Gut Health: జీర్ణవ్యవస్థ ఎలా పని చేస్తుంది..? అది కరాబ్ అయితే మీ పొట్ట ఎందుకు పరేషాన్ అవుతుంది..!
మన శరీరంలో జీర్ణ వ్యవస్థ ఎంతో కీలకమైన భాగం. మనం తినే ఆహారాన్ని శక్తిగా, పోషకాలుగా మార్చే పని ఇది చేస్తుంది. నోటి నుండి మలద్వారం వరకు ఉండే ఈ వ్యవస్థలో అనేక భాగాలు సమన్వయంగా పని చేస్తాయి. జీర్ణవ్యవస్థ సరిగ్గా పని చేయడం ఆరోగ్యానికి చాలా అవసరం.
మన శరీరంలోని అనేక కీలక వ్యవస్థలలో జీర్ణ వ్యవస్థ చాలా ముఖ్యమైనది. మనం తిన్న ఆహారాన్ని శరీరానికి కావాల్సిన శక్తిగా, పోషకాలుగా మార్చే ముఖ్యమైన పనిని ఇది చేస్తుంది. నోటి నుండి మలద్వారం వరకు ఉండే ఈ పొడవైన మార్గాన్ని జీర్ణవ్యవస్థ అంటారు. దీని పొడవు సుమారు 9 మీటర్లు ఉంటుంది.
జీర్ణవ్యవస్థలో ముఖ్యంగా నోరు, గొంతు, ఫుడ్ పైప్, జీర్ణాశయం, చిన్న ప్రేగులు, పెద్ద ప్రేగులు, మలాశయం, మలద్వారం వంటి భాగాలు ఉంటాయి. ఈ భాగాలన్నీ కలిపి శరీరానికి అవసరమైన పోషకాలను గ్రహించే పనిని చేస్తాయి.
మనం ఆహారాన్ని నోటిలో వేసుకున్నప్పుడు అది లాలాజలంతో కలుస్తుంది. నమలడం వల్ల ఆహారం చిన్న ముక్కలుగా మారుతుంది. లాలాజలం పిండి పదార్థాలను (కార్బోహైడ్రేట్స్) జీర్ణం చేయడం ప్రారంభిస్తుంది. సరిగ్గా నమలకుండా మింగితే జీర్ణక్రియకు ఆటంకం కలుగుతుంది.
జీర్ణాశయానికి సంకోచించి, వ్యాకోచించే గుణాలు ఉంటాయి. అంటే అది ముడుచుకుంటుంది, సాగుతుంది. దీని లోపలి గోడలు ముడతలుగా ఉండి మ్యూకస్ అనే పొరతో కప్పబడి ఉంటాయి. ఇది ఆమ్లాల ప్రభావం నుండి పొట్ట గోడను కాపాడుతుంది. ఆహారం పొట్టలో కదులుతూ మరింత మెత్తగా మారుతుంది.
ఆహారాన్ని విడగొట్టడానికి జీర్ణాశయం హైడ్రోక్లోరిక్ యాసిడ్ అనే ఆమ్లాన్ని విడుదల చేస్తుంది. ఇది పెప్సిన్ అనే ఎంజైమ్ ను పని చేసేలా చేసి మాంసకృత్తులను (ప్రొటీన్స్) చిన్న అణువులుగా విడగొడుతుంది. అలాగే పిండి పదార్థాలు, కొవ్వులు కూడా ఇతర ఎంజైమ్ ల సహాయంతో చిన్న ముక్కలుగా మారుతాయి.
ఈ రసాయన చర్యలు జరగడానికి జీర్ణాశయంలో కోట్లాది సూక్ష్మ గ్రంధులు ఉంటాయి. ఇవి అవసరమైన ఆమ్లాలు, ఎంజైమ్ లను ఉత్పత్తి చేస్తూ జీర్ణక్రియను వేగవంతం చేస్తాయి. వీటి వల్లే మనకు ఆకలి అనిపించడం, ఆహారం సరిగ్గా జీర్ణం కావడం జరుగుతుంది.
చివరగా చిన్న ప్రేగులు, పెద్ద ప్రేగులు ఆహారంలోని పోషకాలను గ్రహించి వాటిని రక్తంలోకి పంపిస్తాయి. మిగిలిన వ్యర్థ పదార్థాలు మలాశయం ద్వారా మల రూపంలో శరీరం నుండి బయటికి పంపబడుతాయి.
జీర్ణవ్యవస్థ మన శరీర ఆరోగ్యానికి చాలా కీలకం. ఇది సరిగ్గా పని చేస్తేనే మనకు శక్తి, ఆరోగ్యం, ఉత్సాహం ఉంటాయి. కాబట్టి ఆహారాన్ని బాగా నమలడం, తక్కువగా తినడం, ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం తీసుకోవడం వంటివి జీర్ణవ్యవస్థకు మేలు చేస్తాయి.