తేలు గురించి ఆసక్తికరమైన విషయాలు.. కుట్టేది ముందు పంజాలతో కాదు.. అసలు ప్రమాదం అక్కడే!

తేలు అంటే చాలామందికి ముందుగా గుర్తొచ్చేది దాని వెనుకకు వంగి ఉండే తోక, చివరన కనిపించే కొండెం. చూడటానికి చిన్నగా కనిపించినా.. కొన్ని జాతుల తేళ్ల విషం మనుషులకు తీవ్ర అనారోగ్యాన్ని కలిగించగలదు. అయితే ప్రపంచంలోని దాదాపు 2,000 తేలు జాతుల్లో మనుషులను చంపగల స్థాయిలో విషం ఉన్నవి చాలా తక్కువేనని నేషనల్ జియోగ్రాఫిక్ పేర్కొంది.

తేలు శరీర నిర్మాణం ఎలా ఉంటుంది?

తేలు కీటకం కాదు. ఇది సాలీడు, పేలు వంటి వాటికి దగ్గరి బంధువైన అరాక్నిడ్. తేలు శరీరంలో ఎనిమిది కాళ్లు, ముందు భాగంలో రెండు పంజాలు, వెనుక భాగంలో ముక్కలుగా ఉన్న పొడవాటి తోక ఉంటాయి. ఆ తోక చివర టెల్సన్ ఉంటుంది. అందులో విషాన్ని ఉత్పత్తి చేసే గ్రంథులు, కుట్టేందుకు ఉపయోగించే కొండెం ఉంటాయి. అంటే తేలు ముందు ఉన్న పంజాలతో మనిషిని పట్టుకోవచ్చు కానీ విషాన్ని శరీరంలోకి పంపేది మాత్రం తోక చివర ఉన్న కొండెంతోనే.

తేలు ఎందుకు కుడుతుంది?

సాధారణంగా తేలు మనుషులపై దాడి చేయడానికి వెతుక్కుంటూ రాదు. ప్రమాదం అనిపించినప్పుడు లేదా దానిని తొక్కినప్పుడు, పట్టుకున్నప్పుడు తనను తాను రక్షించుకోవడానికి కుడుతుంది. వేట సమయంలో కూడా పంజాలతో ఎరను పట్టుకుని, తోకను ముందుకు విసిరి కొండెంతో కుట్టగలదు.

తేలు విషం ఎంత ప్రమాదకరం?

ప్రతి తేలు విషం ఒకేలా ఉండదు. కొన్ని జాతుల విషం కేవలం కుట్టిన ప్రాంతంలో నొప్పి, మంట, వాపు వంటి లక్షణాలను కలిగిస్తే.. మరికొన్ని జాతుల విషం నాడీ వ్యవస్థ, గుండె, శ్వాస వ్యవస్థపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. తేలు కుట్టినప్పుడు సాధారణంగా వెంటనే తీవ్రమైన నొప్పి, మంట, చిమ్మటలు, తిమ్మిరి, ఎర్రబడటం లేదా వాపు కనిపించవచ్చు. తీవ్రమైన విష ప్రభావం ఉంటే చెమటలు, వాంతులు, కండరాల పట్టేయడం, గుండె వేగం లేదా రక్తపోటులో మార్పులు, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. భారత ప్రభుత్వ ఆరోగ్య మార్గదర్శకాల్లో పిల్లల్లో తీవ్రమైన విష ప్రభావం పెద్దల కంటే ఎక్కువగా కనిపించే అవకాశం ఉందని పేర్కొన్నారు.

కుట్టిన వెంటనే ఏం చేయాలి?

తేలు కుట్టిన ప్రదేశాన్ని సబ్బు, నీటితో శుభ్రం చేయాలి. నొప్పి తగ్గించడానికి గుడ్డలో చుట్టిన చల్లని ప్యాక్‌ను ఉపయోగించవచ్చు. అయితే తీవ్రమైన నొప్పి, శరీరమంతా లక్షణాలు, తల తిరగడం, కండరాలు పట్టేయడం లేదా శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది ఉంటే వెంటనే వైద్య సహాయం తీసుకోవాలి. ముఖ్యంగా పిల్లలను తేలు కుట్టినప్పుడు నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. భారత ఆరోగ్య శాఖ మార్గదర్శకాల ప్రకారం తీవ్రమైన విష ప్రభావం వచ్చిన సందర్భాల్లో ఆసుపత్రిలో ప్రత్యేక చికిత్స అవసరం కావచ్చు.

తేళ్లు ఎక్కడ ఉంటాయి?

తేళ్లు ఎడారుల్లోనే ఉంటాయని చాలామంది అనుకుంటారు. కానీ ఇది నిజం కాదు. ప్రపంచంలోని అనేక రకాల వాతావరణాల్లో తేళ్లు కనిపిస్తాయి. వేడి, పొడి ప్రాంతాలతో పాటు అడవులు, పర్వత ప్రాంతాల్లో కూడా వివిధ జాతులు జీవిస్తాయి. అంటార్కిటికా మినహా దాదాపు అన్ని ఖండాల్లో తేళ్లు కనిపిస్తాయి. ఇవి సాధారణంగా రాళ్ల కింద, నేలలోని బొరియల్లో, చెక్కలు లేదా చీకటి ప్రదేశాల్లో దాక్కుంటాయి.

తేలు ఏం తింటుంది?

తేలు ప్రధానంగా మాంసాహారి. చిన్న పురుగులు, ఇతర చిన్న జీవులను వేటాడి తింటుంది. ముందు పంజాలతో ఎరను పట్టుకుని, అవసరమైనప్పుడు తోక చివర కొండెంతో విషాన్ని ఇంజెక్ట్ చేస్తుంది. ఆహారం దొరకని సమయంలో తేలు తన శరీరంలోని జీవక్రియను బాగా నెమ్మదింపజేసుకోగలదు. అందుకే చాలా తక్కువ ఆహారంతో కూడా ఎక్కువ కాలం జీవించగల సామర్థ్యం దీనికి ఉంది.

చీకట్లో తేలు ఎందుకు మెరుస్తుంది?

తేళ్లలో అత్యంత ఆసక్తికరమైన విషయాల్లో ఇది ఒకటి. అల్ట్రావయొలెట్ (UV) కాంతిని ప్రసరించినప్పుడు కొన్ని తేళ్లు నీలం-ఆకుపచ్చ రంగులో మెరుస్తున్నట్లు కనిపిస్తాయి. అందుకే రాత్రివేళ UV లైట్‌తో తేళ్లను గుర్తించే పరిశోధనలు కూడా జరుగుతాయి.

తేలు ఎంతకాలం జీవిస్తుంది?

జాతిని బట్టి తేలు జీవితకాలం మారుతుంది. సాధారణంగా అడవుల్లో కొన్ని తేళ్లు 3 నుంచి 8 సంవత్సరాల వరకు జీవించగలవని నేషనల్ జియోగ్రాఫిక్ పేర్కొంది.

తేలుకు సంబంధించిన మరో ఆసక్తికర విషయం

తేళ్లు భూమిపై చాలా పురాతన జీవుల్లో ఒకటి. ఇవి డైనోసార్ల కంటే కూడా ముందు నుంచే భూమిపై ఉన్న జీవులుగా భావిస్తారు. వందల మిలియన్ల సంవత్సరాలుగా పరిణామం చెందుతూ ఇప్పటికీ అనేక ప్రాంతాల్లో జీవిస్తున్నాయి.

మొత్తానికి.. తేలు చిన్నదే అయినా దాని శరీర నిర్మాణం ఎంతో ప్రత్యేకమైనది. ముందు ఉన్న పంజాలు వేటను పట్టుకోవడానికి ఉపయోగపడితే, వెనుక తోక చివర ఉన్న కొండెం రక్షణకు, వేటకు ఉపయోగపడుతుంది. ప్రతి తేలు మనిషికి ప్రాణాంతకం కాదు. కానీ ఏ జాతి తేలు కుట్టిందో తెలియని పరిస్థితిలో, ముఖ్యంగా పిల్లలు లేదా తీవ్రమైన లక్షణాలు ఉన్నవారు, వైద్య సహాయం తీసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.