
ఆహారం, నీరు ఎంత ముఖ్యమో, మనిషి ఆరోగ్యానికి నిద్ర కూడా అంతే అవసరం. నిపుణుల ప్రకారం, ప్రతి వ్యక్తి రోజుకు కనీసం 7 నుంచి 9 గంటల పాటు నాణ్యమైన నిద్ర పొందాలి. అయితే ఆధునిక జీవనశైలి, ఒత్తిడి, స్మార్ట్ఫోన్ల వినియోగం వంటి కారణాల వల్ల చాలా మంది నిద్రలేమి సమస్యతో బాధపడుతున్నారు. ఎంత ప్రయత్నించినా రాత్రిపూట నిద్ర పట్టకపోవడం, మధ్యలో మేల్కొనడం, ఉదయం లేవగానే అలసటగా అనిపించడం వంటి సమస్యలు రోజురోజుకు పెరుగుతున్నాయి. నిద్ర నాణ్యతను దెబ్బతీసే కొన్ని చెడు అలవాట్లు ఉన్నాయి. వాటిని గుర్తించి మార్చుకుంటే మంచి నిద్రను తిరిగి పొందవచ్చు.
చాలా మందికి పడుకునే ముందు ఫోన్ చూడటం అలవాటుగా మారింది. అయితే స్మార్ట్ఫోన్, టాబ్లెట్ లేదా ల్యాప్టాప్ల నుంచి వెలువడే నీలి కాంతి (Blue Light) శరీరంలోని మెలటోనిన్ హార్మోన్ ఉత్పత్తిని తగ్గిస్తుంది. మెలటోనిన్ నిద్ర-మేల్కొలుపు చక్రాన్ని నియంత్రించే కీలక హార్మోన్. ఇది తగ్గిపోతే నిద్ర పట్టడం కష్టమవుతుంది.
కాఫీ, టీ మరియు కొన్ని శీతల పానీయాల్లో ఉండే కెఫీన్ నాడీ వ్యవస్థను ఉత్తేజపరుస్తుంది. దీనివల్ల నిద్ర ఆలస్యంగా వస్తుంది. అలాగే మద్యం తాగితే తొలుత నిద్ర వచ్చినా, రాత్రి మధ్యలో మేల్కొనే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. కాబట్టి నిద్రకు కనీసం 4-6 గంటల ముందు కెఫీన్ తీసుకోవడం మానేయాలి.
రాత్రిపూట ఎక్కువగా తినడం లేదా నిద్రకు ముందు భోజనం చేయడం జీర్ణక్రియపై ఒత్తిడి పెంచుతుంది. దీంతో శరీరం విశ్రాంతి తీసుకోవాల్సిన సమయంలో ఆహారాన్ని జీర్ణం చేయడానికి పనిచేస్తుంది. దీని కారణంగా నిద్ర నాణ్యత తగ్గిపోతుంది.
పగటిపూట ఎక్కువసేపు నిద్రపోవడం వల్ల రాత్రి నిద్ర పట్టకపోవచ్చు. ముఖ్యంగా సాయంత్రం సమయంలో నిద్రపోతే రాత్రి నిద్ర చక్రం పూర్తిగా దెబ్బతింటుంది.
సిగరెట్లలో ఉండే నికోటిన్ మెదడును ఉత్తేజపరుస్తుంది. నిద్రకు ముందు ధూమపానం చేస్తే శరీరం అప్రమత్త స్థితిలో ఉండి నిద్రకు ఆటంకం కలిగిస్తుంది.
భవిష్యత్తు గురించి ఆందోళన, సమస్యల గురించి నిరంతరం ఆలోచించడం, ఆందోళనకు గురికావడం వంటి అంశాలు నిద్రను తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తాయి. మెదడు ప్రశాంతంగా లేకపోతే నిద్ర పట్టడం కష్టమవుతుంది.
ఒత్తిడి కారణంగా శరీరంలో కార్టిసాల్ అనే హార్మోన్ స్థాయి పెరుగుతుంది. ఇది శరీరాన్ని అప్రమత్త స్థితిలో ఉంచి నిద్రను దూరం చేస్తుంది. దీర్ఘకాలిక ఒత్తిడి నిద్రలేమికి ప్రధాన కారణంగా మారుతుంది.
రోజంతా కూర్చొని పనిచేయడం, వ్యాయామం చేయకపోవడం కూడా నిద్ర నాణ్యతను ప్రభావితం చేస్తుంది. క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేసే వారికి సాధారణంగా మంచి నిద్ర వస్తుంది.