కార్తీక పౌర్ణమిని దేవ దీపావళి అని ఎందుకు పిలుస్తారు? కాశీలో 84 ఘాట్‌లలో దీపాల వెనుక ఇంతటి చరిత్ర ఉందా?

Kashi Dev Deepawali Significance Telugu: కార్తీక పౌర్ణమి రోజున దేవ దీపావళిని ఎందుకు జరుపుకుంటారు? కాశీలోని 84 ఘాట్‌లలో వేలాది దీపాలు వెలిగించడం వెనుక ఉన్న ఆధ్యాత్మిక విశిష్టత ఏమిటి? త్రిపురాసుర సంహారానికి, ఈ పండుగకు ఉన్న సంబంధం గురించి ఆసక్తికరమైన విషయాలు తెలుసుకుందాం.

కార్తీక పౌర్ణమిని దేవ దీపావళి అని ఎందుకు పిలుస్తారు? కాశీలో 84 ఘాట్‌లలో దీపాల వెనుక ఇంతటి చరిత్ర ఉందా?
Kashi Dev Deepawali Significance Telugu

Updated on: Nov 19, 2026 | 6:07 PM

Kashi Dev Deepawali Significance Telugu: కార్తీక పౌర్ణమిని దేవ దీపావళిగా జరుపుకుంటారు. ఈ ఏడాది నవంబర్ 24న దేవ దీపావళి పర్వదినం వస్తోంది. ముఖ్యంగా ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని కాశీలో ఈ వేడుకలను అత్యంత వైభవంగా నిర్వహిస్తారు. ఈ రోజున గంగానది తీరంలోని ఘాట్‌లన్నీ వేలాది దీపాల కాంతులతో వెలిగిపోతాయి. అయితే కాశీలో దేవ దీపావళి అంటే కేవలం దీపాలు వెలిగించే పండుగ మాత్రమే కాదు. దీని వెనుక శివుడు, గంగామాత, దేవతలు, పురాణ గాథలతో ముడిపడిన ప్రత్యేక ఆధ్యాత్మిక విశిష్టత ఉంది.

పురాణ విశ్వాసాల ప్రకారం, కార్తీక పౌర్ణమి రోజున దేవతలందరూ స్వర్గం నుంచి భూమిపైకి వచ్చి కాశీలో గంగానది తీరాన దీపాలు వెలిగిస్తారని నమ్ముతారు. అందుకే దీనిని దేవతల దీపావళి లేదా దేవ దీపావళి అని పిలుస్తారు. ఈ రోజున గంగాస్నానం, దీపదానం, శివకేశవుల పూజకు విశేష ప్రాధాన్యత ఉంటుంది.

దేవ దీపావళి మతపరమైన ప్రాముఖ్యత

హిందూ సంప్రదాయంలో దీపాన్ని జ్ఞానానికి, ఆధ్యాత్మిక కాంతికి, శుభానికి ప్రతీకగా భావిస్తారు. దేవ దీపావళి రోజున కాశీ విశ్వనాథుడిని, గంగామాతను ప్రత్యేకంగా పూజిస్తారు. భక్తులు పవిత్ర నదుల్లో స్నానాలు ఆచరించి, గంగా నదికి దీపాలను సమర్పిస్తారు. దీప దానం చేయడం వల్ల పుణ్యఫలాలు లభిస్తాయని భక్తుల విశ్వాసం. ముఖ్యంగా కాశీలోని గంగా ఘాట్‌లలో దీపాలు వెలిగించడం ఈ పండుగలో ప్రధాన ఆకర్షణగా నిలుస్తుంది.

ఇవి కూడా చదవండి

కాశీలో 84 ఘాట్‌ల ప్రత్యేకత ఏమిటి?

కాశీ నగరానికి అక్కడి గంగా ఘాట్‌లతో విడదీయలేని అనుబంధం ఉంది. గంగానది ఒడ్డున సుమారు ఏడు కిలోమీటర్ల పరిధిలో విస్తరించిన ఘాట్‌లు నగరానికి మతపరమైన, సాంస్కృతిక గుర్తింపుగా నిలుస్తున్నాయి. కాశీలోని 84 ఘాట్‌లను 84 లక్షల జీవరాశుల జన్మలకు ప్రతీకగా భావించే ఆధ్యాత్మిక నమ్మకం కూడా ఉంది.

కాశీని పూర్వం ఆనందవనంగా పిలిచేవారని చెబుతారు. అనంతరం కాశీగా, వారణాసిగా ప్రసిద్ధి చెందింది. వరుణ, అసి నదుల మధ్య ఉన్న ప్రాంతం కావడంతో దీనికి వారణాసి అనే పేరు వచ్చిందని చెబుతారు. ఇక్కడ గంగానది ఉత్తర దిశగా ప్రవహించడం మరో ప్రత్యేకత. ఈ కారణంగా కాశీకి హిందూ సంప్రదాయంలో విశేష పవిత్రత ఉంది. దేవ దీపావళి రోజున ఈ ఘాట్‌లన్నీ దీపాలతో అలంకరించడం దేవతలకు స్వాగతం పలికే సంప్రదాయంగా భావిస్తారు.

త్రిపురాసుర సంహారం.. దేవ దీపావళి వెనుక పురాణ గాథ

దేవ దీపావళికి సంబంధించి శివుడి త్రిపురాసుర సంహార కథ ఎంతో ప్రసిద్ధి చెందింది. పురాణాల ప్రకారం, తారకాసురుడి కుమారులైన తారకాక్షుడు, కమలాక్షుడు, విద్యున్మాలి కఠోర తపస్సు చేసి బ్రహ్మదేవుడి నుంచి వరం పొందారు. ఆ వరం ప్రభావంతో బంగారం, వెండి, ఇనుముతో మూడు అద్భుతమైన నగరాలను నిర్మించుకున్నారు. వీటినే త్రిపురాలు అని పిలిచేవారు.

అపారమైన శక్తిని పొందిన ఈ ముగ్గురు రాక్షసులు దేవతలను, ఋషులను వేధించడం ప్రారంభించారు. వారి ఆగడాలను భరించలేక దేవతలంతా విష్ణుమూర్తిని ఆశ్రయించి, అనంతరం పరమశివుడిని ప్రార్థించారు. దేవతల మొర ఆలకించిన శివుడు ఒకే బాణంతో మూడు నగరాలను ధ్వంసం చేసి, త్రిపురాసురులను సంహరించాడు. దీంతో ఆయనకు త్రిపురాంతకుడు అనే పేరు వచ్చింది.

ఈ విజయానికి సంతోషించిన దేవతలంతా పరమశివుడిని ప్రత్యేకంగా పూజించి తమ ఆనందాన్ని వ్యక్తం చేశారని పురాణ గాథ చెబుతుంది. ఈ సంఘటనకు గుర్తుగా కార్తీక పౌర్ణమి రోజున దేవ దీపావళిని జరుపుకుంటారని విశ్వాసం. అందుకే ఈ పండుగను శివుడి విజయానికి, చెడుపై మంచి సాధించిన విజయానికి, ధర్మ స్థాపనకు ప్రతీకగా భావిస్తారు. కాశీలో ఈ రోజున దీపాలు వెలిగించడం వెనుక ఉన్న ప్రధాన ఆధ్యాత్మిక భావం కూడా ఇదే.

(Disclaimer: ఈ కథనంలో పేర్కొన్న పురాణ గాథలు, ఆధ్యాత్మిక విశేషాలు హిందూ మత విశ్వాసాలు, సంప్రదాయాల ఆధారంగా అందించబడ్డాయి. వీటిని భక్తుల విశ్వాసాల కోణంలో చూడగలరు.)

Loading...
Unable to load recommendations.
Follow Us