పూల సుబ్బయ్య ఎవరు, వెలిగొండ ప్రాజెక్టుకు ఆయన పేరు ఎలా వచ్చింది?
కనీస సాగునీరు లేని పశ్చిమ ప్రకాశం జిల్లాకు కృష్ణా జలాలు మళ్లించాలని జీవితాంతం పోరాడిన ప్రజానాయకుడు పూల సుబ్బయ్య. ఎన్నో ఉద్యమాలు, శాసనసభలో తన గళాన్ని వినిపించి, వెలిగొండ ప్రాజెక్టు ఆవశ్యకతను చాటి చెప్పారు. ఆయన నిరంతర కృషి, త్యాగానికి గుర్తుగా ఏపీ ప్రభుత్వం వెలిగొండ ప్రాజెక్టుకు ఆయన పేరును నామకరణం చేసింది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో కీలకమైన సాగునీటి ప్రాజెక్టులలో ఒకటైన వెలిగొండ ప్రాజెక్టు తొలి దశను ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు ఆగస్టు 31న సోమవారం లాంఛనంగా ప్రారంభించారు. ఈ ప్రాజెక్టుకు “పూల సుబ్బయ్య వెలిగొండ ప్రాజెక్టు” అని నామకరణం చేయడం వెనుక ఒక ప్రజానాయకుడి త్యాగం, నిరంతర పోరాటం ఉన్నాయి. ఇంతకీ పూల సుబ్బయ్య ఎవరు, వెలిగొండ ప్రాజెక్టు ఆయన పేరును ఎలా పొందింది అనే విషయాలను పరిశీలిద్దాం.
పూల సుబ్బయ్య: ఒక ప్రజానాయకుడి జననం, రాజకీయ ప్రస్థానం
పూల సుబ్బయ్య 1929 జూన్ 29న కంభం ప్రాంతంలో జన్మించారు. ఇది పూర్వపు ప్రకాశం జిల్లా పరిధిలో ఉండగా, ప్రస్తుతం మార్కాపురం జిల్లా పరిధిలోకి వస్తుంది. విద్యార్థి దశ నుంచే వామపక్ష భావజాలం పట్ల ఆకర్షితులైన ఆయన, ఆ తర్వాత క్రమంలో కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా (సీపీఐ)లో చేరి ప్రకాశం జిల్లాలో కీలక నాయకుడిగా ఎదిగారు. ఎన్నో ప్రజా పోరాటాలకు నాయకత్వం వహించారు. రాజకీయ రంగంలోకి ప్రవేశించి, 1962, 1967 ఎన్నికలలో ఎర్రగొండపాలెం నియోజకవర్గం నుంచి వరుసగా రెండుసార్లు కమ్యూనిస్టు పార్టీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి విజయం సాధించారు. ఆ తర్వాత 1978లో మార్కాపురం అసెంబ్లీ నియోజకవర్గం నుంచి సీపీఐ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి మరోసారి ఎమ్మెల్యేగా గెలుపొందారు. ఇలా మొత్తం మూడుసార్లు ఈ ప్రాంతం నుంచే శాసనసభ్యుడిగా ఎన్నికై ప్రజలకు సేవ చేశారు.
కరువు పీడిత ప్రకాశం జిల్లాకు వెలిగొండ ప్రాజెక్టు ఆవశ్యకత
పూల సుబ్బయ్య ప్రజా ప్రతినిధిగా ఉన్న కాలంలో పశ్చిమ ప్రకాశం జిల్లా నిత్యం కరువు కాటకాలతో అల్లాడిపోయేది. కనీస సాగు, తాగునీటి సౌకర్యాలు లేక ప్రజలు తీవ్ర ఇబ్బందులు పడేవారు. ఈ ప్రాంతంలో వందల అడుగుల లోతుకు బోర్లు వేసినా, వాటి నుంచి వచ్చే నీటిలో ప్రమాదకరమైన స్థాయిలో ఫ్లోరైడ్ మూలకాలు ఉండటం ప్రజలకు శాపంగా మారింది. ఫ్లోరైడ్ సమస్య వల్ల ప్రజలు శారీరక బాధలను అనుభవించడం పూల సుబ్బయ్యను కలచివేసింది. ఈ కష్టాలకు శాశ్వత పరిష్కారం వెలిగొండ ప్రాజెక్టు నిర్మాణమని ఆయన బలంగా విశ్వసించారు. కృష్ణా నది జలాలను వెలిగొండ ప్రాజెక్టు ద్వారా మళ్లిస్తేనే ఈ ప్రాంతం అభివృద్ధి చెందుతుందని భావించారు.
వెలిగొండ కోసం నిరంతర పోరాటం
శ్రీశైలం జలాశయం నిండిన తర్వాత ఆ నీటిని నల్లమల కొండల అవతలి వైపున ఉన్న తమ కరువు పీడిత ప్రాంతాలకు తరలించాలని పూల సుబ్బయ్య పట్టుబట్టారు. ఈ డిమాండ్ను సాధించడం కోసం ఆయన ఎన్నో పోరాటాలు, ఉద్యమాలు నిర్వహించారు. శాసనసభలోనూ ఈ సమస్యను పదేపదే ప్రస్తావించి, ప్రభుత్వాల దృష్టికి తీసుకెళ్లారు. పూల సుబ్బయ్య కృష్ణా జలాలను పశ్చిమ ప్రకాశానికి తరలించాలనే డిమాండ్తో దశాబ్దాల పాటు ఉద్యమించారు. ఆయన పోరాటం ఈ ప్రాంతంలో వెలిగొండ ఆలోచనకు బలమైన పునాది వేసింది. ప్రభుత్వ స్థాయిలో ప్రాజెక్టు సాధ్యాసాధ్యాలపై 1991లో చర్యలు ప్రారంభమై, 1994లో తొలి DPR సిద్ధమైంది. 1996 మార్చి 5న అప్పటి ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు ప్రాజెక్టుకు శంకుస్థాపన చేశారు.
ప్రాజెక్టుకు పూల సుబ్బయ్య పేరు నామకరణం
వాస్తవానికి 1996లో వెలిగొండ ప్రాజెక్టుకు శంకుస్థాపన చేసినప్పుడు ఎవరి పేరూ లేదు. “వెలిగొండ ప్రాజెక్టు”గానే శంకుస్థాపన చేసి నిర్మాణ పనులు ప్రారంభించారు. అయితే, ఈ ప్రాజెక్టు కోసం తన జీవితాన్ని అంకితం చేసి, అహర్నిశలు పాటుపడిన పూల సుబ్బయ్య పేరు పెట్టాలని స్థానిక ప్రజలు బలంగా ఆకాంక్షించారు. 2004లో వైఎస్ రాజశేఖరరెడ్డి ప్రభుత్వం ప్రాజెక్టును జలయజ్ఞంలో భాగంగా ముందుకు తీసుకెళ్లింది; 2005లో పరిపాలనా అనుమతులు, పనుల పురోగతి, పూల సుబ్బయ్య పేరు పెట్టడం జరిగింది. 1988 జూన్ 23న పూల సుబ్బయ్య అనారోగ్యంతో కన్నుమూశారు. ఆయన మరణానంతరం ఆయన పేరుతో ప్రాజెక్టు నామకరణం చేయడం ద్వారా, ప్రకాశం జిల్లా ప్రజల కోసం ఆయన చేసిన త్యాగాలకు నివాళి అర్పించారు. వెలిగొండ ప్రాజెక్టు కేవలం ఒక సాగునీటి వనరు మాత్రమే కాదు, పూల సుబ్బయ్య వంటి మహానాయకుడి దార్శనికత, ప్రజల పట్ల నిబద్ధతకు ప్రతీకగా నిలుస్తుంది.