ఆవ నూనెతో వంట చేస్తున్నారా? అయితే ఈ విషయాలు తప్పక తెలుసుకోండి!
ఆవ నూనెను మన దేశంలో శతాబ్దాలుగా వంటల్లో ఉపయోగిస్తున్నారు. ఘాటైన వాసన, ప్రత్యేకమైన రుచితో పాటు ఇందులో అసంతృప్త కొవ్వులు ఉంటాయి. అయితే ఆవ నూనెను ఎంత మోతాదులో వాడాలి? వంటల్లో ఎలా ఉపయోగించాలి? కొనేటప్పుడు ఎలాంటి జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి? ..
వంట నూనెల్లో ఆవ నూనెకు ప్రత్యేకమైన స్థానం ఉంది. ముఖ్యంగా ఉత్తర, తూర్పు భారతదేశంలోని అనేక ప్రాంతాల్లో ఆవ నూనెను తరతరాలుగా వంటల్లో ఉపయోగిస్తున్నారు. ఘాటైన వాసన, ప్రత్యేకమైన రుచి ఉండే ఈ నూనెను కూరలు, పచ్చళ్లు, ఊరగాయలు, తాలింపులు వంటి వాటిలో విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తారు. అయితే ఆవ నూనెను వంటలకు ఉపయోగించడం మంచిదేనా? ఇందులో ఎలాంటి పోషకాలు ఉంటాయి? రోజూ వాడవచ్చా? అనే సందేహాలు చాలామందికి ఉంటాయి.
ఆవ నూనె ఎలా తయారవుతుంది?
ఆవ గింజలను శుభ్రం చేసి, వాటిని నూరడం లేదా ప్రెస్ చేయడం ద్వారా నూనెను తీస్తారు. సంప్రదాయంగా గానుగ లేదా చెక్క ప్రెస్లో ఆవ గింజలను నూరి నూనెను తీసేవారు. ప్రస్తుతం యాంత్రిక ఎక్స్పెల్లర్, ఇతర ఆధునిక పద్ధతుల్లోనూ ఆవ నూనెను తయారు చేస్తున్నారు. యారీ విధానం, శుద్ధీకరణ ప్రక్రియను బట్టి నూనె రంగు, వాసన, రుచి, కొన్ని సహజ సమ్మేళనాల పరిమాణం మారవచ్చు.
ఆవ నూనెలో ఏముంటాయి?
ఆవ నూనెలో ప్రధానంగా మోనోఅన్శాచురేటెడ్, పాలీఅన్శాచురేటెడ్ కొవ్వులు ఉంటాయి. అలాగే ఆవ గింజల్లో సహజంగా ఉండే కొన్ని బయోయాక్టివ్ సమ్మేళనాలు కూడా నూనెలో ఉండవచ్చు. అయితే ఆవ నూనెలో ఎరుసిక్ యాసిడ్ (Erucic acid) అనే కొవ్వు ఆమ్లం ఉండటం ముఖ్యమైన అంశం. దీని పరిమాణం ఆవ రకం, నూనె తయారీ విధానం వంటి అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అందుకే కొనుగోలు చేసేటప్పుడు నాణ్యమైన, ఆహార వినియోగానికి అనుమతించబడిన ఉత్పత్తిని ఎంచుకోవడం ముఖ్యం.
వంటలకు ఆవ నూనె మంచిదేనా?
సరైన నాణ్యత కలిగిన ఆహార వినియోగ ఆవ నూనెను మితమైన పరిమాణంలో వంటల్లో ఉపయోగించవచ్చు. దీనికి ఉండే ఘాటైన రుచి కొన్ని వంటకాలకు ప్రత్యేకమైన రుచిని ఇస్తుంది. రలు, పప్పులు, పచ్చళ్లు, ఊరగాయలు, చేపలు, మాంసాహార వంటకాల్లో ఆవ నూనెను విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తారు. కొందరు వంట చేయడానికి ముందు నూనెను బాగా వేడి చేసి దాని ఘాటు తగ్గిన తర్వాత పదార్థాలు వేస్తారు. అయితే ఏ నూనె అయినా అధికంగా తీసుకోవడం మంచిది కాదు. ఆవ నూనె కూడా కొవ్వు పదార్థమే కాబట్టి మోతాదును నియంత్రించడం ముఖ్యం.
ఆవ నూనెను వేడి చేయడం ఎలా?
ఆవ నూనెకు సహజంగానే ఘాటైన వాసన ఉంటుంది. అందుకే సంప్రదాయ వంటల్లో నూనెను ముందుగా వేడి చేసి, ఆ తర్వాత వంట పదార్థాలను వేస్తుంటారు. అయితే నూనె పొగలు వచ్చేంతగా వేడి చేయడం లేదా కాల్చడం మంచిది కాదు. అలాగే ఒకసారి వాడిన నూనెను పదేపదే వేడి చేసి ఉపయోగించడం కూడా నివారించాలి.
ఆవ నూనెతో ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు ఉన్నాయా?
ఆవ నూనెలో ఉండే అసంతృప్త కొవ్వులు కారణంగా, సరైన మోతాదులో తీసుకున్నప్పుడు ఇది సమతుల్య ఆహారంలో భాగం కావచ్చు. అయితే ఆవ నూనెను ఉపయోగించడం వల్లనే గుండె జబ్బులు, కొలెస్ట్రాల్, ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు నయమవుతాయని చెప్పడానికి తగిన ఆధారాలు లేవు. లాగే ఆవ నూనెను చర్మానికి లేదా జుట్టుకు రాస్తే ప్రత్యేకమైన ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు తప్పనిసరిగా లభిస్తాయని కూడా నిర్ధారితంగా చెప్పలేం. వంట నూనెగా దాని ఉపయోగాన్ని, వైద్య చికిత్సగా దాని ఉపయోగాన్ని వేరు చేసి చూడాలి.
ఎవరు జాగ్రత్తగా ఉండాలి?
ఆహారంలో ఏ నూనెను ఎంత మోతాదులో తీసుకోవాలో వ్యక్తి ఆరోగ్య పరిస్థితిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. గుండె సంబంధిత సమస్యలు, కొలెస్ట్రాల్ లేదా ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు తమ వైద్యుడు లేదా డైటీషియన్ సూచనలను పాటించడం మంచిది. అలాగే మార్కెట్లో లభించే ప్రతి ఆవ నూనె ఒకే రకమైనది కాదు. లేబుల్, నాణ్యత ప్రమాణాలు, తయారీదారు వివరాలు పరిశీలించి కొనుగోలు చేయాలి.
కొనేటప్పుడు ఏం చూడాలి?
ఆవ నూనె కొనేటప్పుడు.. ఆహార వినియోగానికి ఉద్దేశించిన ఉత్పత్తి కాదో చూడాలి. FSSAI వివరాలు, తయారీదారు సమాచారం పరిశీలించాలి. తయారీ తేదీ, బెస్ట్ బిఫోర్ తేదీ చూడాలి. ప్యాకెట్/బాటిల్ సరిగ్గా సీల్ అయి ఉందో పరిశీలించాలి. నూనెలో అసహజమైన వాసన లేదా పాడైన నూనె లక్షణాలు ఉంటే ఉపయోగించకూడదు. నూనెను నేరుగా ఎండ, అధిక వేడి తగలకుండా నిల్వ చేయాలి.
మరి రోజూ ఆవ నూనెనే వాడాలా?
అవసరం లేదు. ఒకే నూనెను ఎక్కువగా ఉపయోగించడం కంటే, మొత్తం ఆహారంలో కొవ్వు పరిమాణాన్ని నియంత్రించడం ముఖ్యం. వంట విధానం, తీసుకునే పరిమాణం, ఇతర ఆహార పదార్థాల నాణ్యత కూడా ఆరోగ్యంపై ప్రభావం చూపుతాయి.
ఆవ నూనె మన దేశంలో శతాబ్దాలుగా ఉపయోగిస్తున్న సంప్రదాయ వంట నూనెల్లో ఒకటి. ప్రత్యేకమైన రుచి, వాసనతో పాటు అసంతృప్త కొవ్వులు ఇందులో ఉంటాయి. అయితే సహజమైనది కాబట్టి ఎంతైనా మంచిదే అనే భావన సరైంది కాదు. నాణ్యమైన ఆహార వినియోగ ఆవ నూనెను ఎంచుకుని, సరైన వంట విధానంలో, మితమైన పరిమాణంలో ఉపయోగించడం ఉత్తమం. ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం అంటే కేవలం ఒక నూనెను ఎంచుకోవడం కాదు.. మొత్తం ఆహారపు అలవాట్లను సమతుల్యంగా ఉంచడం.