక కాళ్ల కారణంగా చాలామంది దీన్ని చూసి భయపడుతుంటారు. ముఖ్యంగా సామాజిక మాధ్యమాల్లో ఈ పురుగు గురించి అనేక రకాల భయపెట్టే సందేశాలు తిరుగుతుంటాయి. అయితే వాటిలో ఎంతవరకు నిజం ఉంది..? ఈ జీవి నిజంగా ఎంత ప్రమాదకరం..? ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
గాజు పురుగు సాధారణంగా తడి నేల, పాత ఆకుల కుప్పలు, తోటలు, గోడల మూలలు వంటి ప్రాంతాల్లో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. వర్షాకాలంలో లేదా తేమ ఎక్కువగా ఉన్న సమయంలో ఇవి ఇళ్లలోకి కూడా చేరుతాయి.
ఈ పురుగుకు ఆంగ్లంలో “వెయ్యి కాళ్ల పురుగు” అనే అర్థం వచ్చే పేరు ఉన్నా.. నిజానికి చాలా రకాలలో 100 నుంచి 400 వరకు మాత్రమే కాళ్లు ఉంటాయి. ప్రతి శరీర భాగానికి రెండు జతల కాళ్లు ఉండటం దీని ప్రత్యేకత.
ఈ పురుగు సాధారణంగా మనుషులపై దాడి చేయదు. అయితే ప్రమాదం అనిపిస్తే శరీరాన్ని బంతిలా ముడుచుకుని రక్షించుకునే ప్రయత్నం చేస్తుంది. కొన్నిసార్లు శరీరం నుంచి దుర్వాసనతో కూడిన రసాయన ద్రవాన్ని విడుదల చేస్తుంది. ఆ ద్రవం చర్మంపై పడితే కొందరికి మంట, దురద, ఎర్రబారటం వంటి సమస్యలు రావచ్చు. కళ్లలో పడితే ఇబ్బంది కలగొచ్చు.
సామాజిక మాధ్యమాల్లో చెప్పినట్టుగా ఇవి అత్యంత ప్రమాదకరమైన విషజీవులు కావు. పాము, తేలు వంటి స్థాయి విషం వీటిలో ఉండదు. అయినా చిన్నపిల్లలు వీటిని చేతితో పట్టుకుని నోటిలో పెట్టుకునే అవకాశం ఉండటం వల్ల జాగ్రత్త అవసరం. పిల్లలు వీటిని తాకిన తర్వాత చేతులు సబ్బుతో కడుక్కోవడం మంచిది.
ఈ పురుగు ఆహారంపై పాకితే ప్రాణాపాయం వస్తుందని చెప్పే వార్తలకు బలమైన శాస్త్రీయ ఆధారాలు లేవు. కానీ పరిశుభ్రత దృష్ట్యా అలాంటి ఆహారం తీసుకోకపోవడమే మంచిది. ఏ కీటకం ఆహారంపై పాకినా కలుషిత సమస్యలు రావచ్చు.
ఈ పురుగును ఏ పక్షి, జంతువు కూడా తినదు అనేది పూర్తిగా నిజం కాదు. వీటి నుంచి వచ్చే రసాయన ద్రవం, దుర్వాసన కారణంగా చాలా జీవులు వీటిని దూరంగా పెడతాయి. అయినప్పటికీ కొన్ని పక్షులు, కప్పలు, బల్లులు, చీమలు, సాలీడులు వంటి జీవులు వీటిని ఆహారంగా తీసుకుంటాయి.
చాలామందికి తెలియని విషయం ఏమిటంటే.. ఈ పురుగులు ప్రకృతికి ఉపయోగపడతాయి. ఎండిపోయిన ఆకులు, కుళ్లిపోయిన మొక్కల భాగాలు, సేంద్రియ వ్యర్థాలను తింటూ వాటిని మట్టిలో కలిపేస్తాయి. దీంతో నేల సారవంతం కావడంలో సహాయపడతాయి. ఒక విధంగా ఇవి ప్రకృతి శుభ్రత కార్మికుల్లా పనిచేస్తాయి.
శాస్త్రవేత్తల అంచనా ప్రకారం ఈ పురుగులు భూమిపై చాలా పురాతన కీటకాలలో ఒకటి. డైనోసార్ల కాలానికి ముందే ఇవి భూమిపై ఉన్నాయని భావిస్తున్నారు. కొన్ని రకాల గాజు పురుగులు అతినీలలోహిత కాంతిలో మెరుస్తాయి. ప్రతి చర్మ మార్పు తర్వాత కొత్త కాళ్లు పెరుగుతాయి. ప్రపంచంలో అతిపెద్ద రకం దాదాపు 15 అంగుళాల వరకు పెరుగుతుంది. కొన్నిసార్లు వీటి నుంచి బాదం వాసన లాంటి వాసన వస్తుంది.
ఇంటి చుట్టూ తడి తగ్గించాలి. పాత ఆకుల కుప్పలు తొలగించాలి. ఆహార పదార్థాలను మూసి ఉంచాలి. గోడల చిల్లు, రంధ్రాలు మూసేయాలి. ఇంటి పరిసరాలను శుభ్రంగా ఉంచాలి
అప్పలాల పురుగు చూసి భయపడాల్సిన అవసరం లేకపోయినా, నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. ముఖ్యంగా పిల్లలు వీటిని తాకకుండా జాగ్రత్త పడాలి. సామాజిక మాధ్యమాల్లో వచ్చే అతిశయోక్తి సమాచారాన్ని నమ్మకుండా, సరైన అవగాహనతో ఉండటం మంచిది.