Naimisharanya: హిందువులు జీవితంలో ఒక్కసారైనా దర్శించాల్సిన నైమిశారణ్యం.. పురాణాల పుట్టినిల్లు ఎందుకంటే?

Purana Birthplace Naimisharanya Darshan: 84 వేలమంది ఋషులు తపస్సు చేసిన దివ్యభూమి, పురాణాల పుట్టినిల్లు, బ్రహ్మదేవుని చక్రం ఆగిన పవిత్ర క్షేత్రం నైమిశారణ్యం. ఈ మహా పుణ్యస్థలం చరిత్ర, మహిమ, దర్శించాల్సిన ఆలయాల విశేషాలను మనం ఇప్పుడు వివరంగా తెలుసుకుందాం.

Naimisharanya: హిందువులు జీవితంలో ఒక్కసారైనా దర్శించాల్సిన నైమిశారణ్యం.. పురాణాల పుట్టినిల్లు ఎందుకంటే?
Naimisaranyam Temple

Updated on: Jun 19, 2026 | 10:11 AM

Naimisharanya Telugu: భారతదేశంలోని ప్రతి పవిత్ర క్షేత్రానికి ఒక ప్రత్యేకత ఉంటుంది. కొన్ని దేవతల మహిమతో ప్రసిద్ధి చెందితే, మరికొన్ని మహర్షుల తపస్సుతో పుణ్యభూములుగా గుర్తింపు పొందాయి. అలాంటి అపూర్వ ఆధ్యాత్మిక కేంద్రాల్లో నైమిశారణ్యం ఒకటి. వేలాది మంది ఋషులు యజ్ఞాలు, తపస్సులు నిర్వహించిన ఈ దివ్యక్షేత్రం పురాణ సంప్రదాయానికి కేంద్రబిందువుగా నిలిచింది. గోమతి నది తీరాన ప్రకృతి ఒడిలో విరాజిల్లే ఈ పుణ్యస్థలం భక్తులకు ఆధ్యాత్మిక ప్రశాంతతను అందిస్తుంది.

నైమిశారణ్యం ఎందుకు అంత పవిత్రం?

హిందూ ధర్మగ్రంథాల్లో నైమిశారణ్యానికి అత్యంత ప్రాధాన్యం ఉంది. అనేక పురాణాలు, వ్రతకథలు, ధార్మిక ఉపదేశాలు మొదటిసారిగా ఇక్కడే మునులకు వినిపించబడ్డాయని విశ్వాసం. అందుకే దీనిని “పురాణాల జన్మస్థలం” అని కూడా పిలుస్తారు. పురాణాల్లో చెప్పిన కథల ప్రకారం, కలియుగ ప్రభావం నుంచి దూరంగా ఉండి తపస్సు చేయడానికి అనువైన ప్రాంతాన్ని చూపించాలని మహర్షులు బ్రహ్మదేవుని ప్రార్థించారు. అప్పుడు బ్రహ్మదేవుడు ఒక దివ్యచక్రాన్ని సృష్టించి, అది ఆగిన ప్రదేశాన్ని తపోభూమిగా ప్రకటించినట్లు చెబుతారు. ఆ చక్రం ఆగిన ప్రాంతమే నైమిశారణ్యంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.

పేరుకు వెనుక ఉన్న విశేషం

సంస్కృతంలో “నేమి” అంటే చక్రపు అంచు, “అరణ్యం” అంటే అడవి. బ్రహ్మదేవుడు పంపిన దివ్యచక్రం నేమి ఈ ప్రాంతంలో పడటంతో దీనికి “నైమిశారణ్యం” అనే పేరు వచ్చిందని క్షేత్ర పురాణం వివరిస్తుంది.

స్వయంవ్యక్త క్షేత్రాల్లో ఒకటి

వైష్ణవ సంప్రదాయంలో అత్యంత పవిత్రంగా భావించే స్వయంవ్యక్త క్షేత్రాల్లో నైమిశారణ్యానికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. భగవంతుడు స్వయంగా ప్రత్యక్షమైన దివ్యస్థలంగా దీనిని భావిస్తారు. భక్తులు ఈ క్షేత్రాన్ని దర్శించడం ద్వారా విశేష పుణ్యఫలాలు లభిస్తాయని నమ్ముతారు.

ఋషుల జ్ఞానసభగా వెలిగిన క్షేత్రం

నైమిశారణ్యం కేవలం యాత్రాస్థలం మాత్రమే కాదు, ప్రాచీన భారతీయ జ్ఞాన సంప్రదాయానికి నిలయంగా కూడా నిలిచింది. మహర్షులు ఇక్కడ సమావేశమై ధర్మం, వేదాలు, పురాణాలపై చర్చలు నిర్వహించారని చెబుతారు. అనేక శాస్త్రబోధనలు, ఆధ్యాత్మిక ఉపన్యాసాలు ఈ ప్రాంతంలో జరిగినట్లు పురాణాల్లో ప్రస్తావన కనిపిస్తుంది.

నైమిశారణ్యంలో తప్పక దర్శించాల్సిన ప్రదేశాలు

  1. చక్రతీర్థం: నైమిశారణ్య యాత్రలో ప్రధాన ఆకర్షణ చక్రతీర్థం. ఇది అత్యంత పవిత్ర స్నాన ఘట్టంగా భావించబడుతుంది. ఇక్కడ స్నానం చేసి దేవతలను స్మరిస్తే పాపాలు తొలగి మనశ్శాంతి లభిస్తుందని భక్తుల విశ్వాసం.
  2. లలితా దేవి శక్తిపీఠం: నైమిశారణ్యంలో అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందిన ఆలయాల్లో లలితాదేవి ఆలయం ఒకటి. శక్తి ఆరాధకులు ఈ ఆలయాన్ని ఎంతో పవిత్రంగా భావిస్తారు. అమ్మవారిని దర్శించుకోవడానికి దేశం నలుమూలల నుంచి భక్తులు వస్తుంటారు.
  3. నైమిశనాథ ఆలయం: శ్రీమహావిష్ణువు నైమిశనాథుడిగా కొలువై ఉన్న ఈ ఆలయం వైష్ణవ భక్తులకు ప్రధాన ఆధ్యాత్మిక కేంద్రం. ఆలయ ప్రాంగణం ప్రశాంత వాతావరణంతో భక్తులను ఆకట్టుకుంటుంది.
  4. వ్యాస గద్దె: వేదవ్యాస మహర్షి ధర్మబోధనలు చేసిన ప్రదేశంగా వ్యాస గద్దె ప్రసిద్ధి చెందింది. పురాణ పారాయణం, ఆధ్యాత్మిక అధ్యయనాలకు ఇది ప్రత్యేక గుర్తింపును పొందింది.
  5. భూతేశ్వర మహాదేవ్ ఆలయం: నైమిశారణ్యానికి రక్షకదైవంగా భావించే భూతేశ్వర మహాదేవుని ఆలయం కూడా యాత్రికులు తప్పకుండా దర్శించే పవిత్ర స్థలం. ఇక్కడ శివారాధనకు విశేష ప్రాధాన్యం ఉంది.
  • యాత్రకు అనువైన సమయం: అక్టోబర్ నుంచి మార్చి వరకు నైమిశారణ్యం సందర్శించడానికి అనుకూల కాలంగా భావిస్తారు. ఈ సమయంలో వాతావరణం ఆహ్లాదకరంగా ఉండటంతో ఆలయాలు, తీర్థస్థలాలను సులభంగా దర్శించవచ్చు.

నైమిశారణ్యం ఎక్కడ ఉంది?

నైమిశారణ్యం ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని సీతాపూర్ జిల్లాలో, గోమతి నది తీరాన ఉంది. లక్నో నగరానికి సుమారు 100 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఈ పుణ్యక్షేత్రం ఉంది. లక్నో వరకు విమానం, రైలు లేదా రోడ్డు మార్గంలో చేరుకుని అక్కడి నుంచి బస్సులు, ట్యాక్సీల ద్వారా సులభంగా నైమిశారణ్యానికి చేరుకోవచ్చు.

ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసం

నైమిశారణ్యం గురించి వినడం, చదవడం, స్మరించడం లేదా దర్శించడం ద్వారా కూడా పుణ్యఫలం లభిస్తుందని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. అందుకే ఈ దివ్యక్షేత్రం భారతీయ ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయంలో ప్రత్యేక స్థానాన్ని సంపాదించుకుంది. ఋషుల తపస్సు, దేవతల అనుగ్రహం, పురాణాల పరిమళం కలిసిన ఈ పవిత్ర భూమిని జీవితంలో ఒక్కసారైనా దర్శించాలని భక్తులు ఆకాంక్షిస్తారు.

(Disclaimer: ఇక్కడ అందించిన సమాచారం మతం, సాధారణ నమ్మకాల ఆధారంగా మాత్రమే అందించబడింది. వ్యక్తిగత నిర్ణయాలు తీసుకునే ముందు సంబంధిత నిపుణులను సంప్రదించడం మంచిది.)

Follow Us