ఒకే పొలంలో 3 పంటలు.. స్థలం ఖాళీగా ఉండదు.. ఆదాయం ఆగదు
సంగారెడ్డి రైతు మోహన్ వినూత్న వ్యవసాయ విధానంతో ఆదర్శంగా నిలుస్తున్నారు. ప్రధాన పంట అల్లంతో పాటు స్వీట్ కార్న్, అరటి, ఆలుగడ్డ వంటి అంతర పంటలను సాగు చేస్తూ నిరంతర ఆదాయాన్ని పొందుతున్నారు. ఒక పంటపై ఆధారపడకుండా, భూమికి విశ్రాంతి ఇవ్వకుండా సమర్థవంతంగా పంటల సమన్వయాన్ని కొనసాగిస్తున్నారు.
వ్యవసాయం అంటే కేవలం ఒక పంట, ఒక సీజన్ అనే భావనను పటాపంచలు చేస్తూ, సంగారెడ్డి జిల్లాకు చెందిన రైతు మోహన్ నిరంతర ఆదాయానికి ఒక నూతన మార్గాన్ని చూపించారు. జహీరాబాద్ మండలం, రంజోల్ గ్రామానికి చెందిన ఈ రైతు 25 ఏళ్ల సుదీర్ఘ అనుభవంతో, ఒకే పొలంలో బహుళ పంటల సాగు ద్వారా భూమిని సమర్థవంతంగా ఉపయోగించుకుంటూ, అధిక లాభాలను ఆర్జిస్తున్నారు. మోహన్ తన వ్యవసాయంలో ప్రధానంగా అల్లంను సాగు చేస్తారు. అయితే, ఆయన కేవలం అల్లంపైనే ఆధారపడకుండా, దానికి అనుబంధంగా స్వీట్ కార్న్, అరటి, ఆలుగడ్డ, అపరాల వంటి పంటలను అంతర పంటలుగా పండిస్తున్నారు. ఈ విధానం వల్ల ఒక పంట మార్కెట్లో ధర తగ్గినా, ఇతర పంటల నుంచి వచ్చే ఆదాయంతో రైతుకు నిరంతరం ఆర్థిక స్థిరత్వం లభిస్తుంది. మోహన్ తన ఆలోచనను కూడా అల్లంలాగే మార్చాలని చెబుతారు. అల్లం పంట భూమిలో సుమారు ఏడు నుండి పది నెలల కాలం ఉంటుంది. ఈ దీర్ఘకాలంలో అల్లానికి కొంత నీడ అవసరం. ఈ అవసరాన్నే మోహన్ ఆదాయ వనరుగా మలుచుకున్నారు. అల్లం నాటడానికి ముందే పొలంలో స్వీట్ కార్న్ వేస్తారు. ఈ స్వీట్ కార్న్ పెరిగే కొద్దీ అల్లానికి అవసరమైన సహజమైన నీడను అందిస్తుంది. అదే సమయంలో, స్వీట్ కార్న్ పంట నుంచి మొదటి ఆదాయం లభిస్తుంది. అంటే, ఒకే పొలంలో, ఒకే సమయంలో రెండు పంటల నుంచి లాభం పొందుతున్నారు. స్వీట్ కార్న్ కోత పూర్తయిన తర్వాత కూడా పొలం ఖాళీగా ఉండదు. అదే భూమిలో అరటిని అంతర పంటగా సాగు చేస్తారు. ఇలా అల్లం సాగు కొనసాగుతూనే, స్వీట్ కార్న్, ఆ తర్వాత అరటి నుంచి నిరంతరం ఆదాయం వస్తుంది. అవసరాన్ని బట్టి ఆలుగడ్డ వంటి పంటలతో కూడా సాగు కొనసాగిస్తున్నారు.
ఈ విధంగా ఒకే పొలంలో మూడు రకాల పంటలను సమన్వయం చేస్తూ, ఆదాయాన్ని విభజించుకుంటున్నారు. నేల ఆరోగ్యంపై కూడా మోహన్ ప్రత్యేక శ్రద్ధ వహిస్తారు. రసాయన ఎరువులకు బదులుగా సేంద్రియ ఎరువులను అధికంగా వాడతారు. ప్రతి ఏటా మొదటి దశ దుక్కిలో ఎకరానికి సుమారు ఐదు లారీల పెంట ఎరువును (నాలుగు-ఐదు టన్నుల చొప్పున) వేస్తారు. ప్రతి నాలుగు లారీలకు ఒక బస్తా కోడి ఎరువును కూడా కలుపుతారు. పెంట ఎరువును తల్లిపాలుతో పోల్చిన మోహన్, ఎంత వేసినా దానివల్ల భూమికి, పంటకు ఎటువంటి హాని ఉండదని, అదే రసాయన ఎరువులు అధికంగా వాడితే పంట దెబ్బతినే అవకాశం ఉందని చెబుతారు. ఈ సేంద్రియ విధానం నేల సారాన్ని పెంపొందించి, పంట దిగుబడిని పెంచుతుంది. మోహన్ తన ఐదు నుండి పది ఎకరాలలో అల్లం, అరటి, బొప్పాయి, ఆలుగడ్డ, వర్షాధార పంటలను పండిస్తూ వ్యవసాయంలో ఒక కొత్త ఒరవడిని సృష్టిస్తున్నారు.