
నిజానికి చద్దన్నం కేవలం మిగిలిపోయిన అన్నం మాత్రమే కాదు. సరైన పద్ధతిలో తయారు చేసుకుంటే ఇందులో కిణ్వ ప్రక్రియ వల్ల కొన్ని మార్పులు చోటుచేసుకుంటాయి. జీర్ణక్రియకు సంబంధించిన ప్రయోజనాలు, పోషకాల వినియోగంలో మార్పులు వంటి అంశాల వల్ల ఈ సంప్రదాయ ఆహారంపై ఆసక్తి పెరుగుతోంది. మరి చద్దన్నం తినడం వల్ల ఎలాంటి ప్రయోజనాలు ఉంటాయి? దీన్ని ఎలా తయారు చేసుకోవాలి? ఎవరు జాగ్రత్తగా ఉండాలి? తెలుసుకుందాం.
వండిన అన్నాన్ని రాత్రంతా నీటిలో నానబెట్టి మరుసటి రోజు తినే ఆహారాన్ని చద్దన్నం లేదా పులిసిన అన్నం అంటారు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో దీనిని పంతా భాత్, పఖాళా భాత్ వంటి పేర్లతో కూడా పిలుస్తారు. అన్నంలో సహజంగా ఉండే సూక్ష్మజీవుల ప్రభావంతో కిణ్వ ప్రక్రియ జరగవచ్చు. దీనివల్ల అన్నం రుచి, వాసన, కొన్ని పోషక లక్షణాల్లో మార్పులు వస్తాయి.
సరైన పరిస్థితుల్లో కిణ్వ ప్రక్రియ జరిగిన అన్నంలో కొన్ని ప్రయోజనకరమైన సూక్ష్మజీవులు పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. ఇవి పేగుల్లోని సూక్ష్మజీవుల సమతుల్యతకు తోడ్పడవచ్చు. అయితే ప్రతి చద్దన్నంలోనూ ప్రయోజనకరమైన ప్రోబయోటిక్స్ ఉంటాయని చెప్పలేం. తయారీ విధానం, ఉష్ణోగ్రత, నిల్వ చేసే పరిస్థితులపై ఇది ఆధారపడి ఉంటుంది.
కిణ్వ ప్రక్రియ వల్ల ఆహారంలోని కొన్ని పోషకాలను శరీరం వినియోగించుకునే విధానంలో మార్పులు రావచ్చు. ముఖ్యంగా ఫైటిక్ యాసిడ్ వంటి కొన్ని పదార్థాల స్థాయిలు తగ్గే అవకాశం ఉంది. దీనివల్ల కొన్ని ఖనిజాల లభ్యత మెరుగుపడవచ్చు. అయితే ఈ ప్రభావం అన్నం రకం, కిణ్వ ప్రక్రియ జరిగిన సమయం, పరిస్థితులను బట్టి మారుతుంది.
చద్దన్నాన్ని సాధారణంగా నీటితో కలిపి, పెరుగు లేదా మజ్జిగతో తింటారు. అందువల్ల ఇది తేలికగా, చల్లగా అనిపించే అల్పాహారంగా ఉంటుంది. ముఖ్యంగా వేడి వాతావరణంలో శరీరానికి కొంత ద్రవాన్ని అందించడంలో సహాయపడుతుంది. అయితే చద్దన్నం ఒక్కటే శరీరాన్ని చల్లబరుస్తుందని లేదా వడదెబ్బ నుంచి రక్షిస్తుందని భావించకూడదు.
అన్నంలో కార్బోహైడ్రేట్లు ఉంటాయి. పెరుగు, ఉల్లిపాయలు, ఇతర కూరగాయలు కలిపి తీసుకుంటే ఆహారంలో మరిన్ని పోషకాలు చేరతాయి. ఉదయం అల్పాహారంగా తిన్నప్పుడు కడుపు నిండిన భావన కలగవచ్చు. అవసరానికి తగిన మోతాదులో తీసుకుంటే రోజువారీ ఆహారంలో భాగంగా ఉపయోగించుకోవచ్చు.
ముందుగా తాజా అన్నాన్ని శుభ్రమైన పాత్రలోకి తీసుకోవాలి. అది కొద్దిగా చల్లారిన తర్వాత తగినంత తాగునీరు పోసి మూత పెట్టాలి. నియంత్రితంగా, పరిశుభ్రమైన వాతావరణంలో కిణ్వ ప్రక్రియ జరిగేలా చూసుకోవాలి. మరుసటి రోజు తినేటప్పుడు అందులో పెరుగు లేదా మజ్జిగ, ఉల్లిపాయ ముక్కలు, పచ్చిమిర్చి, కొత్తిమీర, కొద్దిగా ఉప్పు కలుపుకోవచ్చు. రుచికి తగినట్లు జీలకర్ర పొడి కూడా వేసుకోవచ్చు.
వండిన అన్నాన్ని గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద ఎక్కువసేపు ఉంచడం వల్ల Bacillus cereus వంటి బ్యాక్టీరియా పెరిగి ఫుడ్ పాయిజనింగ్కు కారణమయ్యే ప్రమాదం ఉంది. కేవలం రాత్రంతా బయట ఉంచితే అన్నం సురక్షితంగా పులుస్తుందని భావించకూడదు. ముఖ్యంగా వేడి వాతావరణంలో అన్నాన్ని బయట ఉంచడం ప్రమాదకరం. వండిన అన్నాన్ని త్వరగా చల్లార్చి, రెండు గంటల్లోపు రిఫ్రిజిరేటర్లో ఉంచడం మంచిది. మరుసటి రోజు కూడా సురక్షితంగా నిల్వ చేసిన అన్నాన్నే ఉపయోగించాలి. దుర్వాసన, అసాధారణ రంగు లేదా జిగటగా మారిన అన్నాన్ని తినకూడదు. వాసన బాగున్నా బ్యాక్టీరియా విషపదార్థాలు ఉండే అవకాశం ఉన్నందున అనుమానం ఉంటే పారేయాలి.
చద్దన్నం మన పూర్వీకుల ఆహారపు అలవాట్లలో ఒకటి. సరైన పదార్థాలతో, పరిశుభ్రంగా తయారు చేసుకుంటే ఇది రోజువారీ ఆహారంలో ఒక ఎంపికగా ఉండవచ్చు. అయితే అన్ని ఆరోగ్య సమస్యలకు చద్దన్నమే పరిష్కారం కాదు. సమతుల్య ఆహారం, పరిశుభ్రత, సరైన నిల్వ పద్ధతులు కూడా అంతే ముఖ్యం.
గమనిక: చద్దన్నం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు తయారీ, నిల్వ పరిస్థితులపై ఆధారపడి ఉంటాయి. ఆహారం కలుషితమైందని అనుమానం ఉంటే తినకండి. చిన్నపిల్లలు, వృద్ధులు, రోగనిరోధక శక్తి తక్కువగా ఉన్నవారు నిల్వ చేసిన అన్నం విషయంలో మరింత జాగ్రత్తగా ఉండాలి.