
సాధారణంగా వారంలో పని లేదా ఇతర బాధ్యతల కారణంగా ఒకే సమయంలో నిద్రపోయి, ఒకే సమయంలో మేల్కొనే వారు.. శని, ఆదివారాల్లో మాత్రం ఆలస్యంగా నిద్రపోవడం, ఎక్కువసేపు పడుకోవడం చేస్తుంటారు. ఉదాహరణకు వారంలో రాత్రి 10 గంటలకు నిద్రపోయి ఉదయం 6 గంటలకు లేచే వ్యక్తి.. వారాంతంలో రాత్రి 2 గంటలకు నిద్రపోయి ఉదయం 10 గంటలకు లేస్తే, మొత్తం 8 గంటల నిద్ర వచ్చినప్పటికీ శరీరానికి నిద్ర సమయం నాలుగు గంటలు మారినట్లవుతుంది. దీనినే ‘సోషల్ జెట్ లాగ్’గా ఆయన వివరించారు. అంటే విమాన ప్రయాణం చేయకుండానే నిద్ర వేళలను మార్చుకోవడం వల్ల శరీరానికి జెట్ లాగ్ లాంటి పరిస్థితి ఏర్పడటం.
1. 8 గంటల నిద్ర ఉన్నా ఎందుకు అలసట?
డాక్టర్ ఆండీ గాల్పిన్ ప్రకారం, చాలామంది నిద్ర విషయంలో కేవలం ఎన్ని గంటలు పడుకున్నామనే దానిపైనే దృష్టి పెడతారు. కానీ నిద్రలో రెగ్యులారిటీ కూడా చాలా ముఖ్యమైన అంశం. ప్రతిరోజూ పడుకునే, లేచే సమయాల్లో పెద్ద మార్పులు ఉంటే.. నిద్ర గంటలు సరిపోతున్నప్పటికీ శరీరం పూర్తిగా కోలుకోలేదనే భావన కలగవచ్చని ఆయన పేర్కొన్నారు.
2. ‘సోషల్ జెట్ లాగ్’ అంటే ఏమిటి?
వారంలో ఒక రకమైన నిద్ర షెడ్యూల్ను పాటిస్తూ, వారాంతంలో దాన్ని రెండు లేదా మూడు గంటలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువగా మార్చడం వల్ల శరీర నిద్ర రిథమ్కు అంతరాయం కలగవచ్చు. దీనినే సోషల్ జెట్ లాగ్ అంటారు. ఇది ప్రయాణం వల్ల వచ్చే జెట్ లాగ్ కాదు. మనమే మన నిద్ర సమయాలను మార్చుకోవడం వల్ల ఏర్పడే పరిస్థితి.
3. వారాంతాల్లో చేసే ఈ తప్పే కారణమా?
ఉదాహరణకు సోమవారం నుంచి శుక్రవారం వరకు రాత్రి 10 గంటలకు నిద్రపోయి ఉదయం 6 గంటలకు లేవడం అలవాటుగా ఉందనుకుందాం. శనివారం రాత్రి ఆలస్యంగా బయటకు వెళ్లడం, స్నేహితులతో గడపడం లేదా విశ్రాంతి తీసుకోవడం కోసం రాత్రి 2 గంటలకు నిద్రపోతే.. ఉదయం 10 గంటలకు లేచినా మొత్తం 8 గంటల నిద్రే వస్తుంది. అయినప్పటికీ సాధారణ షెడ్యూల్తో పోలిస్తే నిద్ర సమయం నాలుగు గంటలు వెనక్కి మారుతుంది. ఈ మార్పు శరీరానికి ఇబ్బంది కలిగించవచ్చని గాల్పిన్ వివరించారు.
4. వయసు పెరిగేకొద్దీ ప్రభావం ఎక్కువగా ఉండొచ్చా?
డాక్టర్ గాల్పిన్ వ్యాఖ్యల ప్రకారం, చిన్న వయసులో ఉన్నవారు నిద్ర వేళల్లో వచ్చే మార్పులను కొంతవరకు తట్టుకోగలిగినప్పటికీ, వయసు పెరిగేకొద్దీ ఇలాంటి మార్పుల నుంచి కోలుకోవడం కష్టంగా మారవచ్చు. ముఖ్యంగా 30 ఏళ్ల తర్వాత నిద్రలో క్రమబద్ధత లేకపోవడం వల్ల అలసట మరింత స్పష్టంగా అనిపించవచ్చని ఆయన పేర్కొన్నారు.
5. నిద్ర విషయంలో ఏం గుర్తుంచుకోవాలి?
రోజుకు అవసరమైన నిద్ర గంటలను పూర్తి చేయడంతో పాటు, వీలైనంత వరకు ప్రతిరోజూ ఒకే సమయంలో నిద్రపోవడం, ఒకే సమయంలో మేల్కొనే అలవాటు చేసుకోవడం మంచిదని ఈ సమాచారం సూచిస్తోంది. ముఖ్యంగా వారాంతాల్లో నిద్ర వేళలను భారీగా మార్చకుండా ఉండటం ద్వారా నిద్ర షెడ్యూల్లో క్రమబద్ధతను కొనసాగించవచ్చు.
అయితే 8 గంటలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సమయం నిద్రపోయినా ప్రతిరోజూ తీవ్రమైన అలసట కొనసాగితే, దానికి నిద్రకు సంబంధించిన ఇతర కారణాలు కూడా ఉండే అవకాశం ఉంది. అలాంటి పరిస్థితుల్లో వైద్య నిపుణుల సలహా తీసుకోవడం మంచిది.
గమనిక: ఈ కథనం అందించిన సమాచారాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని సాధారణ అవగాహన కోసం మాత్రమే రూపొందించబడింది. నిద్ర, అలసట లేదా ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలకు సంబంధించిన వ్యక్తిగత కారణాలను నిర్ధారించడానికి వైద్య నిపుణుడిని సంప్రదించాలి. మూల కథనంలో పేర్కొన్న సోషల్ మీడియా ఆధారిత వ్యాఖ్యలను సంబంధిత సంస్థ స్వతంత్రంగా ధృవీకరించలేదని కూడా వెల్లడించింది.