ITR: ఇన్‌కమ్‌ ట్యాక్స్‌ రిటర్న్స్‌ ఫైలింగ్‌.. కావాల్సిన డాక్యూమెంట్స్‌ ఏంటో తెలుసా?

ఆదాయపు పన్ను రిటర్న్ (ITR) దాఖలు ప్రక్రియను సులభతరం చేయడానికి అవసరమైన పత్రాలను ముందుగానే సిద్ధం చేసుకోవడం అత్యవసరం. ఫారం 16, 26AS, ఆధార్, పాన్ వంటి కీలక డాక్యుమెంట్లు, ఆదాయ రుజువులు, మినహాయింపులకు సంబంధించిన పేపర్లు సిద్ధంగా ఉంచుకోవడం ద్వారా సరైన ITRను దాఖలు చేయవచ్చు.

ITR: ఇన్‌కమ్‌ ట్యాక్స్‌ రిటర్న్స్‌ ఫైలింగ్‌.. కావాల్సిన డాక్యూమెంట్స్‌ ఏంటో తెలుసా?
Itr Filing

Updated on: May 22, 2026 | 5:37 AM

అవసరమైన అన్ని పత్రాలను ముందుగానే సిద్ధంగా ఉంచుకున్నప్పుడు, ఆదాయపు పన్ను రిటర్న్ (ITR) దాఖలు చేయడం చాలా సులభంగా ఉంటుంది. సరైన డాక్యుమెంటేషన్ పన్ను చెల్లింపుదారులకు ఆదాయాన్ని కచ్చితంగా నివేదించడానికి, మినహాయింపులను క్లెయిమ్ చేయడానికి, ఇప్పటికే చెల్లించిన పన్నులను ధృవీకరించుకోవడానికి, ఆదాయపు పన్ను శాఖ నుండి వచ్చే నోటీసులను నివారించడానికి సహాయపడుతుంది. ITR దాఖలు ప్రక్రియను ప్రారంభించే ముందు, పన్ను చెల్లింపుదారులు తమ ఆర్థిక, పన్ను సంబంధిత రికార్డులన్నింటినీ జాగ్రత్తగా క్రమబద్ధీకరించుకోవాలి.

కావాల్సిన పత్రాలు

జీతం అండ్‌ పన్ను రికార్డులు

  • ఫారం 16 (యజమాని జారీ చేసినది)
  • ఫారం 16A / 16B (వర్తిస్తే, జీతమేతర ఆదాయంపై టీడీఎస్)
  • వార్షిక సమాచార నివేదిక (AIS), ఫారం 26AS (సమగ్ర పన్ను సయోధ్య కోసం)
  • ఆదాయ రుజువులు (వర్తించే చోట)
  • బ్యాంకు స్టేట్‌మెంట్లు / FD వడ్డీ సర్టిఫికేట్లు

బ్రోకర్ నోట్స్ వంటి మూలధన లాభాల సహాయక పత్రాలు

  • డివిడెండ్ ఆదాయ వివరాలు
  • అద్దె ఆదాయ పత్రాలు
  • తగ్గింపు, మినహాయింపు రుజువులు
  • సెక్షన్ 80C: PF, LIC, ELSS, ట్యూషన్ ఫీజులు, మొదలైనవి.
  • సెక్షన్ 80D: ఆరోగ్య బీమా
  • NPS సహకారాలు
  • గృహ రుణ వడ్డీ ధృవీకరణ పత్రం
  • విద్యా రుణం (80E), విరాళాలు (80G), మొదలైనవి.
  • యజమాని వాటా కోసం NPS వివరాలు
  • గృహ రుణ వడ్డీ ధృవీకరణ పత్రం
  • ఇతర ముఖ్యమైనవి
  • పాన్ (ఆధార్‌తో అనుసంధానించబడింది)
  • ఆధార్ నంబర్
  • వాపసు కోసం ముందుగా ధృవీకరించబడిన బ్యాంకు ఖాతా

ఆర్థిక సంవత్సరం ముగిసిన తర్వాత, సాధారణంగా జూన్ 15వ తేదీ నాటికి ఉద్యోగులకు ముఖ్యమైన పత్రాలు జారీ చేయబడతాయి కాబట్టి, ఆ తేదీ వరకు వేచి ఉండాలని పన్ను నిపుణులు సాధారణంగా సిఫార్సు చేస్తున్నారు. 2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి, యజమానులు 2026 జూన్ 15వ తేదీ నాటికి ఫారం 16ను జారీ చేయాల్సి ఉంటుంది,” అని క్లియర్‌టాక్స్ పన్ను నిపుణురాలు చాందిని ఆనందన్ అన్నారు.

ITR దాఖలు చేయడానికి దశలు

  • స్టెప్‌ 1: ఇ-ఫైలింగ్ పోర్టల్‌లోకి లాగిన్ అవ్వండి
  • సందర్శించండి: https://www.incometax.gov.in
  • పాన్, పాస్‌వర్డ్ ఉపయోగించి లాగిన్ అవ్వండి
  • స్టెప్‌ 2: వ్యక్తిగత వివరాలను ధృవీకరించండి
  • ముందుగా నింపిన డేటాను (పేరు, పాన్, చిరునామా, బ్యాంకు వివరాలు) తనిఖీ చేయండి.
    అవసరమైతే వివరాలను నవీకరించండి లేదా సరిదిద్దండి
  • స్టెప్‌ 3: ఆదాయ వివరాలను నివేదించండి (వర్తించే విధంగా, ఎంచుకున్న పన్ను విధానాన్ని బట్టి మినహాయింపులను క్లెయిమ్ చేయండి)
  • జీతం ఆదాయం
  • ఫారం 16 నుండి వివరాలను నమోదు చేయండి
  • స్థూల జీతం, మినహాయింపులు, ప్రామాణిక తగ్గింపు (వర్తించే విధంగా) కలిగి ఉంటుంది
  • గృహ ఆస్తి ఆదాయం
  • అద్దె ఆదాయం లేదా స్వంతంగా నివసించే ఆస్తిని నివేదించండి
  • దావా:
  • మున్సిపల్ పన్నులు (చెల్లించినట్లయితే)
  • ప్రామాణిక తగ్గింపు (30 శాతం)
  • గృహ రుణ వడ్డీ
  • మూలధన లాభాల నుండి వచ్చే ఆదాయం
  • ఇతర వనరుల నుండి వచ్చే ఆదాయం
  • పొదుపు ఖాతా వడ్డీ (సెక్షన్ 80TTA/80TTB కింద అర్హత గల తగ్గింపు)
  • స్థిర డిపాజిట్ వడ్డీ
  • డివిడెండ్ ఆదాయం
  • స్టెప్‌ 4: తగ్గింపులను క్లెయిమ్ చేయండి
  • పాత విధానాన్ని ఎంచుకుంటే చాప్టర్ VI-A (80C నుండి 80U) కింద మినహాయింపులను నమోదు చేయండి
  • యజమానికి సమర్పించిన రుజువులతో పొందికను నిర్ధారించుకోండి
  • స్టెప్‌ 5: టీడీఎస్, చెల్లించిన పన్నులను సరిపోల్చండి
  • చెల్లించిన సరిపోలే పన్నులు వీటిలో చూపబడ్డాయి:
  • ఫారం 16 / 16A
  • AIS / ఫారం 26AS
  • నోటీసులను నివారించడానికి సమర్పణకు ముందు సరిపోలని వాటిని పరిష్కరించండి
  • స్టెప్‌ 6: పన్ను గణనను సమీక్షించండి
  • పోర్టల్ ఆటోమేటిక్‌గా లెక్కిస్తుంది:
  • మొత్తం ఆదాయం
  • పన్ను బాధ్యత
  • సర్‌చార్జ్, సెస్
  • వాపసు లేదా పన్ను చెల్లింపు తలెత్తుతుందో లేదో తనిఖీ చేయండి
  • స్టెప్‌ 7: పన్ను చెల్లించండి (వర్తిస్తే)
  • పన్ను చెల్లించవలసి ఉంటే, దీనిని ఉపయోగించి చెల్లించండి:
  • నెట్ బ్యాంకింగ్ / యూపీఐ / డెబిట్ కార్డ్
  • చెల్లింపు తర్వాత చలాన్ వివరాలను (CIN) నమోదు చేయండి
  • స్టెప్‌ 8: రిటర్న్‌ను సమర్పించి, ధృవీకరించండి
  • వివరాలను జాగ్రత్తగా సమీక్షించి సమర్పించండి
  • కింది వాటిని ఉపయోగించి 30 రోజుల్లోగా ఇ-వెరిఫికేషన్ పూర్తి చేయండి:
  • ఆధార్ ఓటీపీ (సిఫార్సు చేయబడింది)
  • నెట్ బ్యాంకింగ్
  • ఈవీసీ / డిజిలాకర్
  • ప్రత్యామ్నాయంగా, సంతకం చేసిన ITR-Vని CPCకి పంపండి (భౌతిక ధృవీకరణ)
  • స్టెప్‌ 9: అంగీకారాన్ని సేవ్ చేయండి
  • రికార్డుల కోసం ITR-V (అక్నాలెడ్జ్‌మెంట్)ని డౌన్‌లోడ్ చేసి భద్రపరచుకోండి.

మరిన్ని బిజినెస్‌ వార్తల కోసం ఇక్కడ క్లిక్‌ చేయండి

Follow Us