అడవినే తన కుటుంబంగా భావించిన వనమాత.. తులసి గౌడ జీవితం ఎందరికో స్ఫూర్తి!
తులసి గౌడ, అడవుల సంరక్షణకు జీవితాన్ని అంకితం చేసిన ‘వనమాత’. లక్ష మొక్కలు నాటిన ఈ పర్యావరణ ప్రేమికురాలు ‘అడవి విజ్ఞాన సర్వస్వం’గా గుర్తింపు పొందారు. పేదరికం, నిరక్షరాస్యత ఆమె సంకల్పానికి అడ్డు కాలేదు. పద్మశ్రీ పురస్కారం పొందిన ఈ మహనీయురాలి జీవితం ప్రకృతి ప్రేమకు, నిస్వార్థ సేవకు నిలువెత్తు నిదర్శనం, నేటి తరానికి గొప్ప స్ఫూర్తిదాయకం.
పుస్తకాలు చదవకుండానే ప్రకృతిని చదివిన మహిళ.. లక్ష మొక్కలు నాటి పెంచిన పర్యావరణ ప్రేమికురాలు.. ‘అడవి విజ్ఞాన సర్వస్వం’గా పేరొందిన తులసి గౌడ జీవితం నేటి తరానికి గొప్ప సందేశం. ప్రకృతిని ప్రేమించడానికి పెద్ద చదువులు అవసరం లేదని, పర్యావరణాన్ని కాపాడేందుకు అపారమైన సంకల్పం ఉంటే చాలని నిరూపించిన మహనీయురాలు తులసి గౌడ.
కర్ణాటకకు చెందిన ఈ ఆదివాసీ మహిళ తన జీవితాన్నే అడవుల సంరక్షణకు అంకితం చేశారు. చెట్లు, మొక్కలు, విత్తనాలు, నేల స్వభావంపై ఆమెకున్న అపారమైన పరిజ్ఞానం కారణంగా ‘అడవి విజ్ఞాన సర్వస్వం’, ‘అడవి దేవత’గా గుర్తింపు పొందారు. 2024లో 86 ఏళ్ల వయసులో ఆమె కన్నుమూసినా.. ఆమె నాటిన మొక్కలు పెరిగి పెద్దవై నేటికీ పర్యావరణానికి సేవలందిస్తున్నాయి.
పేదరికం నుంచి ప్రకృతి సేవ వైపు..
కర్ణాటకలోని ఉత్తర కన్నడ జిల్లా హొన్నల్లి గ్రామంలో హలక్కి ఆదివాసీ తెగకు చెందిన కుటుంబంలో తులసి గౌడ జన్మించారు. చిన్నతనంలోనే ఆమె జీవితంలో విషాదం చోటుచేసుకుంది. రెండేళ్ల వయసులోనే తండ్రిని కోల్పోయారు. కుటుంబ ఆర్థిక పరిస్థితులు బాగోకపోవడంతో తల్లితో కలిసి స్థానిక నర్సరీలో కూలీ పనులకు వెళ్లడం ప్రారంభించారు. చదువుకునే అవకాశం కూడా ఆమెకు దక్కలేదు. అయితే, ప్రకృతే ఆమెకు పాఠశాలగా మారింది. మొక్కలను పరిశీలిస్తూ, వాటి పెరుగుదలను గమనిస్తూ, అడవిలోని జీవవైవిధ్యాన్ని అర్థం చేసుకుంటూ అపారమైన అనుభవాన్ని సంపాదించారు.
ఆరు దశాబ్దాల అటవీ సేవ..
ప్రైవేట్ నర్సరీలో పనిచేసిన అనంతరం తులసి గౌడ తన తల్లితో కలిసి కర్ణాటక అటవీ శాఖకు చెందిన నర్సరీలో పనిచేయడం ప్రారంభించారు. సుమారు 35 ఏళ్లపాటు రోజువారీ కూలీగా సేవలందించారు. ఆమెకు మొక్కలపై ఉన్న పరిజ్ఞానం, పనిపట్ల నిబద్ధతను గుర్తించిన అటవీ శాఖ.. అనంతరం శాశ్వత ఉద్యోగిగా నియమించింది. మరో 15 ఏళ్లపాటు పనిచేసిన ఆమె 70 ఏళ్ల వయసులో పదవీ విరమణ చేశారు. మొత్తంగా దాదాపు ఆరు దశాబ్దాలపాటు అటవీ శాఖతో కలిసి పనిచేస్తూ పచ్చదనం పెంపునకు కృషి చేశారు.
లక్ష మొక్కలు.. లెక్కలేనన్ని జ్ఞాపకాలు..
తులసి గౌడ తన జీవితకాలంలో సుమారు లక్ష మొక్కలను నాటి పెంచారు. అటవీకరణ కార్యక్రమాల్లో పాల్గొంటూ, మొక్కల సంరక్షణకు ఎంతో ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. ఒక మొక్కను నాటడం మాత్రమే కాదు.. అది బతికి పెరిగేలా చూడటమూ అంతే ముఖ్యమని తన ఆచరణ ద్వారా చాటిచెప్పారు. ఏ మొక్క ఎలాంటి నేలలో పెరుగుతుంది? విత్తనాలను ఎలా సేకరించాలి? మొక్కలు ఆరోగ్యంగా ఎదగాలంటే ఎలాంటి జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి? వంటి విషయాలపై ఆమెకు అపారమైన అనుభవజ్ఞానం ఉండేది.
అడవితో అనుబంధం.. ప్రకృతితో సహజీవనం..
తులసి గౌడకు అడవి కేవలం చెట్ల సమూహం కాదు. అది జీవనాధారం, జ్ఞాననిధి, భవిష్యత్తు తరాలకు అందించాల్సిన సంపద. అడవిలోని మొక్కలు, చెట్లు, నేల స్వభావంపై ఆమెకున్న అవగాహన చూసి చాలామంది ఆశ్చర్యపోయేవారు. తాను అడవి భాషను అర్థం చేసుకోగలనని ఆమె చెప్పేవారు. పుస్తకాల్లోని జ్ఞానం లేకపోయినా, ప్రకృతిని నిరంతరం పరిశీలించడం ద్వారా సంపాదించిన అనుభవం ఆమెను ప్రత్యేక వ్యక్తిగా నిలబెట్టింది.
పదవీ విరమణ తర్వాతా ఆగని సేవ..
అటవీ శాఖ నుంచి పదవీ విరమణ చేసిన తర్వాత కూడా తులసి గౌడ ప్రకృతికి దూరం కాలేదు. తన గ్రామంలోని పిల్లలకు చెట్ల ప్రాముఖ్యత, అటవీ సంరక్షణ, మొక్కలు నాటాల్సిన అవసరాన్ని వివరిస్తూ ఉండేవారు. పచ్చదనం కాపాడటం ప్రభుత్వాల బాధ్యత మాత్రమే కాదని, ప్రతి ఒక్కరూ తమ వంతు కృషి చేయాలని ఆమె జీవితం సందేశమిస్తోంది.
పద్మశ్రీ సహా ఎన్నో గుర్తింపులు..
పర్యావరణ పరిరక్షణకు ఆమె చేసిన సేవలకు అనేక పురస్కారాలు లభించాయి. 1986లో ఇందిరా ప్రియదర్శిని వృక్షమిత్ర అవార్డుతో సత్కరించారు. 1999లో కర్ణాటక ప్రభుత్వం నుంచి రాజ్యోత్సవ పురస్కారాన్ని అందుకున్నారు. 2020లో భారత ప్రభుత్వం ఆమెకు పద్మశ్రీ పురస్కారాన్ని ప్రకటించింది. రాష్ట్రపతి రామ్‌నాథ్ కోవింద్ చేతుల మీదుగా ఆమె ఈ పురస్కారాన్ని అందుకున్నప్పుడు, సాధారణ చీరలో, చెప్పులు లేకుండా వచ్చిన ఆమె నిరాడంబరత దేశవ్యాప్తంగా ప్రత్యేకంగా చర్చనీయాంశమైంది.
చెట్ల రూపంలో చిరస్థాయిగా..
తులసి గౌడ 2024లో కన్నుమూశారు. కానీ ఆమె చేసిన సేవలు కాలంతో పాటు కనుమరుగయ్యేవి కావు. ఆమె నాటిన చెట్లు పెరిగి నీడనిస్తాయి.. పక్షులకు ఆశ్రయం కల్పిస్తాయి.. పర్యావరణ సమతుల్యతకు తోడ్పడతాయి. ప్రకృతిని ప్రేమించడం అంటే దానిని కాపాడటమేనని తన జీవితంతో నిరూపించిన తులసి గౌడ.. భవిష్యత్తు తరాలకు స్ఫూర్తిగా నిలిచిపోతారు. చదువు లేకపోయినా జ్ఞానాన్ని సంపాదించవచ్చు.. సంపద లేకపోయినా సమాజానికి అపారమైన సంపదను అందించవచ్చు.. ఒక మనిషి నాటిన మొక్కలు ఎన్నో తరాలకు జీవం పోయగలవు. తులసి గౌడ జీవితం చెప్పే అసలైన సందేశం ఇదే.
మరిన్ని హ్యుమన్ ఇంట్రెస్ట్ వార్తల కోసం ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి..