
మనం తీసుకునే మాత్రలను ఎప్పుడైనా జాగ్రత్తగా గమనిస్తే వాటి మధ్యలో ఒక నిటారు గీత కనిపిస్తుంది. చాలామంది దీనిని మాత్రల డిజైన్లో భాగంగా భావిస్తారు. అయితే ఆ గీతకు ప్రత్యేకమైన ప్రయోజనం ఉందని చాలా మందికి తెలియదు.
మాత్రల మధ్యలో కనిపించే నిటారు గీతను వైద్య పరిభాషలో ‘స్కోర్ లైన్’ (Score Line) లేదా ‘బ్రేక్ లైన్’ (Break Line) అని పిలుస్తారు. ఈ గీతను మాత్రను సమాన భాగాలుగా విభజించడానికి ప్రత్యేకంగా రూపొందిస్తారు. దీనివల్ల రోగి అవసరమైన మోతాదులో మాత్రమే మందును తీసుకునే అవకాశం ఉంటుంది.
కొన్ని సందర్భాల్లో వైద్యులు పూర్తి మాత్రకు బదులుగా సగం మాత్ర మాత్రమే తీసుకోవాలని సూచిస్తారు. ఉదాహరణకు 500 మిల్లీగ్రాముల టాబ్లెట్లో 250 మిల్లీగ్రాముల మోతాదు అవసరమైతే, స్కోర్ లైన్ ఉన్న మాత్రను సులభంగా రెండు సమాన భాగాలుగా విభజించవచ్చు. దీంతో సరైన మోతాదు అందడంతో పాటు అధిక మోతాదు తీసుకునే ప్రమాదం కూడా తగ్గుతుంది.
పెద్ద పరిమాణంలో ఉండే మాత్రలను మింగడం వృద్ధులకు, చిన్న పిల్లలకు కొన్నిసార్లు కష్టంగా ఉంటుంది. అలాంటి సమయంలో స్కోర్ లైన్ ఉన్న మాత్రలను చిన్న భాగాలుగా విరిచి తీసుకోవడం సులభమవుతుంది. అందుకే అనేక మందుల తయారీ సంస్థలు ఈ సౌకర్యాన్ని కల్పిస్తుంటాయి.
మాత్రపై గీత ఉందని ప్రతి మాత్రను విరవడం సరైన పద్ధతి కాదు. కొన్ని ప్రత్యేక రకాల మందులు శరీరంలో నెమ్మదిగా విడుదలయ్యే విధంగా తయారు చేస్తారు. అలాంటి మాత్రలను విరవడం లేదా నలిపివేయడం వల్ల వాటి ప్రభావం మారిపోవచ్చు. అలాగే కొన్ని మాత్రలకు స్కోర్ లైన్ ఉండదు. వాటిని తప్పనిసరిగా పూర్తిగా మింగాల్సి ఉంటుంది.
మందులను మింగలేక కొందరు మాత్రలను తమ ఇష్టానుసారం నలిపి తీసుకుంటుంటారు. అయితే ఇలా చేయడం వల్ల మందు ప్రభావశీలత తగ్గిపోవచ్చు లేదా దుష్ప్రభావాలు కలగవచ్చు. అందువల్ల ఏ మాత్రనైనా విరవడానికి, నలిపివేయడానికి లేదా సగం మోతాదులో తీసుకోవడానికి ముందు వైద్యుడు లేదా ఫార్మసిస్ట్ సలహా తీసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. మొత్తానికి, మాత్రలపై ఉండే గీత కేవలం డిజైన్ కోసం కాదు. అది సరైన మోతాదు అందించడానికి, రోగులకు సౌకర్యం కల్పించడానికి రూపొందించిన ముఖ్యమైన గుర్తు. కాబట్టి మందుల విషయంలో స్వయంగా నిర్ణయాలు తీసుకోకుండా నిపుణుల సూచనలను పాటించడం ఆరోగ్యానికి మంచిది.