తిరుమలలో శ్రీవారి తొలి అడుగు పడిన ప్రదేశం ఇదే.. నారాయణగిరిపై ఉన్న పాదముద్రల విశిష్టత తెలుసా?
Tirumala Narayanagiri Srivari Padalu: తిరుమలలోని నారాయణగిరికి ఎంతో ఆధ్యాత్మిక విశిష్టత ఉంది. శ్రీనివాసుడు వైకుంఠం నుంచి భూలోకానికి వచ్చినప్పుడు తొలిసారిగా అడుగుపెట్టిన ప్రదేశం ఇదేనని భక్తుల విశ్వాసం. ఇక్కడ ఉన్న శ్రీవారి పాదముద్రలు, ఆషాఢ ఏకాదశి సందర్భంగా నిర్వహించే ప్రత్యేక పూజలు, ఛత్రస్థాపన విశేషాలు తెలుసుకుందాం.
Updated on: Nov 04, 2026 | 10:39 AM
Tirumala Narayanagiri Srivari Padalu: కలియుగ ప్రత్యక్ష దైవమైన శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి కొలువైన తిరుమల క్షేత్రం ఎన్నో ఆధ్యాత్మిక విశేషాలకు నిలయం. సప్తగిరులపై అడుగడుగునా స్వామివారి దివ్య లీలలు, పురాణ గాథలు కనిపిస్తాయి. అలాంటి విశిష్టమైన ప్రదేశాల్లో నారాయణగిరి ఒకటి. శ్రీనివాసుడు వైకుంఠం నుంచి భూలోకానికి విచ్చేసినప్పుడు తొలిసారిగా తన పాదాలను మోపిన పవిత్ర స్థలంగా నారాయణగిరిని భక్తులు విశ్వసిస్తారు. అందుకే ఇక్కడ ఉన్న శ్రీవారి పాదముద్రలకు ఎంతో ప్రత్యేకత ఉంది. తిరుమల శ్రీవారి దర్శనానికి వెళ్లే భక్తులు తప్పక తెలుసుకోవాల్సిన ఈ క్షేత్ర విశేషాలు ఏమిటో ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
నారాయణగిరి.. శ్రీవారి తొలి అడుగు పడిన పవిత్ర స్థలం
తిరుమల సప్తగిరుల్లో నారాయణగిరికి ఎంతో విశిష్టమైన స్థానం ఉంది. పురాణాల ప్రకారం.. శ్రీమహావిష్ణువు కలియుగంలో శ్రీనివాసుడిగా అవతరించి భూలోకానికి వచ్చినప్పుడు తొలిసారిగా తన పాదాలను మోపిన ప్రదేశం ఇదేనని ప్రతీతి. అందుకు గుర్తుగా ఇక్కడి శిలాఫలకంపై స్వామివారి పాదముద్రలు దర్శనమిస్తాయి. వీటినే భక్తులు శ్రీవారి నిజపాదాలుగా కొలుస్తారు. తిరుమల ప్రధాన ఆలయానికి వాయవ్య దిశలో సుమారు 2 నుంచి 3 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఈ పవిత్ర ప్రదేశం ఉంటుంది. సప్తగిరుల్లో అత్యంత ఎత్తైన శిఖరంగా పేరుగాంచిన నారాయణగిరి నుంచి తిరుమల ప్రకృతి అందాలను వీక్షించడం ఒక అద్భుతమైన అనుభూతి. ఇక్కడి ప్రశాంతమైన వాతావరణం భక్తుల్లో ఆధ్యాత్మిక భావనను మరింత పెంచుతుంది.
నారాయణగిరిలో నిత్య పూజలు ఎలా జరుగుతాయి?
తిరుమల ప్రధాన ఆలయంలో మాదిరిగా నారాయణగిరిలో ప్రతిరోజూ నిత్యోత్సవాలు, షోడశోపచార పూజలు నిర్వహించరు. అయితే భక్తులు అక్కడికి చేరుకుని శ్రీవారి పాదముద్రలను దర్శించుకుంటారు. కర్పూర హారతులు సమర్పించి స్వామివారిని భక్తితో ప్రార్థిస్తారు. ప్రత్యేక పర్వదినాల్లో మాత్రం ఆలయ సంప్రదాయాలకు అనుగుణంగా విశేష పూజలు, ఉత్సవాలు నిర్వహిస్తారు.
ఆషాఢ ఏకాదశి.. శ్రీవారి పాదాలకు ప్రత్యేక పూజలు
నారాయణగిరిలో జరిగే ముఖ్యమైన ఉత్సవాల్లో ఆషాఢ శుద్ధ ఏకాదశి, ద్వాదశి పర్వదినాల సందర్భంగా నిర్వహించే శ్రీపాద పూజ, ఛత్రస్థాపన ప్రత్యేకమైనవి. ఈ సందర్భంగా తిరుమల ఆలయంలో ఉదయం పూజలు పూర్తయిన తర్వాత అర్చకులు, ఏకాంగులు, అధికారులు కలిసి బంగారు బావిలోని పవిత్ర జలాన్ని, యమునోత్తరం నుంచి సేకరించిన పరిమళ పుష్పహారాలను, రెండు ప్రత్యేక భూచక్ర గొడుగులను సిద్ధం చేస్తారు. అనంతరం మంగళవాయిద్యాల నడుమ ఈ పవిత్ర సామగ్రిని నారాయణగిరికి తీసుకెళ్తారు. మార్గమధ్యంలోని మేదరగట్టు వద్దకు చేరుకున్న తర్వాత మంగళవాయిద్యాలను నిలిపివేసి, మౌనంగా కొండపైకి వెళ్తారు. అక్కడ శ్రీవారి పాదాలకు బంగారు బావి తీర్థంతో అభిషేకం నిర్వహించి, పుష్పాలతో అలంకరిస్తారు. నైవేద్యం సమర్పించిన అనంతరం మహా మంగళహారతి ఇస్తారు. అనంతరం స్వామివారి పాదాల సమీపంలోని చెట్లకు భూచక్ర గొడుగులను ఛత్రాలుగా ఏర్పాటు చేస్తారు.
పూజలు పూర్తయ్యాక బంగళాతోట వద్ద వనభోజనం నిర్వహించి భక్తులకు ప్రసాదాలు పంపిణీ చేస్తారు. ఈ విధంగా సంప్రదాయబద్ధంగా ఉత్సవాన్ని ముగిస్తారు.
శ్రీవారి పాద దర్శనం.. భక్తుల విశ్వాసం
తిరుమలలో స్వామివారి దివ్యమంగళ రూపాన్ని దర్శించుకోవడం ఎంతటి భాగ్యమో, ఆయన పాదముద్రలను ప్రత్యక్షంగా వీక్షించడం కూడా అంతటి పుణ్యప్రదమని భక్తులు విశ్వసిస్తారు. శ్రీవారి పాదాలను దర్శించుకుని నమస్కరించడం వల్ల స్వామివారి అనుగ్రహం లభిస్తుందని నమ్ముతారు. మహాభక్తుడు తాళ్లపాక అన్నమాచార్యులు సైతం తన సంకీర్తనల్లో స్వామివారి పాద పద్మాల మహిమను అద్భుతంగా కీర్తించారు. “బ్రహ్మ కడిగిన పాదము.. బ్రహ్మంబిదియే పరమపదము” అంటూ ఆ దివ్య పాదాల గొప్పతనాన్ని చాటిచెప్పారు. అందుకే తిరుమల యాత్రకు వెళ్లినప్పుడు శ్రీవారి ప్రధాన ఆలయ దర్శనంతో పాటు నారాయణగిరిపై ఉన్న పాదముద్రలను కూడా దర్శించుకోవాలని భక్తులు భావిస్తారు. స్వామివారి దివ్య పాదాల చెంత నిలబడి మనస్ఫూర్తిగా ప్రార్థించడం భక్తులకు మరపురాని ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిని అందిస్తుంది.
(Disclaimer: ఈ కథనంలోని పురాణ గాథలు, ఆధ్యాత్మిక విశేషాలు, పూజా సంప్రదాయాలు భక్తుల విశ్వాసాలు, ఆలయ సంప్రదాయాల ఆధారంగా అందించబడ్డాయి. వీటిని భక్తి, ఆధ్యాత్మిక కోణంలో మాత్రమే పరిగణించగలరు.)
