మనసు మాట వినాలా? బుద్ధి చెప్పింది వినాలా? మనసును జయించి అద్భుతమైన జీవితాన్ని సొంతం చేసుకోండిలా!
మనసు ఆలోచనలను, భావోద్వేగాలను సృష్టిస్తుంది. కానీ బుద్ధి ఒక విషయాన్ని విశ్లేషించి, అది మంచిదో కాదో నిర్ణయిస్తుంది. మనసు ఎప్పుడూ 'కావాలి' అని కోరుకుంటుంది, బుద్ధి మాత్రం 'అది అవసరమా?' అని ప్రశ్నిస్తుంది. ఈ రెండింటి మధ్య జరిగే పోరాటంలో గెలిచిన వారే జీవితంలో స్థిరపడతారు.
మన జీవితంలో జరిగే ప్రతి సంఘటనకు, మనం తీసుకునే ప్రతి నిర్ణయానికి మూలధనం మన ‘మనసు’. మనసు స్వభావం చాలా చంచలమైనది. అందుకే మన పెద్దలు మనసును కోతితో పోల్చారు. కోతి ఎలాగైతే ఒక చోట స్థిరంగా ఉండకుండా కొమ్మల మీద గంతులు వేస్తుందో, మన మనసు కూడా ఆలోచనల వెంట పరుగులు తీస్తుంటుంది. ఈ చంచలమైన మనసును అదుపులోకి తెచ్చుకుని, సరైన దిశలో నడిపించగలిగిన వాడే నిజమైన యోగి.
మనసు – బుద్ధి మధ్య సంఘర్షణ..
మనం ఒక తప్పు చేస్తున్నప్పుడు బుద్ధి అది ‘తప్పు’ అని హెచ్చరిస్తుంది. ఉదాహరణకు, అవినీతికి పాల్పడటం తప్పని బుద్ధికి తెలుసు, కానీ మనసు మాత్రం ‘తీసుకో తప్పేముంది’ అని ప్రేరేపిస్తుంది. మనసు బానిసగా మారిన వ్యక్తి తప్పు అని తెలిసినా ఆ పని చేయకుండా ఉండలేడు. అందుకే “మనసులో దృఢత్వం, మాటలో మాధుర్యం ఉండాలి” అని మహాకవి భారతియార్ చెప్పారు.
మనసును అదుపులోకి తెచ్చుకోవడానికి కొన్ని మార్గాలు :
- సరళమైన జీవనశైలి : మన అవసరాలను తగ్గించుకుని, సరళంగా జీవించడం నేర్చుకోవాలి. ఉన్న దానితో తృప్తి చెందడం అలవరచుకోవాలి. అతిగా ఆశపడకుండా “ఇది చాలు” అనుకునే మనస్తత్వం మనకు ప్రశాంతతను ఇస్తుంది.
- ఆశలను నియంత్రించడం : మన దగ్గర ఉన్నదానిని వదిలేసి, లేని దానికోసం ఆరాటపడటమే అన్ని సమస్యలకు మూలం. “దూరపు కొండలు నునుపు” అనే నిజాన్ని గ్రహించి, ఉన్నదానితోనే అత్యుత్తమంగా జీవించడం నేర్చుకోవాలి.
- సేవా గుణం : అత్యంత సంపన్నులు కూడా ఒక దశలో శాంతి కోసం తమ సంపదను సమాజానికి పంచుతుంటారు. ఇతరులకు సహాయం చేయడం వల్ల కలిగే తృప్తి మనసును ప్రశాంతంగా ఉంచుతుంది.
ఎవరైతే తన మనసును జయిస్తారో, వారు అద్భుతమైన జీవితాన్ని గడుపుతారు. ఎవరైతే బుద్ధి చెప్పిన మార్గంలో నడుస్తారో, వారు లోకంలో కీర్తి ప్రతిష్టలు పొందుతారు. మనసును మనకు బానిసగా చేసుకోవాలి కానీ, మనం మనసుకు బానిస కాకూడదు.