అకస్మాత్తుగా భయపడితే వణుకు ఎందుకు వస్తుంది? సైన్స్ చెప్పిన సీక్రెట్ ఇదే
భయం అనేది కేవలం మనసుకు సంబంధించిన భావన మాత్రమే కాదు, అది శరీరంలోనూ అనేక మార్పులకు కారణమవుతుంది. అకస్మాత్తుగా భయపడినప్పుడు మెదడులోని అమిగ్డాలా చురుకుగా పనిచేసి అడ్రినలిన్ హార్మోన్ విడుదలను పెంచుతుంది. దీంతో గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం, శ్వాస రేటు పెరగడం, కండరాలు బిగుసుకోవడం వంటి మార్పులు చోటుచేసుకుని చేతులు, కాళ్లు వణకడం ప్రారంభమవుతుంది. ఇలా ఎందుకు జరుగుతుందో ఎప్పుడైనా ఆలోచించారా?
మనకు చలిగా ఉన్నప్పుడు శరీరం వణకడం సహజం. అయితే భయం వేసినప్పుడు కూడా చేతులు, కాళ్లు వణకడం చాలామంది గమనించి ఉంటారు. అకస్మాత్తుగా ఏదైనా భయంకరమైన విషయం కనిపించినప్పుడు, చీకట్లో ఒంటరిగా నడిచేటప్పుడు, పీడకలల నుంచి మేల్కొన్నప్పుడు ఈ అనుభవం ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. భయం అనేది కేవలం మనసుకు సంబంధించిన భావన మాత్రమే కాదు, అది శరీరంపై కూడా తక్షణ ప్రభావం చూపుతుంది.
భయం కలిగినప్పుడు శరీరంలో ఏమి జరుగుతుంది?
శాస్త్రీయ పరిశోధనల ప్రకారం, మనకు ప్రమాదం లేదా ముప్పు ఎదురవుతున్నట్లు అనిపించినప్పుడు మెదడులోని ‘అమిగ్డాలా’ (Amygdala) అనే భాగం చురుకుగా పనిచేస్తుంది. ఇది శరీరానికి హెచ్చరిక సంకేతాలను పంపి ఆత్మరక్షణ చర్యలకు సిద్ధం చేస్తుంది. ఈ ప్రక్రియలో శరీరంలో అడ్రినలిన్ (Adrenaline) అనే హార్మోన్ ఒక్కసారిగా అధికంగా విడుదల అవుతుంది. దీని ప్రభావంతో గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం, శ్వాస రేటు పెరగడం, కండరాలు బిగుసుకోవడం వంటి మార్పులు చోటుచేసుకుంటాయి.
చేతులు, కాళ్లు ఎందుకు వణుకుతాయి?
అడ్రినలిన్ ప్రభావంతో కండరాల్లో అకస్మాత్తుగా ఒత్తిడి పెరుగుతుంది. ఈ ఒత్తిడి కారణంగానే శరీరం, చేతులు, కాళ్లు వణకడం ప్రారంభమవుతుంది. ఇది శరీరం ప్రమాదాన్ని ఎదుర్కొనేందుకు సిద్ధమవుతోందనే సంకేతం. ఈ సమయంలో శరీరం ఎక్కువ శక్తిని ఉత్పత్తి చేసి అత్యవసర పరిస్థితులకు సిద్ధంగా ఉండేందుకు ప్రయత్నిస్తుంది.
భయం ఎక్కువైతే ఏమవుతుంది?
భయం తీవ్ర స్థాయికి చేరుకుంటే మానసిక, శారీరక ప్రతిచర్యలు కూడా మరింత పెరుగుతాయి. అలాంటి సమయంలో:
- అధికంగా చెమట పట్టడం
- తల తిరగడం
- గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం
- ఆందోళన పెరగడం
- శ్వాస వేగంగా మారడం
వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. కొన్ని సందర్భాల్లో తీవ్ర భయం కారణంగా వ్యక్తి స్పృహ కోల్పోయే అవకాశమూ ఉంటుంది.
భయంగా అనిపించినప్పుడు ఏమి చేయాలి?
నిపుణుల సూచనల ప్రకారం, భయం కలిగిన సమయంలో ముందుగా మనస్సును ప్రశాంతంగా ఉంచుకోవడం చాలా ముఖ్యం. ఆందోళన చెందకుండా నెమ్మదిగా లోతైన శ్వాసలు తీసుకోవాలి. సానుకూల ఆలోచనలపై దృష్టి పెట్టడం, పరిస్థితిని ప్రశాంతంగా అర్థం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించడం ద్వారా భయాన్ని నియంత్రించవచ్చు.
భయం ఒక సహజ ప్రతిస్పందనే
భయం వచ్చినప్పుడు శరీరం వణకడం అనేది అసాధారణం కాదు. ఇది మన శరీరం ప్రమాదాన్ని గుర్తించి తనను తాను రక్షించుకోవడానికి చేసే సహజ ప్రతిస్పందన. అయితే తరచూ తీవ్రమైన భయం, ఆందోళన, వణుకు వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే వైద్య నిపుణులను సంప్రదించడం మంచిది.
నోట్: భయం కారణంగా శరీరం వణకడం సాధారణమే అయినప్పటికీ, తరచుగా లేదా కారణం లేకుండా ఇలా జరుగుతుంటే వైద్యుల సలహా తీసుకోవడం అవసరం.