భారత జాతీయ పతాక రూపశిల్పి తెలుగోడే.. పింగళి వెంకయ్య గురించి తెలుసుకోవాల్సిన విషయాలు

Pingali Venkayya Indian National Flag

Pingali Venkayya Telugu: భారతదేశ జాతీయ పతాకం కేవలం మూడు రంగుల వస్త్రం కాదు. అది కోట్లాది భారతీయుల స్వాతంత్ర్య ఆకాంక్షకు, త్యాగాలకు, ఐక్యతకు ప్రతీక. ఆ త్రివర్ణ పతాకానికి రూపకల్పన చేసి భారత చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచిన మహనీయుడు ‘పింగళి వెంకయ్య’.  ఆగస్టు 15న జరుపుకోనున్న 80వ భారత స్వాతంత్య్ర దినోత్సవం సందర్భంగా దేశవ్యాప్తంగా ఆయన సేవలను స్మరించుకుంటున్నారు.

పింగళి వెంకయ్య ఎవరు?

పింగళి వెంకయ్య 1876 ఆగస్టు 2న ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కృష్ణా జిల్లాలో జన్మించారు. స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడిగా, విద్యావేత్తగా, దేశభక్తుడిగా ఆయన విశేష గుర్తింపు పొందారు. దేశ స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో చురుకుగా పాల్గొన్న వెంకయ్య గారి దేశభక్తి, జాతీయ భావన మహాత్మా గాంధీని ఎంతగానో ఆకట్టుకున్నాయి. భారతదేశానికి ఒక ప్రత్యేక జాతీయ పతాకం అవసరమని భావించిన మహాత్మా గాంధీ.. ఆ బాధ్యతను పింగళి వెంకయ్యకు అప్పగించారు. ఎన్నో ఆలోచనలు, పరిశోధనల అనంతరం ఆయన 1921లో జాతీయ పతాకానికి రూపకల్పన చేశారు. తరువాత 1931లో కొన్ని మార్పులు చేసి, స్వాతంత్ర్యం అనంతరం అదే రూపాన్ని ఆధారంగా తీసుకుని భారత జాతీయ పతాకాన్ని రూపొందించారు.

భారత జాతీయ పతాకం ప్రత్యేకత

భారత జాతీయ పతాకం మూడు సమాన పరిమాణాల అడ్డ గీతలతో రూపొందించబడింది.

• పైభాగంలో కాషాయ రంగు – ధైర్యం, త్యాగం, దేశభక్తికి ప్రతీక.
• మధ్యలో తెలుపు రంగు – శాంతి, సత్యం, నిజాయితీకి సంకేతం.
• దిగువన ఆకుపచ్చ రంగు – సస్యశ్యామలత్వం, అభివృద్ధి, ఆశకు చిహ్నం.

తెలుపు రంగు మధ్యలో నీలి రంగులో 24 ఆకులతో కూడిన అశోక చక్రం ఉంటుంది. ఇది ధర్మం, న్యాయం, నిరంతర ప్రగతిని సూచిస్తుంది. జాతీయ పతాకం పొడవు-వెడల్పు నిష్పత్తి 3:2గా నిర్ణయించారు.

1947 జూలై 22న భారత రాజ్యాంగ సభ ఈ జాతీయ పతాక రూపకల్పనను అధికారికంగా ఆమోదించింది. ప్రస్తుతం జాతీయ పతాక వినియోగం Emblems and Names (Prevention of Improper Use) Act, 1950, Prevention of Insults to National Honour Act, 1971 నిబంధనల ప్రకారం నిర్వహించబడుతోంది.

భారత జాతీయ పతాక పరిణామం

భారత జాతీయ పతాకం ఒకేరోజులో రూపుదిద్దుకోలేదు. అది స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంతో పాటు ఎన్నో మార్పులు చవిచూసింది.

1906: బెంగాల్‌లో స్వదేశీ ఉద్యమం సందర్భంగా కలకత్తాలో తొలిసారిగా ఒక జాతీయ పతాకాన్ని ఎగురవేశారు. అది బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా భారతీయుల ఐక్య పోరాటానికి ప్రతీకగా నిలిచింది.

1907: విప్లవకారిణి మేడమ్ భికాజీ కామా పారిస్‌లో భారత జాతీయ పతాకాన్ని ప్రదర్శించి, భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటాన్ని ప్రపంచానికి పరిచయం చేశారు.

1917: అన్నీ బీసెంట్, బాల గంగాధర్ తిలక్ నాయకత్వంలోని హోమ్ రూల్ ఉద్యమ సమయంలో మరో కొత్త పతాకాన్ని ఉపయోగించారు. అది స్వపరిపాలన కోసం సాగిన ఉద్యమానికి ప్రతీకగా నిలిచింది.

1921: పింగళి వెంకయ్య రూపొందించిన పతాకం భారత జాతీయ పతాకానికి పునాది వేసింది. అందులోని రంగులు భారత సమాజంలోని వైవిధ్యాన్ని, మధ్యలోని చరఖా దేశ ఆర్థిక స్వావలంబనను సూచించేది.

1931: త్రివర్ణ పతాకంలోని కాషాయం, తెలుపు, ఆకుపచ్చ రంగులను అధికారికంగా ఖరారు చేశారు. తరువాత చరఖా స్థానంలో అశోక చక్రాన్ని చేర్చడం ద్వారా నేటి భారత జాతీయ పతాకానికి పూర్తి రూపం లభించింది.

ప్రతి భారతీయుడికి స్ఫూర్తి

పింగళి వెంకయ్య పేరు వినగానే మన కళ్లముందు ఎగిరే త్రివర్ణ పతాకం గుర్తుకు వస్తుంది. దేశం కోసం ఆయన చేసిన సేవలు ప్రతి భారతీయుడికి స్ఫూర్తిదాయకం. స్వాతంత్ర్యం కోసం పోరాడిన మహనీయుల త్యాగాలను గుర్తు చేస్తూ, జాతీయ పతాకం మనలో దేశభక్తిని, ఐక్యతను, బాధ్యతను నింపుతుంది.

ప్రతి సారి త్రివర్ణ పతాకం రెపరెపలాడినప్పుడు, దాని వెనుక నిలిచిన పింగళి వెంకయ్య వంటి మహనీయుల త్యాగం, దూరదృష్టి, దేశప్రేమను స్మరించుకోవడం ప్రతి భారతీయుడి కర్తవ్యం. వారి స్ఫూర్తిని ఆచరణలో పెట్టి దేశాభివృద్ధికి మన వంతు కృషి చేయడమే వారికి నిజమైన నివాళి.