
అడవిలో సింహమే రాజు అనుకుంటాం. కానీ కొన్ని సందర్భాల్లో సింహాలను కూడా వెనక్కి నెట్టే జంతువులు ఉన్నాయి. వాటిలో హైనాలు (Hyenas) ఒకటి. గుంపుగా వేటాడడం, అద్భుతమైన దవడ బలం, ఎముకలను సైతం నుజ్జునుజ్జు చేసే సామర్థ్యం.. ఇవన్నీ హైనాలను అడవిలో అత్యంత శక్తివంతమైన మాంసాహార జంతువుల్లో ఒకటిగా నిలబెడతాయి.
చాలా జంతువుల గుంపుల్లో మగ జంతువులే ఆధిపత్యం చెలాయిస్తాయి. కానీ హైనాల దగ్గర మాత్రం పరిస్థితి పూర్తిగా భిన్నం. ఆడ హైనాలే గుంపుకు నాయకులు. అవే పెద్దవి, బలమైనవి. మగ హైనాలు కూడా ఆడ హైనాలకే లొంగి ఉండాల్సి వస్తుంది. అందుకే ఏ జంతువు మృతదేహం దొరికినా ముందుగా తినే హక్కు అత్యున్నత స్థాయి ఆడ హైనాలకే ఉంటుంది.
జిరాఫీ, జీబ్రా లేదా ఇతర పెద్ద జంతువు మృతదేహం దొరికితే.. హైనాలు సాధారణంగా మెత్తగా ఉండే అంతర్గత అవయవాలు (లివర్, గుండె, ఊపిరితిత్తులు, పేగులు) వైపు మొగ్గు చూపుతాయి. ఎందుకంటే ఇవి ఎక్కువ పోషకాలు, కొవ్వు, శక్తిని అందిస్తాయి. అయితే ఇది ప్రతిసారీ ఒకేలా జరగదు. మృతదేహం ఎలా పడిఉంది? చంపింది హైనాలేనా? లేక సింహాలు వదిలేసిన దాన్నా? వంటి పరిస్థితులను బట్టి ఏ భాగం నుంచి తినడం ప్రారంభిస్తాయో మారుతుంది.
గుంపులోని చిన్న హోదా ఉన్న హైనాలు వెంటనే దగ్గరకు రావు. ఆధిపత్య ఆడ హైనాలు తినడం పూర్తయ్యే వరకు కొంత దూరంలోనే వేచి ఉంటాయి. దగ్గరకు వస్తే తీవ్రంగా దాడి చేసే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే అవి తల వంచి, చెవులు వెనక్కి పెట్టుకుని తమ వంతు కోసం ఎదురుచూస్తాయి.
హైనాల దవడ ప్రపంచంలోనే అత్యంత బలమైన వాటిలో ఒకటి. పెద్ద జంతువుల ఎముకలను కూడా చీల్చి లోపల ఉన్న మజ్జను తింటాయి. చర్మం, మాంసం, ఎముకలు, మజ్జ, గిట్టలు వరకు దాదాపు అన్నింటినీ తినగలవు. అందుకే హైనాలు తిన్న తర్వాత మృతదేహంలో చాలా తక్కువ భాగమే మిగులుతుంది.
అవును. హైనాలు గుంపుగా ఉంటే కొన్నిసార్లు సింహాలు చంపిన వేటను కూడా వాటి నుంచి లాక్కుంటాయి. మరోవైపు, సింహాలు కూడా అవకాశం దొరికితే హైనాల వేటను స్వాధీనం చేసుకుంటాయి. అడవిలో ఈ పోటీ తరచూ కనిపిస్తుంది.
ఇది చాలా మందిలో ఉన్న అపోహ. హైనాలు కేవలం మృతదేహాలను తినే జంతువులు కావు. ముఖ్యంగా స్పాటెడ్ హైనాలు తమ ఆహారంలో ఎక్కువ భాగాన్ని తామే వేటాడి సంపాదిస్తాయి. అవసరమైతే మృతదేహాలను కూడా తింటాయి.
సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతున్న ఆడ హైనాలు ముందుగా అవయవాలనే తింటాయి.. మిగతావి వేచి చూస్తాయి అనే సమాచారం కొంతవరకు నిజమే. అయితే అది ప్రతి సందర్భంలో అలాగే జరుగుతుందని చెప్పడం సరైంది కాదు. హైనాల ప్రవర్తన పరిస్థితులను బట్టి మారుతుంది. కానీ ఆడ హైనాల ఆధిపత్యం, ఎముకలను కూడా తినగలిగే శక్తి, గుంపులో క్రమశిక్షణ మాత్రం వాటిని అడవిలో అత్యంత ఆసక్తికరమైన మాంసాహార జంతువుల్లో ఒకటిగా నిలబెడుతున్నాయి.