లిథియం, నికెల్ ప్రాసెసింగ్‌కు రూ.2,814 కోట్ల ప్రోత్సాహక పథకం: కేంద్ర మంత్రి కిషన్ రెడ్డి

దేశంలో సమగ్ర, స్వయం సమృద్ధి కలిగిన కీలక ఖనిజాల వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేసే దిశగా కేంద్ర ప్రభుత్వం మరో కీలక నిర్ణయం తీసుకుందని కేంద్ర బొగ్గు, గనుల శాఖ మంత్రి జి. కిషన్ రెడ్డి తెలిపారు. లిథియం, నికెల్ ఖనిజాల ప్రాసెసింగ్ కోసం రూ.2,814 కోట్ల మూలధన వ్యయ ప్రోత్సాహక పథకానికి ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ అధ్యక్షతన జరిగిన కేంద్ర కేబినెట్ ఆమోదం తెలిపిందని పేర్కొన్నారు. భవిష్యత్తులో కీలకంగా మారనున్న పరిశ్రమలకు అవసరమైన ఖనిజాల విషయంలో దేశీయ సామర్థ్యాలను పెంచుకోవడమే ఈ పథకం లక్ష్యమని వివరించారు.

వికసిత్ భారత్ లక్ష్యాన్ని సాధించాలంటే భవిష్యత్తు పరిశ్రమలకు అవసరమైన రంగాల్లో దేశీయ సామర్థ్యాలను బలోపేతం చేసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని కిషన్ రెడ్డి తన ప్రకటనలో పేర్కొన్నారు. ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు, మొబైల్ ఫోన్లు, సెమీకండక్టర్లు, పునరుత్పాదక ఇంధనం, బ్యాటరీ నిల్వ వ్యవస్థలు, ఆధునిక తయారీ రంగాలకు కీలక ఖనిజాలు ఎంతో అవసరమని తెలిపారు. ఈ ప్రాధాన్యతను గుర్తించిన ప్రధాని మోదీ, దేశంలోని కీలక ఖనిజాల విలువ ఆధారిత సరఫరా వ్యవస్థ అభివృద్ధిని జాతీయ ప్రాధాన్యతల్లో ఒకటిగా తీసుకున్నారని చెప్పారు. ఇందులో భాగంగానే నేషనల్ క్రిటికల్ మినరల్ మిషన్‌ను ప్రారంభించినట్లు వెల్లడించారు.

గత రెండేళ్లలో ఈ రంగంలో గణనీయమైన పురోగతి సాధించినట్లు మంత్రి తెలిపారు. ఇప్పటివరకు 901 ఖనిజ అన్వేషణ ప్రాజెక్టులను చేపట్టడంతో పాటు 56 కీలక ఖనిజ బ్లాకులను వేలం వేసినట్లు పేర్కొన్నారు. కీలక ఖనిజాల రీసైక్లింగ్‌ను ప్రోత్సహించేందుకు రూ.1,500 కోట్ల ప్రోత్సాహక పథకాన్ని ప్రారంభించామని, ఇందులో 58 కంపెనీలకు ఆమోదం లభించిందని వివరించారు. ఈ కంపెనీల ద్వారా ఏడాదికి 8.5 లక్షల టన్నుల ప్రాసెసింగ్ సామర్థ్యాన్ని అభివృద్ధి చేయాలని ప్రతిపాదించినట్లు తెలిపారు. గనుల వ్యర్థాలు, టైలింగ్స్ నుంచి విలువైన ఖనిజాలను వెలికితీసే ప్రయత్నాలు కొనసాగుతున్నాయని, పరిశోధనలను బలోపేతం చేసేందుకు తొమ్మిది సెంటర్స్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్‌ను ఏర్పాటు చేస్తున్నామని చెప్పారు.

తాజాగా కేంద్ర కేబినెట్ ఆమోదించిన రూ.2,814 కోట్ల పథకం ద్వారా కీలక ఖనిజాల విలువ ఆధారిత సరఫరా వ్యవస్థలో మరో ముఖ్యమైన దశ అయిన దేశీయ ప్రాసెసింగ్‌కు ప్రోత్సాహం లభిస్తుందని కిషన్ రెడ్డి తెలిపారు. ఈ పథకం కింద దేశంలోనే తొలిసారిగా భారీ వాణిజ్య స్థాయిలో లిథియం, నికెల్ శుద్ధి కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేయనున్నట్లు వెల్లడించారు. ఇందుకోసం సుమారు రూ.9,560 కోట్ల పెట్టుబడులు వస్తాయని అంచనా వేస్తున్నట్లు చెప్పారు. ఏడాదికి 60 వేల టన్నుల లిథియం, లక్ష టన్నుల నికెల్ శుద్ధి చేసే సామర్థ్యాన్ని అభివృద్ధి చేయనున్నట్లు వివరించారు. 2030 నాటికి దేశానికి అవసరమయ్యే ఈ ఖనిజాల అంచనా డిమాండ్‌కు ఈ సామర్థ్యం దగ్గరగా ఉంటుందని పేర్కొన్నారు.

ఈ పథకం ద్వారా దాదాపు రూ.10 వేల కోట్ల పెట్టుబడులు ఆకర్షించడంతో పాటు రూ.25 వేల కోట్ల విలువైన ఉత్పత్తి సాధ్యమవుతుందని మంత్రి అంచనా వేశారు. కొత్త పెట్టుబడులు, ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, నైపుణ్యం కలిగిన ఉద్యోగాలు, పారిశ్రామిక సామర్థ్యాలు దేశంలో పెరుగుతాయని తెలిపారు. దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ అభివృద్ధి చెందుతున్న కొద్దీ స్వచ్ఛ ఇంధనం, ఎలక్ట్రిక్ మొబిలిటీ, ఆధునిక తయారీ రంగాల్లో లిథియం, నికెల్ అవసరం గణనీయంగా పెరుగుతుందని చెప్పారు. దేశంలోనే ప్రాసెసింగ్ సామర్థ్యాన్ని అభివృద్ధి చేసుకోవడం వల్ల దిగుమతులపై ఆధారపడటం తగ్గడంతో పాటు అంతర్జాతీయ రాజకీయ పరిణామాల వల్ల సరఫరాలో ఎదురయ్యే ఇబ్బందులను అధిగమించవచ్చని పేర్కొన్నారు.

ఈ రంగానికి అవసరమైన మౌలిక సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేసేందుకు మహారాష్ట్ర, ఆంధ్రప్రదేశ్, గుజరాత్, ఒడిశా రాష్ట్రాల్లో నాలుగు ప్రత్యేక క్రిటికల్ మినరల్ ప్రాసెసింగ్ పార్కులను ఏర్పాటు చేస్తున్నట్లు కిషన్ రెడ్డి తెలిపారు. ఇందుకోసం రూ.500 కోట్ల పెట్టుబడి పెట్టనున్నట్లు వెల్లడించారు. ఈ పార్కులు, తాజా ప్రోత్సాహక పథకం కలిపి దేశంలో ప్రాసెసింగ్ కేంద్రాలు, వాటికి అనుబంధంగా పనిచేసే పరిశ్రమల ఏర్పాటుకు బలమైన పునాది వేస్తాయని వివరించారు.

ఈ కార్యక్రమం ద్వారా అడ్వాన్స్‌డ్ కెమిస్ట్రీ సెల్ (ACC) బ్యాటరీలు, క్యాథోడ్ యాక్టివ్ మెటీరియల్స్ తయారీకి సంబంధించిన ఉత్పత్తి ఆధారిత ప్రోత్సాహక (PLI) పథకాలకు ఊతం లభిస్తుందని మంత్రి తెలిపారు. ఇండియా సెమీకండక్టర్ మిషన్, రేర్ ఎర్త్ పర్మనెంట్ మాగ్నెట్ పథకం వంటి కీలక జాతీయ కార్యక్రమాలకు కూడా ఈ నిర్ణయం తోడ్పడుతుందని చెప్పారు. స్వచ్ఛ ఇంధనం, బ్యాటరీ నిల్వకు సంబంధించిన దేశ లక్ష్యాల సాధనలోనూ కీలక పాత్ర పోషిస్తుందని పేర్కొన్నారు.

ఈ పథకం దేశ పారిశ్రామిక వ్యవస్థపై విస్తృత ప్రభావం చూపుతుందని కిషన్ రెడ్డి ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు. అనుబంధ పరిశ్రమల్లో పెట్టుబడులు పెరగడం, కొత్త ఉద్యోగ అవకాశాలు కలగడం, నైపుణ్యాభివృద్ధికి అవకాశాలు విస్తరించడం, దేశీయ తయారీ రంగం బలోపేతం కావడం వంటి ప్రయోజనాలు కలుగుతాయని తన ప్రకటనలో వివరించారు.