
మన దేశంలో మహా శివుడికి అంకితమైన అనేక పురాతన దేవాలయాలు ఉన్నాయి. ప్రతిరోజూ వేలాది మంది భక్తులు ఈ ఆలయాలను సందర్శించి పరమశివుడిని భక్తిశ్రద్ధలతో ఆరాధిస్తుంటారు. సాధారణంగా శివలింగానికి నీరు, పచ్చిపాలు, బిల్వదళాలు, తేనె, గంగాజలం వంటి పవిత్ర ద్రవ్యాలతో అభిషేకం చేయడం ఆనవాయితీ. అయితే, ఒక శివాలయంలో వీటితో పాటు శనగలను కూడా నైవేద్యంగా సమర్పించే విశిష్ట సంప్రదాయం ఉందని మీకు తెలుసా? మధ్యప్రదేశ్లోని పవిత్ర పుణ్యక్షేత్రం ‘ఓంకారేశ్వర్’లో ఉన్న ఋణముక్తేశ్వర మహాదేవ్ ఆలయం (Rinmukteshwar Mahadev Temple) ఈ విశేషానికి ప్రసిద్ధి చెందింది. జ్యోతిర్లింగ క్షేత్రంగా పేరొందిన ఓంకారేశ్వర్లో ఉన్న ఈ ఆలయం మతపరంగానే కాక చారిత్రకంగానూ ఎంతో ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉంది. దీని చరిత్ర మహాభారత కాలంతో ముడిపడి ఉందని స్థానిక విశ్వాసం.
ఋణముక్తేశ్వర మహాదేవ్ ఆలయంలో భక్తులు శివలింగానికి పాలు, బిల్వదళాలు, గంగాజలంతో పాటు శనగలను సమర్పిస్తారు. ఇలా నిజమైన భక్తితో శనగలను నైవేద్యంగా సమర్పిస్తే అప్పుల బాధలు తొలగి, ఆర్థిక ఇబ్బందులు తగ్గి, సుఖసంతోషాలు, ఐశ్వర్యం కలుగుతాయని భక్తుల విశ్వాసం. ఈ సంప్రదాయం వెనుక మరో ఆసక్తికరమైన కథ కూడా ఉంది. దేవతల గురువైన బృహస్పతి ఈ క్షేత్రంలో నివసించారని పురాణ కథనం చెబుతోంది. పరమశివుడు దేవతలకు వేర్వేరు స్థానాలను కేటాయించినప్పుడు, బృహస్పతికి ఈ ఋణముక్తేశ్వర క్షేత్రంలో స్థానం కల్పించారని విశ్వసిస్తారు. అందుకే ఈ ఆలయంలో ప్రత్యేకంగా శనగలు సమర్పించే ఆచారం కొనసాగుతోందని చెబుతారు.
నర్మదా నది తీరంలో ఉన్న ఈ ఆలయానికి ప్రతిరోజూ పెద్ద సంఖ్యలో భక్తులు తరలివస్తుంటారు. ముఖ్యంగా సోమవారాలు, మహాశివరాత్రి, కార్తీక మాసం వంటి పుణ్యదినాల్లో భక్తుల రద్దీ మరింత ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఆలయ దర్శనానికి ముందు భక్తులు నర్మదా నదిలో పవిత్ర స్నానం చేసి, అనంతరం ఋణముక్తేశ్వర మహాదేవుడిని దర్శించుకుని శనగలను నైవేద్యంగా సమర్పించడం ఆనవాయితీగా కొనసాగుతోంది.
ఈ ఆలయ నిర్మాణం పాండవులతో సంబంధం కలిగి ఉందని స్థానిక పురాణాలు చెబుతున్నాయి. వనవాస కాలంలో శ్రీకృష్ణుడి సూచన మేరకు పాండవులు తమపై ఉన్న ఋణ బాధల నుండి విముక్తి పొందేందుకు ఈ ఋణముక్తేశ్వర మహాదేవ్ ఆలయాన్ని ప్రతిష్ఠించారని విశ్వాసం. వనవాసం ముగిసిన అనంతరం వారు తిరిగి వచ్చి మహాదేవుడికి కృతజ్ఞతలు సమర్పించారని చెబుతారు. అప్పటి నుంచి ఈ ఆలయానికి వచ్చే భక్తులు కూడా శివలింగానికి శనగలను నైవేద్యంగా సమర్పిస్తూ, అప్పుల నుంచి విముక్తి, కుటుంబ శ్రేయస్సు, ఐశ్వర్యం కోసం భక్తితో ప్రార్థించడం ఆనవాయితీగా కొనసాగుతోంది.
(Disclaimer: ఈ కథనంలో పేర్కొన్న అప్పుల నుంచి విముక్తి, శనగలను నైవేద్యంగా సమర్పించే ఆచారం వంటి వివరాలు స్థానిక పురాణాలు, ఆలయ సంప్రదాయాలు, భక్తుల విశ్వాసాల ఆధారంగా ఇవ్వబడ్డాయి. వీటికి శాస్త్రీయ లేదా చారిత్రక ఆధారాలు నిర్ధారించబడలేదు. ఈ కథనం సమాచార ప్రయోజనం కోసం మాత్రమే ప్రచురించబడింది.)