Brain Stroke : 40 ఏళ్లు కూడా రాకముందే బ్రెయిన్ స్ట్రోక్.. ఆరోగ్యంగా ఉన్నా ఈ లక్షణాలను నిర్లక్ష్యం చేయకండి!
యువకులు, యువతులు సాధారణంగా బ్రెయిన్ స్ట్రోక్‌ను వృద్ధాప్యంలో వచ్చే సమస్యగా భావిస్తుంటారు. రోజూ వ్యాయామం చేయడం, బరువు నియంత్రణలో ఉండటం, బయటికి ఆరోగ్యంగా కనిపించడం వల్ల తమకు అలాంటి ప్రమాదం ఉండదని అనుకుంటారు. కానీ 20, 30 ఏళ్ల వయసులో ఉన్నవారికీ స్ట్రోక్ రావచ్చు. కొన్నిసార్లు అధిక రక్తపోటు, మధుమేహం వంటి సమస్యలు ఉన్నా స్పష్టమైన లక్షణాలు కనిపించకపోవచ్చు. అందుకే వయసు తక్కువగా ఉందని లేదా శరీరంగా చురుగ్గా ఉన్నామని నిర్లక్ష్యం చేయడం ప్రమాదకరం.
ముఖం ఒకవైపు వాలిపోవడం, అకస్మాత్తుగా చేయి బలహీనపడటం, మాట తడబడటం, చూపులో మార్పులు రావడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే అవి సాధారణ అలసట అని భావించి వేచి చూడకూడదు. స్ట్రోక్ వచ్చినప్పుడు మెదడులోని కొంత భాగానికి రక్త సరఫరా అడ్డంకి ఏర్పడవచ్చు లేదా రక్తనాళం చిట్లి రక్తస్రావం జరగవచ్చు. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో చికిత్స ఆలస్యమైతే మెదడుకు శాశ్వత నష్టం కలిగే ప్రమాదం ఉంది. మరి 40 ఏళ్లలోపు వారికి స్ట్రోక్ రావడానికి కారణాలేంటి? ముందుగా గుర్తించాల్సిన సంకేతాలు ఏమిటి?
యువ వయసులోనే స్ట్రోక్ ఎందుకు వస్తుంది?
స్ట్రోక్‌కు వయసు ఒక్కటే కారణం కాదు. మెదడుకు రక్తాన్ని సరఫరా చేసే రక్తనాళంలో రక్తం గడ్డకట్టడం లేదా రక్తనాళం చిట్లడం వల్ల స్ట్రోక్ సంభవించవచ్చు. యువకుల్లో కూడా అధిక రక్తపోటు, అధిక కొలెస్ట్రాల్, మధుమేహం, గుండె సంబంధిత సమస్యలు, ధూమపానం వంటి అంశాలు ప్రమాదాన్ని పెంచుతాయి. కొందరిలో రక్తం గడ్డకట్టే సమస్యలు, జన్యుపరమైన పరిస్థితులు లేదా రక్తనాళాల్లో అసాధారణతలు కారణం కావచ్చు.
1. అధిక రక్తపోటు
రక్తపోటు ఎక్కువగా ఉన్నా చాలామందికి ఎలాంటి స్పష్టమైన లక్షణాలు కనిపించవు. అయితే దీర్ఘకాలం నియంత్రణలో లేని అధిక రక్తపోటు రక్తనాళాలపై ఒత్తిడిని పెంచి స్ట్రోక్ ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది. యువకులు కూడా ఎప్పటికప్పుడు రక్తపోటును పరీక్షించుకోవాలి. ఒకసారి సాధారణంగా ఉందని ఇకపై పరీక్షలు అవసరం లేదని అనుకోకూడదు.
2. మధుమేహం, అధిక కొలెస్ట్రాల్
రక్తంలో చక్కెర స్థాయులు ఎక్కువగా ఉండటం, కొలెస్ట్రాల్ అధికంగా ఉండటం రక్తనాళాల ఆరోగ్యాన్ని ప్రభావితం చేయవచ్చు. వీటిని ముందుగానే గుర్తించి నియంత్రణలో ఉంచడం ముఖ్యం. కుటుంబంలో మధుమేహం, గుండె జబ్బులు లేదా చిన్న వయసులో స్ట్రోక్ వచ్చిన చరిత్ర ఉంటే వైద్యుడి సలహా మేరకు ఆరోగ్య పరీక్షలు చేయించుకోవాలి.
3. ధూమపానం, నిద్రలేమి, జీవనశైలి
ధూమపానం రక్తనాళాలకు హాని కలిగిస్తుంది. శారీరక శ్రమ లేకపోవడం, పోషకాహారం తీసుకోకపోవడం, నిద్ర సరిగా లేకపోవడం, అధిక మద్యపానం వంటి అలవాట్లు కూడా రక్తనాళాల ఆరోగ్యాన్ని ప్రభావితం చేయవచ్చు. ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలి ప్రమాదాన్ని తగ్గించడంలో తోడ్పడుతుంది. అయితే జీవనశైలి బాగున్నవారికి స్ట్రోక్ రాదని హామీ ఇవ్వలేం.
4. గుండె సమస్యలు, రక్తం గడ్డకట్టే పరిస్థితులు
కొన్ని గుండె జబ్బులు లేదా గుండె కొట్టుకునే లయలో మార్పులు రక్తం గడ్డకట్టే ప్రమాదాన్ని పెంచవచ్చు. ఆ గడ్డ మెదడుకు రక్తాన్ని తీసుకెళ్లే నాళంలో అడ్డంకి కలిగిస్తే స్ట్రోక్ రావచ్చు. కొందరిలో రక్తం గడ్డకట్టే స్వభావాన్ని ప్రభావితం చేసే వారసత్వ లేదా ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు కూడా కారణమవుతాయి. యువ వయసులో స్ట్రోక్ వచ్చినప్పుడు దాని వెనుక ఉన్న కారణాన్ని గుర్తించేందుకు వైద్యులు ప్రత్యేక పరీక్షలు సూచించవచ్చు.
5. మెడ రక్తనాళాలకు గాయం
మెదడుకు రక్తాన్ని తీసుకెళ్లే మెడలోని ధమనుల లోపలి పొర దెబ్బతినడం వల్ల కూడా స్ట్రోక్ సంభవించవచ్చు. కొన్నిసార్లు గాయం లేదా మెడకు సంబంధించిన ఆకస్మిక కదలికల తర్వాత ఇలాంటి సమస్యలు రావచ్చు. అయితే మెడ కదిలించిన ప్రతిసారీ స్ట్రోక్ వస్తుందని కాదు. గాయం తర్వాత తీవ్రమైన తలనొప్పి, మెడ నొప్పి, చూపులో మార్పులు లేదా శరీరంలోని ఒకవైపు బలహీనత వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే వైద్య సహాయం పొందాలి.
బ్రెయిన్ స్ట్రోక్‌కు ముందస్తు హెచ్చరికలు ఏమిటి?
స్ట్రోక్ లక్షణాలు సాధారణంగా అకస్మాత్తుగా మొదలవుతాయి. ముఖం ఒకవైపు వాలిపోవడం, ఒక చేయి లేదా కాలు బలహీనపడటం లేదా మొద్దుబారడం, మాట స్పష్టంగా రాకపోవడం, ఎదుటివారు మాట్లాడేది అర్థం కాకపోవడం ముఖ్యమైన హెచ్చరికలు. అకస్మాత్తుగా చూపు తగ్గడం, రెండు చిత్రాలుగా కనిపించడం, నడవడంలో ఇబ్బంది, సమతుల్యత కోల్పోవడం లేదా కారణం తెలియని తీవ్రమైన తలనొప్పి కూడా స్ట్రోక్ సంకేతాలు కావచ్చు.
ఈ లక్షణాలు కొన్ని నిమిషాల్లో తగ్గిపోయినా నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. అవి తాత్కాలికంగా మెదడుకు రక్త సరఫరా తగ్గిన సంకేతాలు కావచ్చు. లక్షణాలు తగ్గిపోయాయని వైద్య పరీక్షలు అవసరం లేదని భావించడం ప్రమాదకరం.
స్ట్రోక్ అనుమానం వస్తే వెంటనే ఏం చేయాలి?
ముఖం వాలిపోవడం, చేయి బలహీనపడటం లేదా మాట తడబడటం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే అత్యవసర వైద్య సేవలకు ఫోన్ చేయాలి. లక్షణాలు మొదలైన సమయాన్ని గుర్తుంచుకోవాలి. బాధితుడిని స్వయంగా వాహనం నడపనివ్వకూడదు. వైద్యుల సూచన లేకుండా ఆస్పిరిన్ వంటి మందులు ఇవ్వకండి; స్ట్రోక్ రక్తనాళం మూసుకుపోవడం వల్ల వచ్చిందా, రక్తస్రావం వల్ల వచ్చిందా అనేది పరీక్షలతోనే తెలుస్తుంది. చికిత్స ఆలస్యం కాకుండా అత్యవసర విభాగానికి చేరుకోవడం అత్యంత ముఖ్యం.
యువకులు స్ట్రోక్ ప్రమాదాన్ని ఎలా తగ్గించుకోవాలి?
రక్తపోటు, రక్తంలో చక్కెర, కొలెస్ట్రాల్ స్థాయులను అవసరాన్ని బట్టి పరీక్షించుకోవాలి. పొగాకు, ధూమపానానికి దూరంగా ఉండాలి. సమతుల్య ఆహారం తీసుకోవడం, క్రమం తప్పకుండా శారీరక వ్యాయామం చేయడం, తగినంత నిద్రపోవడం, వైద్యులు సూచించిన మందులను సరిగ్గా వాడటం ఉపయోగకరమైన చర్యలు. కుటుంబంలో చిన్న వయసులో స్ట్రోక్ వచ్చిన చరిత్ర ఉంటే వైద్యుడికి తెలియజేయాలి. ఆరోగ్య సమస్యలు బయటపడకపోయినా, ప్రమాద కారకాలను ముందుగానే గుర్తించడం మంచిది.
గమనిక: ఈ సమాచారం అవగాహన కోసం మాత్రమే. స్ట్రోక్‌ను ఇంట్లోనే నిర్ధారించుకోవడం సాధ్యం కాదు. ముఖం వాలిపోవడం, ఒకవైపు బలహీనత, మాట తడబడటం, అకస్మాత్తుగా చూపు లేదా సమతుల్యత కోల్పోవడం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే అత్యవసర వైద్య సహాయం పొందండి.