
హిందూ సంప్రదాయంలో పుష్పాలకు అత్యంత పవిత్రమైన స్థానం ఉంది. ప్రతి దేవతకు ప్రత్యేకమైన పుష్పాలు ప్రీతికరంగా భావిస్తారు. అలాంటి దివ్య పుష్పాలలో ‘పారిజాతం’ ఒకటి. దీనిని దేవలోక పుష్పం, స్వర్గ పుష్పం, హరిసింగార్ అని కూడా పిలుస్తారు. పురాణాల ప్రకారం ఈ వృక్షం క్షీరసాగర మథనం సమయంలో ఉద్భవించిన కల్పవృక్షాలలో ఒకటిగా పేర్కొనబడింది. పారిజాతం పుష్పం కేవలం సువాసనకే కాదు, ఆధ్యాత్మిక శక్తికి, భక్తికి, దైవానుగ్రహానికి ప్రతీకగా భావించబడుతుంది. చాలా మందికి పారిజాతం అంటే తెల్లని రేకులు, నారింజ రంగు కాడ కలిగిన పువ్వు మాత్రమే తెలుసు. అయితే ఆధ్యాత్మిక గ్రంథాలు, సంప్రదాయ విశ్వాసాల ప్రకారం పారిజాతం అనేక రూపాల్లో వర్ణించబడింది.
ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయాల్లో పారిజాతాన్ని ఈ క్రింది తొమ్మిది రూపాలుగా పేర్కొంటారు.
ఈ పేర్లు ప్రధానంగా ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయాల్లో, ప్రాంతీయ విశ్వాసాల్లో వినిపిస్తాయి. ప్రకృతిలో విస్తృతంగా కనిపించేది మాత్రం తెల్లని రేకులు, నారింజ రంగు కాడ కలిగిన పారిజాతం.
పురాణాల ప్రకారం పారిజాతం దేవతలకు అత్యంత ప్రీతికరమైన పుష్పం. శ్రీమహావిష్ణువు, శ్రీకృష్ణుడు, మహాలక్ష్మీ దేవి ఆరాధనలో దీనికి ప్రత్యేక స్థానం ఉందని భక్తులు విశ్వసిస్తారు. ఈ పుష్పం రాత్రిపూట వికసించి, తెల్లవారుజామున సహజంగానే నేలపై రాలిపోతుంది. ఈ సహజ స్వభావానికే గొప్ప ఆధ్యాత్మిక అర్థాన్ని ఆపాదించారు.
సంప్రదాయ కథనాల ప్రకారం పారిజాత వృక్షం ఘోర తపస్సు చేసి ఒక వరాన్ని పొందిందని చెబుతారు. ఆ వరం ప్రకారం, “నా పుష్పాలను ఎవరూ చెట్టుపైనుండి కోయకూడదు. నేను స్వయంగా సమర్పించిన పుష్పాలనే దేవతలకు అర్పించాలి.” అందుకే పారిజాతం పువ్వులను చెట్టు నుంచి కోయకుండా, సహజంగా నేలపై రాలిన తర్వాత మాత్రమే సేకరించి పూజలో ఉపయోగించడం శ్రేష్ఠమని భావిస్తారు. ఇది ప్రకృతిని గౌరవించే భారతీయ సంస్కృతికి కూడా ఒక గొప్ప ఉదాహరణగా చెప్పవచ్చు.
ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసాల ప్రకారం ఎరుపు రంగు తమోగుణానికి ప్రతీక, కాగా శ్రీమహావిష్ణువు సత్వగుణ స్వరూపుడు. అందువల్ల విష్ణుమూర్తి ఆరాధనలో ఎరుపు రంగు పారిజాత పుష్పాలను ఉపయోగించకుండా, తెలుపు లేదా సంప్రదాయ పారిజాత పుష్పాలను సమర్పించడం ఉత్తమమని కొందరు ఆచార సంప్రదాయాలు సూచిస్తాయి.
అయితే ఈ అంశంపై అన్ని ఆగమాలు లేదా శాస్త్రాల్లో ఒకే విధమైన స్పష్టమైన నియమం ఉందని చెప్పలేం. ఇది ప్రధానంగా ప్రాంతీయ సంప్రదాయ విశ్వాసంగా పరిగణించబడుతుంది.
పారిజాతం గురించి అత్యంత విశిష్టంగా చెప్పబడే అంశం పంచస్పర్శ మహిమ. పారిజాతం పుష్పం ఐదు పవిత్ర స్పర్శలను పొందుతుందని విశ్వసిస్తారు.
ఈ ఐదు స్పర్శలు కలిగిన పారిజాతం పుష్పం పంచమహా పాతకాలను కూడా తొలగించే పవిత్ర శక్తిని కలిగి ఉంటుందని ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసం ఉంది. అందువల్ల సహజంగా రాలిన పారిజాతం పుష్పాలనే అత్యంత పవిత్రమైనవిగా భావిస్తారు.
భక్తుల విశ్వాసం ప్రకారం పారిజాతం పుష్పాలతో పూజ చేస్తే..
పారిజాతం పుష్పాలను సేకరించే సమయంలో కొన్ని సంప్రదాయ నియమాలు పాటిస్తారు.
పారిజాతం పుష్పం కేవలం ఒక సువాసన గల పువ్వు మాత్రమే కాదు. భారతీయ ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయంలో అది వినయం, ప్రకృతి పట్ల గౌరవం, దైవానుగ్రహం, భక్తి విషయాలకు ప్రతీకగా భావించబడింది. చెట్టు నుంచి కోసిన పుష్పం కంటే, సహజంగా రాలిన పుష్పానికే ఎక్కువ పవిత్రత ఉందని చెప్పే ఈ సంప్రదాయం ప్రకృతిని ఆరాధించే భారతీయ సంస్కృతి గొప్పతనాన్ని తెలియజేస్తుంది.
(Disclaimer: ఇక్కడ అందించిన సమాచారం కొన్ని పురాణాలు, ప్రాంతీయ ఆచారాలు, సంప్రదాయ విశ్వాసాల ఆధారంగా ప్రచారంలో ఉన్నవి. ఇవి శాస్త్రీయంగా లేదా అన్ని ఆగమ గ్రంథాల్లో ఏకరీతిగా పేర్కొనబడిన అంశాలు కావని గుర్తుంచుకోవాలి. భక్తులు తమ కుటుంబ సంప్రదాయం లేదా గురువుల సూచనలను అనుసరించడం ఉత్తమం.)