
ప్రకృతి అందాలతో అలరారే ఒక అందమైన అడవిలో ఎత్తైన కొండలు, పచ్చని చెట్లు, రంగురంగుల పూలు, స్వచ్ఛమైన నీటితో ప్రవహించే నదులు ఉండేవి. ఉదయం సూర్యుడు ఉదయించగానే పక్షుల కిలకిలరావాలతో ఆ అడవి ఎంతో ఆహ్లాదకరంగా మారేది. జంతువులన్నీ కలిసిమెలిసి జీవిస్తూ ప్రకృతితో మమేకమై ఉండేవి. ఆ అడవిలో ఒక పెద్ద నది ఒడ్డున ఎన్నో సంవత్సరాలుగా ఒక విశాలమైన మామిడి చెట్టు పెరుగుతూ ఉండేది. ఆ చెట్టు ఎంతో ఎత్తుగా, దట్టమైన కొమ్మలతో, పచ్చని ఆకులతో కళకళలాడుతూ ఉండేది. వేసవిలో తియ్యటి మామిడి పండ్లను అందించేది. ఎండాకాలంలో చల్లని నీడను ఇచ్చేది. వర్షం పడినప్పుడు అనేక పక్షులకు ఆశ్రయంగా నిలిచేది. ఆ చెట్టు కేవలం ఒక చెట్టు మాత్రమే కాదు. ఎన్నో పక్షులకు అది ఒక ఇల్లు. కొమ్మల మధ్య పిచ్చుకలు గూళ్లు కట్టుకున్నాయి. ఆకుల వెనుక కోయిలలు విశ్రాంతి తీసుకునేవి. చెట్టు తొర్రలో కొన్ని చిన్న పక్షులు తమ పిల్లలతో నివసించేవి. ఇలా ఎన్నో జీవులకు ఆ మామిడి చెట్టు జీవనాధారంగా ఉండేది. అదే చెట్టు మీద ఒక చిన్న చిలుక కూడా నివసించేది. ఆ చిలుకకు ఆ చెట్టంటే ఎంతో ఇష్టం. చిన్నప్పటి నుంచి అక్కడే పెరిగింది. చెట్టు కొమ్మలపై ఆడుకుంటూ, మామిడి పండ్లను తింటూ, దాని నీడలో హాయిగా జీవించేది.
ప్రతిరోజూ ఉదయం నిద్రలేవగానే చెట్టు ఆకులపై కూర్చుని ప్రకృతి అందాలను ఆస్వాదించేది. తనకు ఆహారం దొరికినప్పుడల్లా సంతోషంగా కిలకిలలాడేది. చెట్టు కొమ్మల మధ్య గాలి వీచినప్పుడు తనకు ఎంతో హాయిగా అనిపించేది. ఆ మామిడి చెట్టును చిలుక తన సొంత ఇంటిలా భావించేది. తనకు ఆశ్రయం ఇచ్చిన చెట్టుపట్ల ఎంతో కృతజ్ఞతతో ఉండేది. ఒకరోజు ఉదయం ఒక వేటగాడు ఆ అడవిలోకి ప్రవేశించాడు. అతని చేతిలో విల్లు, బాణాలు ఉన్నాయి. అడవిలో ఏదైనా జంతువును వేటాడి తన అవసరాలు తీర్చుకోవాలనే ఉద్దేశంతో అతను ముందుకు సాగాడు. అతను నెమ్మదిగా చెట్ల మధ్య నడుస్తూ జంతువుల కోసం వెతుకుతున్నాడు. కొంతసేపటి తర్వాత అతనికి ఒక అందమైన జింక కనిపించింది. ఆ జింక నది ఒడ్డున ఉన్న పచ్చికను మేస్తూ ప్రశాంతంగా ఉంది. వేటగాడు దానిని చూసి, ఎలాగైనా వేటాడాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. వెంటనే తన బాణాన్ని తీసి దానికి విషం పూశాడు. విల్లును వెనక్కి లాగి జింకను లక్ష్యంగా చేసుకున్నాడు. బాణం వదిలే సమయంలో జింకకు ఏదో ప్రమాదం జరగబోతోందనే భావన కలిగింది. అది ఒక్కసారిగా పక్కకు దూకింది. వేటగాడు వదిలిన బాణం జింకకు తగలకుండా వేగంగా వెళ్లి నేరుగా ఆ పెద్ద మామిడి చెట్టు కాండానికి తగిలింది.
విషపూరితమైన బాణం చెట్టుకు తగలడంతో చెట్టుకు తీవ్రమైన నష్టం కలిగింది. కొద్దిసేపటికే దాని ఆకులు వాడిపోవడం ప్రారంభించాయి. పచ్చగా ఉన్న కొమ్మలు క్రమంగా బలహీనపడ్డాయి. చెట్టు మీద ఉన్న పక్షులు ఏం జరుగుతుందో అర్థం కాక భయంతో అటూ ఇటూ ఎగరసాగాయి. మరుసటి రోజుకు చెట్టు పరిస్థితి మరింత దిగజారింది. ఆకులు రాలిపోవడం ప్రారంభమైంది. పచ్చదనం కనుమరుగై, చెట్టు క్రమంగా ఎండిపోయినట్లు కనిపించింది. ఎప్పుడూ పక్షుల కిలకిలరావాలతో సందడిగా ఉండే ఆ చెట్టు ఇప్పుడు నిశ్శబ్దంగా మారిపోయింది. చెట్టు పరిస్థితి చూసి అక్కడ నివసించే పక్షులన్నీ భయపడిపోయాయి. ఒక పక్షి మరో పక్షితో ఇలా అంది ‘ఈ చెట్టు ఇక బతికేలా కనిపించడం లేదు. దీని కొమ్మలన్నీ ఎండిపోతున్నాయి. మనం ఇక్కడే ఉంటే మనకు ఆహారం కూడా దొరకదు. మరో పచ్చని చెట్టును వెతుక్కోవడం మంచిది’. మరొక పక్షి వెంటనే అంగీకరించింది. ‘అవును! ఈ చెట్టు వల్ల మనకు ప్రయోజనం లేకపోతే ఇక్కడ ఉండి ఏం లాభం? మనం ఇప్పుడే వెళ్లిపోదాం’. అలా ఒక్కొక్క పక్షి ఆ చెట్టును వదిలి వెళ్లిపోయింది. కొందరు నది అవతల ఉన్న చెట్లపైకి వెళ్లారు. మరికొందరు అడవిలోని దట్టమైన ప్రాంతాలకు వెళ్లిపోయారు. ఎన్నో రోజులుగా తమకు నీడనిచ్చిన చెట్టు ఇప్పుడు కష్టాల్లో ఉందని తెలిసినా, ఒక్క పక్షి కూడా దాన్ని కాపాడటానికి ప్రయత్నించలేదు. అందరూ తమ సౌకర్యం గురించే ఆలోచించారు.
కానీ ఆ చెట్టు మీద నివసించే చిన్న చిలుక మాత్రం అక్కడి నుంచి కదల్లేదు. చుట్టూ ఉన్న పక్షులన్నీ వెళ్లిపోవడంతో ఆ చెట్టు ఒంటరిగా మిగిలిపోయింది. ఒకప్పుడు సందడిగా ఉన్న కొమ్మలపై ఇప్పుడు ఎండిన ఆకులు మాత్రమే కనిపిస్తున్నాయి. అయినా చిలుక మాత్రం చెట్టును వదిలి వెళ్లాలని అనుకోలేదు. చెట్టు ఎండిపోయిన కొమ్మపై కూర్చుని దాని కాండాన్ని తన చిన్న ముక్కుతో మెల్లగా తాకింది. తనకు ఎన్నో రోజులుగా ఆశ్రయం ఇచ్చిన చెట్టును చూసి దాని కళ్లలో కన్నీళ్లు తిరిగాయి. ‘నా ప్రియమైన చెట్టూ! నువ్వు నాకు ఎంత మేలు చేశావో నాకు తెలుసు. చిన్నప్పటి నుంచి నన్ను నీ ఒడిలో పెంచావు. ఎండలో నీడనిచ్చావు. వానలో నన్ను తడవకుండా కాపాడావు. నీ కొమ్మల మధ్య నేను సురక్షితంగా నిద్రపోయాను. నీ పండ్లతో నా ఆకలి తీర్చుకున్నాను. ఈ రోజు నువ్వు కష్టాల్లో ఉన్నావని నిన్ను వదిలి వెళ్లిపోతే, ఇంతకాలం నువ్వు నాకు చేసిన మేలుకు అర్థమేంటి? నువ్వు బాగున్నప్పుడు నీతో ఉండి, ఇప్పుడు నీకు అవసరమైన సమయంలో వెళ్లిపోవడం నిజమైన ప్రేమ కాదు’.. అని మనసులో అనుకుంది. ప్రతిరోజూ ఉదయం లేచిన వెంటనే చిలుక చెట్టును చూస్తూ ప్రార్థించేది.
‘దేవుడా! నా చెట్టును కాపాడు. ఈ చెట్టు మళ్లీ పచ్చగా మారాలి. మళ్లీ పక్షులన్నీ ఇక్కడికి రావాలి. ఈ చెట్టు కొమ్మలపై పిల్లలు ఆడుకోవాలి. దీని నీడలో జంతువులు విశ్రాంతి తీసుకోవాలి. దయచేసి నా చెట్టుకు ప్రాణం పోయి’ అని వేడుకునేది. చెట్టుకు నీరు అందించగలిగినప్పుడల్లా తన వంతు ప్రయత్నం చేసేది. చెట్టు మళ్లీ బతుకుతుందో లేదో తెలియకపోయినా, తన ఆశను మాత్రం వదులుకోలేదు. ఇతర పక్షులు కొత్త చెట్లపై సంతోషంగా జీవిస్తున్నప్పటికీ, చిలుక మాత్రం తన పాత నివాసం దగ్గరే ఉండిపోయింది. ఎందుకంటే దానికి చెట్టు ఇచ్చే ప్రయోజనాల కంటే, ఆ చెట్టుతో తనకున్న అనుబంధం ఎంతో విలువైనది. చిలుక చూపిస్తున్న ప్రేమను, విశ్వాసాన్ని నది ఒడ్డున నివసించే నదీ దేవత గమనిస్తూ ఉండేది. ఆ చిన్న పక్షి తనకు ఎలాంటి ప్రయోజనం లేని పరిస్థితిలో కూడా చెట్టును వదలకుండా ఉండటం ఆమెను ఆశ్చర్యపరిచింది. ఇతర పక్షులన్నీ తమ సౌకర్యం కోసం వెళ్లిపోయినా, చిలుక మాత్రం తనకు ఆశ్రయం ఇచ్చిన చెట్టును కాపాడాలని ప్రయత్నించడం ఆమె హృదయాన్ని కదిలించింది. చిలుక నిజంగా చెట్టును ప్రేమిస్తోందా, లేక ఏదైనా ప్రయోజనం ఆశించి అక్కడే ఉంటోందా అని తెలుసుకోవాలని నదీ దేవత నిర్ణయించుకుంది.
ఒకరోజు ఆమె వృద్ధురాలి రూపంలో చిలుక ముందు ప్రత్యక్షమైంది. ఆ వృద్ధురాలు నెమ్మదిగా చిలుక దగ్గరకు వచ్చి ఇలా అడిగింది ‘చిలకమ్మా! నువ్వు ఇక్కడ ఒంటరిగా ఎందుకు ఉంటున్నావు? ఈ చెట్టు పూర్తిగా ఎండిపోయింది. దీని మీద ఇక పండ్లు పండవు. నీకు ఆహారం కూడా దొరకదు. మిగతా పక్షులన్నీ ఇక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయాయి కదా! నువ్వు కూడా మరో పచ్చని చెట్టుకు వెళ్లి సుఖంగా జీవించవచ్చు కదా?’ చిలుక ఆ వృద్ధురాలి వైపు చూసి ఎంతో వినయంగా సమాధానం చెప్పింది. ‘అవ్వా! నువ్వు చెప్పింది నిజమే. ఈ చెట్టు ఇప్పుడు నాకు ఆహారం ఇవ్వలేకపోతోంది. దీని కొమ్మలపై పచ్చని ఆకులు కూడా లేవు. కానీ ఈ చెట్టు నాకు చేసిన మేలు అంతా నేను ఎలా మర్చిపోగలను?’ ‘నేను చిన్నగా ఉన్నప్పుడు ఎగరడం కూడా సరిగ్గా వచ్చేది కాదు. అప్పుడు ఈ చెట్టు కొమ్మలే నాకు ఆశ్రయంగా నిలిచాయి. వాన వచ్చినప్పుడు ఈ చెట్టు ఆకులు నన్ను కాపాడాయి. ఎండ మండినప్పుడు దీని నీడ నాకు చల్లదనాన్ని ఇచ్చింది. ఆకలిగా ఉన్నప్పుడు దీని పండ్లు నాకు ఆహారమయ్యాయి. నేను సంతోషంగా ఉన్న రోజుల్లో ఈ చెట్టు నాకు తోడుగా ఉంది. ఇప్పుడు ఈ చెట్టు కష్టాల్లో ఉందని నేను దాన్ని వదిలి వెళ్లిపోవడం ఎలా అవ్వా? ఒకరితో మనకు అవసరం ఉన్నంతవరకే సంబంధం పెట్టుకోవడం స్నేహం కాదు కదా! మనకు మేలు చేసినవారు కష్టాల్లో ఉన్నప్పుడు కూడా వారి పక్కన నిలబడటమే నిజమైన కృతజ్ఞత. ఈ చెట్టు మళ్లీ పచ్చగా మారుతుందో లేదో నాకు తెలియదు. అయినా ఇది బతికున్నంతకాలం నేను దీని దగ్గరే ఉంటాను. నా వల్ల ఏదైనా సహాయం చేయగలిగితే తప్పకుండా చేస్తాను’. చిలుక మాటలు విన్న వృద్ధురాలు ఆశ్చర్యంతో దాని వైపు చూసింది.
ఆమె మళ్లీ అడిగింది ‘చిలకమ్మా! నువ్వు ఇక్కడే ఉండిపోతే ఆకలితో బాధపడవచ్చు. నీకు ఆహారం దొరకకపోవచ్చు. అయినా నీ నిర్ణయం మార్చుకోవా?’ చిలుక చిరునవ్వుతో ఇలా చెప్పింది ‘అవ్వా! కష్టాలు వస్తాయని తెలిసినా మనల్ని నమ్మినవారిని వదిలిపెట్టకూడదు. నాకు ఇక్కడ కష్టాలు ఎదురైనా పర్వాలేదు. ఈ చెట్టు నాకు చేసిన మేలును గుర్తుంచుకోవడం నా బాధ్యత’. చిలుక మాటల్లో స్వార్థం లేదు. తనకు ఎలాంటి ప్రతిఫలం రావాలనే ఆశ కూడా లేదు. తనను పెంచిన చెట్టుపట్ల ఉన్న ప్రేమ, కృతజ్ఞత మాత్రమే కనిపించాయి. నదీ దేవత ఆ మాటలు విని ఎంతో సంతోషించింది. వృద్ధురాలి రూపంలో ఉన్న నదీ దేవత తన నిజమైన రూపాన్ని చూపించింది. ఆమె శరీరం నుంచి దివ్యమైన కాంతి వెలువడింది. చుట్టూ ఉన్న నది నీరు మెరిసిపోయింది. ఆ కాంతితో అడవి అంతా ప్రకాశించింది. చిలుక ఆశ్చర్యంతో ఆమె వైపు చూసింది. నదీ దేవత ప్రేమగా మాట్లాడుతూ ఇలా అంది ‘చిలకమ్మా! నేను ఈ నదికి అధిష్ఠాన దేవతను. నువ్వు ఇన్ని రోజులుగా చూపిస్తున్న ప్రేమను, విశ్వాసాన్ని నేను గమనిస్తున్నాను. ఈ చెట్టు నీకు మేలు చేసినప్పుడు దాని నీడలో సంతోషంగా జీవించావు. ఇప్పుడు అది కష్టాల్లో ఉన్నప్పుడు కూడా వదిలిపెట్టకుండా దానికి తోడుగా నిలిచావు. ప్రతిఫలం ఆశించకుండా కృతజ్ఞత చూపించడం గొప్ప గుణం. చాలామంది సంతోషంగా ఉన్నవారితో ఉంటారు. ప్రయోజనం ఉన్నంతవరకే సంబంధాలు కొనసాగిస్తారు. కానీ కష్టకాలంలో కూడా తోడుగా ఉండేవారు చాలా అరుదు. నీలాంటి నిజమైన స్నేహితురాలు ఈ చెట్టుకు దొరకడం దాని అదృష్టం’.. అని చెప్పి నదీ దేవత తన దివ్య హస్తాన్ని ఆ ఎండిపోయిన మామిడి చెట్టుపై ఉంచింది.
ఆమె తన దివ్యశక్తిని చెట్టుపై ప్రసరించింది. వెంటనే ఎండిపోయిన కాండంలో కొత్త జీవం ప్రవహించినట్లు అనిపించింది. కొమ్మలపై చిన్నచిన్న చిగుళ్లు కనిపించాయి. కొన్ని క్షణాల్లోనే ఆ చిగుళ్లు పచ్చని ఆకులుగా మారాయి. ఎండిపోయిన కొమ్మలు మళ్లీ బలాన్ని సంతరించుకున్నాయి. కొద్దిసేపటికే చెట్టు అంతా పచ్చని ఆకులతో నిండిపోయింది. చెట్టు మీద కొత్త పూలు వికసించాయి. నది ఒడ్డున చల్లని గాలి వీచింది. ఆ మామిడి చెట్టు మళ్లీ తన పూర్వ వైభవాన్ని సంతరించుకుంది. చిలుక ఆనందంతో ఎగిరి ఒక కొమ్మపై కూర్చుంది. సఅవ్వా! నా చెట్టు మళ్లీ బతికింది! నా ప్రార్థనను విన్నందుకు నీకు ఎంతో కృతజ్ఞతలు!స అని సంతోషంగా అంది. నదీ దేవత చిరునవ్వుతో సమాధానం ఇచ్చింది. ‘చిలకమ్మా! నీ ప్రేమ, నీ విశ్వాసం వృథా కాలేదు. నిజమైన అనుబంధం అంటే సుఖాల్లో మాత్రమే కలిసి ఉండటం కాదు. కష్టాల్లో కూడా ఒకరినొకరు వదలకుండా నిలబడటం’ అని చెప్పి నదీ దేవత అక్కడి నుంచి అదృశ్యమైంది. మామిడి చెట్టు మళ్లీ పచ్చగా మారిందన్న వార్త అడవి అంతా వ్యాపించింది. చెట్టును వదిలి వెళ్లిపోయిన పక్షులన్నీ తిరిగి వచ్చాయి. కొమ్మలపై మళ్లీ గూళ్లు ఏర్పడ్డాయి. పిచ్చుకలు కిలకిలలాడాయి. కోయిలలు మధురంగా పాడాయి. చెట్టు మీద పండ్లు కనిపించడంతో పక్షులన్నీ ఆనందించాయి. కానీ ఈసారి ఆ పక్షులన్నీ చిలుకను చూసే విధానం మారిపోయింది.
ఒక పక్షి చిలుక దగ్గరకు వచ్చి ఇలా అంది ‘నువ్వు నిజంగా గొప్పదానివి. మేమంతా చెట్టు కష్టాల్లో ఉందని వదిలి వెళ్లిపోయాం. కానీ నువ్వు మాత్రం ఒంటరిగా ఉండి దాన్ని వదల్లేదు. నీ ప్రేమ, నీ విశ్వాసమే ఈ చెట్టుకు కొత్త జీవితం తెచ్చాయి’. మరొక పక్షి తలవంచి ఇలా చెప్పింది ‘మేము చెట్టు నుంచి ప్రయోజనం పొందినంతకాలం మాత్రమే దానితో ఉన్నాం. నువ్వు మాత్రం చెట్టు ఏమీ ఇవ్వలేని సమయంలో కూడా దాని పక్కన నిలబడ్డావు. నిజమైన స్నేహం అంటే ఏమిటో మాకు అర్థమైంది’. చిలుక మాత్రం ఎలాంటి గర్వం చూపించలేదు. ‘నేను గొప్పదానిని కాదు. ఈ చెట్టు నాకు ఎంతో మేలు చేసింది. దానికి కష్టం వచ్చినప్పుడు దాని పక్కన ఉండటం నా బాధ్యత మాత్రమే’ అని వినయంగా సమాధానం చెప్పింది. ఆ రోజు నుంచి ఆ అడవిలోని పక్షులన్నీ చిలుకను ఎంతో గౌరవించసాగాయి. అవి ఒకరికొకరు సహాయం చేసుకుంటూ, కష్టాల్లో ఉన్నవారికి తోడుగా నిలబడుతూ జీవించసాగాయి. మామిడి చెట్టు మళ్లీ పక్షుల కిలకిలరావాలతో సందడిగా మారింది. ఆ చెట్టు నీడలో నివసించే ప్రతి జీవికి చిలుక చూపించిన స్నేహం ఒక గొప్ప పాఠంగా నిలిచిపోయింది.
మన జీవితంలో సంతోషంగా ఉన్నప్పుడు మనతో కలిసి నవ్వేవారు, మన విజయాలను చూసి అభినందించేవారు చాలామంది ఉంటారు. కానీ మనకు కష్టాలు వచ్చినప్పుడు, మన పరిస్థితులు మారినప్పుడు, మన దగ్గర నుంచి ఎలాంటి ప్రయోజనం లేనప్పుడు కూడా మనల్ని వదిలిపెట్టకుండా అండగా నిలిచేవారే నిజమైన మిత్రులు. ఈ కథలోని చిలుక తనకు ఎన్నో సంవత్సరాలుగా ఆశ్రయం ఇచ్చిన మామిడి చెట్టు కష్టాల్లో పడినప్పుడు దాన్ని వదిలి వెళ్లలేదు. చెట్టు పచ్చగా ఉన్నప్పుడు దాని నీడను, పండ్లను అనుభవించిన చిలుక, చెట్టు ఎండిపోయినప్పుడు కూడా తన అనుబంధాన్ని మర్చిపోలేదు. చెట్టు నుంచి తనకు ఎలాంటి ప్రయోజనం లేకపోయినా, దాని పట్ల తనకున్న ప్రేమను, కృతజ్ఞతను నిలబెట్టుకుంది.
దీని ద్వారా మనం తెలుసుకోవాల్సిన విషయం ఏమిటంటే, నిజమైన ప్రేమ, స్నేహం అనేవి మనకు లాభం ఉన్నంతవరకే ఉండకూడదు. మనకు మేలు చేసినవారు కష్టాల్లో ఉన్నప్పుడు వారికి తోడుగా నిలబడటం మన బాధ్యత. ఇతరులు సంతోషంగా ఉన్నప్పుడు వారితో ఉండటం సులభమే. కానీ వారు బాధల్లో ఉన్నప్పుడు ధైర్యం చెప్పడం, అవసరమైన సహాయం చేయడం, వారిని ఒంటరిగా వదిలిపెట్టకపోవడం నిజమైన మానవత్వానికి నిదర్శనం. అలాగే, మన జీవితంలో ఎదురయ్యే కష్టాలు శాశ్వతం కావు. చెట్టు మళ్లీ చిగురించినట్లే, సరైన సమయంలో సహాయం, ప్రేమ, నమ్మకం లభిస్తే జీవితంలో కూడా కొత్త ఆశలు చిగురిస్తాయి. అందుకే కష్టాల్లో ఉన్నవారిని తక్కువగా చూడకుండా, వారిలో ధైర్యాన్ని నింపుతూ, వారికి అండగా నిలవాలి.
మనకు అవసరమైనప్పుడు మాత్రమే ఇతరులను గుర్తు చేసుకోవద్దు. వారికి మన అవసరం ఉన్నప్పుడు కూడా తోడుగా నిలబడాలి. స్వార్థం లేని స్నేహం, కృతజ్ఞత, నమ్మకం, కష్టాల్లో ఆదుకునే గుణం మనిషిని గొప్పవాడిగా నిలబెడతాయి. ఎందుకంటే సంతోషంలో తోడుండేవారు సహచరులు కావచ్చు.. కష్టంలో తోడుండేవారే నిజమైన మిత్రులు!