Diwali Pollution: దీపావళి పొగతో లంగ్స్ డేంజర్లోకి.. ఆస్తమా ఉన్నవారికి ఈ జాగ్రత్తలు తప్పనిసరి!
దీపావళి వచ్చిందంటే ఇళ్లన్నీ దీపాల వెలుగులతో, బాణసంచా శబ్దాలతో సందడిగా మారిపోతాయి. అయితే ఈ వేడుకల సమయంలో వెలువడే పొగ, గాలిలో కలిసే కాలుష్య కణాలు ఆరోగ్యంపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా ఆస్తమా, బ్రాంకైటిస్, COPD వంటి శ్వాసకోశ సమస్యలు ఉన్నవారికి ఈ కాలం మరింత ఇబ్బందికరంగా మారవచ్చు. బాణసంచా కాల్చినప్పుడు వెలువడే పొగ వల్ల దగ్గు, గొంతులో మంట, ఛాతీ బిగుతుగా అనిపించడం, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు.
కాలుష్యం ప్రభావం కేవలం శ్వాసకోశ సమస్యలు ఉన్నవారికే పరిమితం కాదు. చిన్నపిల్లలు, వృద్ధులు, గుండె సంబంధిత సమస్యలు ఉన్నవారు కూడా ఎక్కువ జాగ్రత్తగా ఉండాలి. పండుగను ఆనందంగా జరుపుకుంటూనే ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడం ముఖ్యం. మరి దీపావళి సమయంలో ఊపిరితిత్తులపై కాలుష్య ప్రభావాన్ని తగ్గించుకోవడానికి ఎలాంటి జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి? తెలుసుకుందాం.
1. బాణసంచా పొగ ఊపిరితిత్తులపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుంది?
బాణసంచా కాల్చినప్పుడు గాలిలోకి PM2.5, PM10 వంటి సూక్ష్మ కాలుష్య కణాలతో పాటు సల్ఫర్ డయాక్సైడ్, నైట్రోజన్ ఆక్సైడ్స్ వంటి వాయువులు విడుదలవుతాయి. వీటిని పీల్చడం వల్ల శ్వాసనాళాల్లో చికాకు ఏర్పడవచ్చు. ముఖ్యంగా ఆస్తమా ఉన్నవారిలో దగ్గు, పిల్లికూతలు, ఛాతీ బిగుతుగా అనిపించడం, ఆయాసం వంటి లక్షణాలు పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది.
ఇప్పటికే ఊపిరితిత్తుల సమస్యలతో బాధపడుతున్నవారికి కాలుష్యం వల్ల లక్షణాలు తీవ్రం కావచ్చు. అందుకే బాణసంచా కాల్చే ప్రాంతాలకు దూరంగా ఉండటం, పొగ ఎక్కువగా ఉన్న సమయంలో బయట తిరగకుండా జాగ్రత్తపడటం అవసరం.
2. ఆస్తమా ఉన్నవారు బాణసంచాకు దూరంగా ఉండాలి
ఆస్తమా ఉన్నవారు దీపావళి సమయంలో బాణసంచా కాల్చడం మానుకోవడం మంచిది. ఇతరులు కాల్చే చోట నిలబడి చూడటం కూడా సాధ్యమైనంత వరకు నివారించాలి. పొగ ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు బయట ఎక్కువసేపు ఉండకూడదు. ఇంట్లోకి పొగ రాకుండా కిటికీలు, తలుపులను మూసి ఉంచాలి.
వైద్యుడు సూచించిన ఇన్హేలర్, మందులను అందుబాటులో ఉంచుకోవాలి. సాధారణంగా వాడే మందులను ఆపడం లేదా వాటి మోతాదును సొంతంగా మార్చడం చేయకూడదు. మీకు ఆస్తమా యాక్షన్ ప్లాన్ ఉంటే దానిని అనుసరించాలి.
3. బయటకు వెళ్లాల్సి వస్తే N95 మాస్క్ ధరించండి
కాలుష్యం ఎక్కువగా ఉన్న సమయంలో బయటకు వెళ్లాల్సి వస్తే సరిగ్గా సరిపోయే N95 మాస్క్ ధరించడం వల్ల గాలిలోని సూక్ష్మ కణాలను పీల్చే ప్రమాదం తగ్గుతుంది. మాస్క్ ముఖానికి సరిగ్గా అమరాలి. పక్కల నుంచి గాలి లోపలికి వెళ్లకుండా చూసుకోవాలి.
అయితే N95 మాస్క్ అన్ని రకాల కాలుష్య వాయువుల నుంచి పూర్తి రక్షణ ఇవ్వదు. అందువల్ల మాస్క్ ధరించామని చెప్పి బాణసంచా పొగ దగ్గర ఎక్కువసేపు ఉండకూడదు. వీలైనంత వరకు పొగ ఉన్న ప్రాంతాలకు దూరంగా ఉండటమే మంచిది.
4. కాలుష్యం ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు ఇంట్లోనే ఉండండి
దీపావళి సమయంలో బాణసంచా కాల్చే సమయాల్లో బయట గాలి నాణ్యత తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే బయటకు వెళ్లే ముందు మీ ప్రాంతంలోని ఎయిర్ క్వాలిటీ ఇండెక్స్ (AQI) వివరాలను పరిశీలించాలి. గాలి నాణ్యత చాలా తక్కువగా ఉన్నప్పుడు ఉదయం, సాయంత్రం వాకింగ్, జాగింగ్ వంటి వ్యాయామాలను బయట చేయకూడదు.
ఇంటి లోపల కూడా పొగ చేరకుండా చూసుకోవాలి. బయట కాలుష్యం ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు కిటికీలు, తలుపులు మూసి ఉంచాలి. గాలి నాణ్యత మెరుగ్గా ఉన్న సమయంలో గదులకు తగినంత వెంటిలేషన్ కల్పించవచ్చు. అవసరమైతే సరైన HEPA ఫిల్టర్ ఉన్న ఎయిర్ ప్యూరిఫైయర్ ఉపయోగించవచ్చు.
5. పిల్లలు, వృద్ధుల విషయంలో మరింత జాగ్రత్త
చిన్నపిల్లలు, వృద్ధులు, గుండె లేదా ఊపిరితిత్తుల సమస్యలు ఉన్నవారు కాలుష్య ప్రభావానికి ఎక్కువగా గురయ్యే అవకాశం ఉంది. వీరిని బాణసంచా కాల్చే ప్రదేశాలకు తీసుకెళ్లకపోవడం మంచిది. పొగ ఎక్కువగా ఉన్న సమయంలో ఇంట్లోనే సురక్షితంగా ఉంచాలి.
పిల్లలు పొగ దగ్గర ఆడకుండా చూడాలి. ఇంట్లో ఎవరైనా బాణసంచా కాల్చినా, దాని పొగ ఇంట్లోకి రాకుండా జాగ్రత్తపడాలి. అలాగే సిగరెట్ పొగ, అగరబత్తులు, ధూపం వంటి వాటి పొగ కూడా కొందరిలో శ్వాసకోశ సమస్యలను పెంచవచ్చు. అందువల్ల ఇంటి లోపల కూడా పొగను సాధ్యమైనంత వరకు తగ్గించాలి.
6. శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది వస్తే నిర్లక్ష్యం చేయకండి
దీపావళి సమయంలో కాలుష్యానికి గురైన తర్వాత దగ్గు, పిల్లికూతలు, ఛాతీ బిగుతుగా అనిపించడం లేదా ఆయాసం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే వాటిని నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. ముఖ్యంగా ఆస్తమా ఉన్నవారిలో సాధారణం కంటే ఎక్కువగా ఇబ్బంది కలిగితే వైద్యుడిని సంప్రదించాలి.
తీవ్రంగా శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది కలగడం, మాట్లాడలేకపోవడం, ఛాతీలో తీవ్రమైన అసౌకర్యం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే అత్యవసర వైద్య సహాయం తీసుకోవాలి. ఇంటి చిట్కాలతో సమస్య తగ్గుతుందని వేచి చూడకూడదు.
గమనిక: బాణసంచా పొగ, గాలిలోని సూక్ష్మ కాలుష్య కణాలు ఆస్తమా, COPD వంటి సమస్యలను తీవ్రతరం చేయవచ్చు. N95 మాస్క్ సూక్ష్మ కణాల నుంచి కొంత రక్షణ ఇస్తుంది కానీ అన్ని కాలుష్య వాయువులను అడ్డుకోదు. ఇప్పటికే శ్వాసకోశ సమస్యలు ఉన్నవారు వైద్యుడు సూచించిన మందులు, చికిత్సను కొనసాగించాలి.