
భారతీయ సనాతన ధర్మం, సాహిత్య రంగంలో మహర్షి వాల్మీకికి అత్యున్నత స్థానం ఉంది. సంస్కృత సాహిత్యానికి ఆదికవిగా, కోట్లాది మందికి ఆదర్శప్రాయమైన రామాయణ మహాకావ్య రచయితగా ఆయన చిరస్మరణీయులు. ప్రతి సంవత్సరం ఆశ్వయుజ మాస పౌర్ణమి నాడు మహర్షి వాల్మీకి జయంతిని దేశవ్యాప్తంగా ఎంతో భక్తిశ్రద్ధలతో ఘనంగా జరుపుకుంటారు. ఈ పవిత్ర దినాన ఆయన అందించిన సాహిత్య సేవలను, మానవ విలువలను ప్రజలు స్మరించుకుంటారు.
పురాణాల ప్రకారం, మహర్షి వాల్మికి తన జీవిత ప్రాథమిక దశలో కఠిన పరిస్థితులను ఎదుర్కొన్నప్పటికీ, నారద మహర్షి బోధనలు, పవిత్ర రామ నామ జపం ఆయన జీవితాన్ని పూర్తిగా మార్చివేశాయి. అడవుల్లో తీవ్రమైన తపస్సు ఆచరించి ఆయన మహర్షిగా దివ్య జ్ఞానాన్ని పొందారు. ఆయన రచించిన రామాయణ మహాకావ్యంలో సత్యం, ధర్మం, త్యాగం, కర్తవ్యం, మర్యాద వంటి అత్యున్నత మానవతా విలువలు స్పష్టంగా ఆవిష్కృతమయ్యాయి.
సంస్కృత కావ్య సాహిత్య చరిత్రలోమహర్షి వాల్మీకి ఆదికవి అని పిలుస్తారు. దీని వెనుక ఒక ప్రసిద్ధ పౌరాణిక సంఘటన ఉంది. ఒకసారి ఆయన క్రౌంచ పక్షుల జంటను చూస్తున్న సమయంలో, ఒక వేటగాడు వాటిలో మగ పక్షిని బాణంతో కొట్టాడు. ఆ బాధాకరమైన దృశ్యాన్ని చూసి వాల్మీకి మనస్సు ద్రవించిపోయి ఆయన నోటివెంట ఆశువుగా ఒక శ్లోకం వెలువడింది. అదే సంస్కృత సాహిత్యానికి నాందిగా, తొలి శ్లోకంగా భావిస్తారు. ఆ ఘటన ఆయనలోని కవిత్వాన్ని వెలికితీసి, ప్రపంచానికి ఒక అద్భుతమైన గ్రంథాన్ని అందించేలా ప్రేరేపించింది.
మహర్షి వాల్మీకి రచించిన రామాయణం కేవలం ఒక మత గ్రంథం మాత్రమే కాదు, అది మానవుడు ఎలా జీవించాలనేదానికి ఒక దిక్సూచి. రామాయణ మహాకావ్యం ద్వారా సత్యం, ధర్మం, త్యాగం, కర్తవ్యం, మానవతా విలువలు ప్రపంచానికి పరిచయమయ్యాయి. శ్రీరాముని ఆదర్శవంతమైన పాలన, భరతుడి త్యాగం, సీతమ్మ తల్లి ధైర్యం వంటి పాత్రలు తరతరాలుగా సమాజానికి ఆదర్శంగా నిలుస్తున్నాయి. కుల, మత, ప్రాంతీయ భేదాలకు అతీతంగా ప్రతి ఒక్కరూ ఆచరించదగిన జీవన విధానాన్ని ఆయన తన కావ్యంలో పొందుపరిచారు. ఈ పర్వదినం సందర్భంగా దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో శోభా యాత్రలు, రామాయణ పారాయణాలు, ప్రత్యేక ప్రవచనాలు నిర్వహిస్తారు. వాల్మీకి చూపిన ధర్మ మార్గాన్ని అనుసరిస్తూ, శాంతియుత సమాజాన్ని నిర్మించడమే ఈ జయంతి ఉద్దేశం.
మహర్షి వాల్మీకి ఉన్నతమైన ఆలోచనలు, బోధనలు మన దేశ సంస్కృతికి, గొప్ప వారసత్వానికి బలమైన పునాదులని ప్రధాని మోడీ అభివర్ణించారు. ఆయన రచించిన రామాయణం కేవలం ఒక గ్రంథం మాత్రమే కాదని, అది ప్రతి మనిషి ఆచరించాల్సిన నైతిక విలువలకు ప్రతీక అని పేర్కొన్నారు. కాలం ఏదైనా, యుగం ఏదైనా వాల్మీకి మహర్షి అందించిన స్పూర్తిదాయక సందేశాలు దేశాన్ని సరైన మార్గంలో నడిపించడానికి ఎల్లప్పుడూ దోహదపడతాయని ప్రధాని వెల్లడించారు.
మహర్షి వాల్మీకి జయంతి సందర్భంగా దేశవ్యాప్తంగా పలు ప్రాంతాలలో ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు, శోభాయాత్రలు, పూజా కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు. రాజకీయ నాయకులు, ప్రముఖులు వాల్మీకి విగ్రహాలకు పూలమాలలు వేసి నివాళులర్పించారు. సమాజంలో సమానత్వం, సౌభ్రాతృత్వం వర్ధిల్లడానికి మహర్షి వాల్మీకి చూపిన మార్గమే శరణ్యమని ఈ సందర్భంగా వక్తలు గుర్తుచేశారు. ప్రధాని మోడీ ఇచ్చిన సందేశం దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న ప్రజల్లో స్ఫూర్తిని నింపింది.