ఇరాన్ సంక్షోభం వేళ.. ‘క్వాడ్’ వేదికగా భారత్, అమెరికా సరికొత్త అడుగులు..!
పశ్చిమ ఆసియాలో తీవ్రమవుతున్న భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, ఇరాన్ సంక్షోభం కారణంగా ప్రపంచ ఇంధన సరఫరా మార్గాలకు ఏర్పడిన అంతరాయం నేపథ్యంలో.. అమెరికా విదేశాంగ కార్యదర్శి మార్కో రూబియో న్యూఢిల్లీలో భారత ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీతో అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగిన వ్యూహాత్మక సమావేశాన్ని నిర్వహించారు. ఇరు దేశాల మధ్య ఇంధన భద్రత, రక్షణ సహకారం, ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం వంటి కీలక అంశాలపై ఈ సందర్భంగా లోతైన చర్చలు జరిగాయి.
పశ్చిమ ఆసియాలో తీవ్రమవుతున్న భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, ఇరాన్ సంక్షోభం కారణంగా ప్రపంచ ఇంధన సరఫరా మార్గాలకు ఏర్పడిన అంతరాయం నేపథ్యంలో.. అమెరికా విదేశాంగ కార్యదర్శి మార్కో రూబియో న్యూఢిల్లీలో భారత ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీతో అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగిన వ్యూహాత్మక సమావేశాన్ని నిర్వహించారు. ఇరు దేశాల మధ్య ఇంధన భద్రత, రక్షణ సహకారం, ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం వంటి కీలక అంశాలపై ఈ సందర్భంగా లోతైన చర్చలు జరిగాయి. ఈ అంతర్జాతీయ సంక్షోభ సమయంలో భారతదేశానికి నిరంతరాయంగా చమురు, గ్యాస్ సరఫరా అందిస్తామని అమెరికా గట్టి హామీ ఇచ్చింది.
మధ్యప్రాచ్యంలో నెలకొన్న అశాంతి, ఇరాన్తో పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతల కారణంగా ప్రపంచంలోనే అత్యంత కీలకమైన సముద్ర మార్గాలలో ఒకటైన హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా రాకపోకలు దాదాపుగా నిలిచిపోయాయి. భారతదేశం తన ఇంధన అవసరాలలో సుమారు 90 శాతం చమురును ఈ మార్గం ద్వారానే దిగుమతి చేసుకుంటుంది. ఈ సరఫరా సంక్షోభం భారతీయ సామాన్య పౌరులపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపింది. దేశంలో కేవలం గత 10 రోజుల్లోనే చమురు ధరలు మూడు రెట్లు పెరిగాయి. అంతేకాకుండా, భారత కరెన్సీ అమెరికన్ డాలర్తో పోలిస్తే 96.96 వద్ద సర్వకాలీన కనిష్ట స్థాయికి పడిపోయింది. ఈ ఆర్థిక అనిశ్చితి వల్ల విదేశీ పోర్ట్ఫోలియో పెట్టుబడిదారులు భారత స్టాక్ మార్కెట్ నుండి బిలియన్ల డాలర్లను ఉపసంహరించుకున్నారు.
ఈ క్లిష్ట తరుణంలో భారతదేశాన్ని సందర్శించిన అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియో.. ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్ను ఇరాన్ బందీగా ఉంచడానికి డొనాల్డ్ ట్రంప్ ప్రభుత్వం ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ అనుమతించబోదని ప్రధాని మోదీకి స్పష్టం చేశారు. భారతదేశ ఇంధన అవసరాలను తీర్చడానికి ఎంత పరిమాణంలోనైనా ఇంధనాన్ని సరఫరా చేయడానికి అమెరికా సిద్ధంగా ఉందని ఆయన ప్రతిపాదించారు.
భారతదేశంలో అమెరికా రాయబారి సెర్గియో గోర్ ఈ విషయాన్ని ధృవీకరించారు. ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో భారతదేశం తన సరఫరా మార్గాలను వైవిధ్యపరుస్తూ.. అమెరికా నుండి చమురు, గ్యాస్ కొనుగోళ్లను గణనీయంగా పెంచుతోందని ఆయన పేర్కొన్నారు. షిప్పింగ్ డేటా ప్రకారం, మే నెలలో భారతదేశం అమెరికా నుండి రికార్డు స్థాయిలో ద్రవీకృత సహజ వాయువు (LNG), LPGలను దిగుమతి చేసుకుంటోంది. గల్ఫ్ దేశాలు, రష్యాలపై భారతదేశ ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడం ద్వారా ఇరు దేశాల మధ్య ఆర్థిక పరస్పర ఆధారపడటాన్ని మరింత బలోపేతం చేయాలని అమెరికా వ్యూహాత్మకంగా లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
ఈ ఉన్నత స్థాయి సమావేశం కేవలం ఇంధన సరఫరాకు మాత్రమే పరిమితం కాలేదు. కొంతకాలంగా ఇరు దేశాల మధ్య సంబంధాలను పట్టిపీడిస్తున్న విభేదాలను, వైరాన్ని పరిష్కరించే ప్రయత్నం కూడా ఇందులో దాగి ఉంది. గత సంవత్సరం, భారత్-పాకిస్తాన్ ఉద్రిక్తతలపై అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చేసిన కొన్ని వ్యాఖ్యలు, అలాగే ఉక్రెయిన్ యుద్ధ సమయంలో రష్యా నుండి చమురు కొనుగోలు చేసినందుకు గాను భారతీయ వస్తువులపై అమెరికా విధించిన అదనపు 25% సుంకం వంటి చర్యలు ద్వైపాక్షిక సంబంధాలను దెబ్బతీశాయి.
అయితే, మారుతున్న అంతర్జాతీయ భౌగోళిక రాజకీయ పరిస్థితులు, ప్రపంచ చమురు మార్కెట్ స్థిరత్వం దృష్ట్యా అమెరికా ఇప్పుడు భారత్ పట్ల తన కఠిన వైఖరిని సడలించింది. ఆంక్షల ఒత్తిడి కంటే ప్రపంచ సరఫరా గొలుసు స్థిరత్వానికే వాషింగ్టన్ మొగ్గు చూపింది. ఇక, భారతదేశంలో ప్రతిష్టాత్మకంగా జరుగుతున్న క్వాడ్ (QUAD) దేశాల సమావేశంలో మార్కో రూబియో పాల్గొంటున్నారు. అమెరికా, భారతదేశం, జపాన్, ఆస్ట్రేలియా దేశాల ఉన్నతాధికారులు ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో సముద్ర భద్రత, రక్షణ సహకారం, మరియు కీలక సాంకేతిక పరిజ్ఞానాల పంచుకోవడంపై ఉమ్మడి వ్యూహరచన చేయనున్నారు.
భారతదేశానికి ఈ క్వాడ్ వేదిక అమెరికా మద్దతు బలహీనపడుతున్న తన ఆర్థిక వ్యవస్థను బలోపేతం చేసుకోవడానికి, సంక్షోభం నుండి ఉపశమనం పొందడానికి ఒక మార్గం కాగా.. అమెరికాకు మాత్రం ఈ ఆసియా అగ్రరాజ్యం భారత్ భౌగోళిక వ్యూహాత్మకంగా తమతో పూర్తిగా ఏకీభవించేలా చూసుకోవడానికి ఇదొక గొప్ప అవకాశంగా మారింది.
మరిన్ని జాతీయ వార్తల కోసం ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి..