
షేర్ మార్కెట్లో ట్రేడింగ్ చేసే వారిలో అత్యధికులు నష్టపోతున్నారనే విషయం తరచూ చర్చకు వస్తుంటుంది. 95 శాతం మంది నష్టపోతారని కూడా చెబుతుంటారు. అయితే ఈ పరిస్థితికి మార్కెట్ ఒక్కటే కారణం కాదు. సరైన అవగాహన లేకపోవడం, తొందరపాటు నిర్ణయాలు, అత్యాశ, భయంతో చేసే ట్రేడింగ్ వంటి అనేక అంశాలు దీనికి కారణమవుతాయి. అసలు ట్రేడింగ్లో ఎక్కువమంది ఎందుకు నష్టపోతారు? లాభాలు సంపాదించేవారు ఎలాంటి జాగ్రత్తలు తీసుకుంటారు? తెలుసుకుందాం.
చాలామంది షేర్ మార్కెట్ గురించి పూర్తిగా తెలుసుకోకుండానే ట్రేడింగ్ ప్రారంభిస్తారు. సోషల్ మీడియాలో వచ్చే వీడియోలు, ఇతరులు సంపాదించిన లాభాలు చూసి తాము కూడా సులభంగా డబ్బు సంపాదించవచ్చని భావిస్తారు. కానీ స్టాక్ మార్కెట్లో షేర్ల ధరలు ఎందుకు పెరుగుతాయి? ఎందుకు తగ్గుతాయి? కంపెనీ పనితీరు, మార్కెట్ పరిస్థితులు ఎలా ప్రభావం చూపుతాయి? అనే విషయాలపై అవగాహన లేకపోతే నష్టాలు వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.
ఒకసారి లాభం వస్తే మరింత సంపాదించాలనే ఆశ పెరుగుతుంది. అలాగే నష్టం వస్తే వెంటనే దాన్ని తిరిగి సంపాదించాలనే ఆలోచన మొదలవుతుంది. ఈ క్రమంలో అవసరానికి మించి ట్రేడింగ్ చేస్తుంటారు. ప్రతి చిన్న ధర మార్పులోనూ లాభం పొందాలని ప్రయత్నిస్తారు. ఇలా ఆలోచించకుండా వరుసగా ట్రేడింగ్ చేయడం వల్ల బ్రోకరేజ్, ఇతర ఛార్జీలు పెరగడంతో పాటు నష్టాలు కూడా ఎక్కువయ్యే ప్రమాదం ఉంది.
ట్రేడింగ్లో స్టాప్ లాస్ చాలా ముఖ్యం. ఒక షేరు ధర తాము ఊహించిన దిశలో కదలకపోతే ఎంతవరకు నష్టాన్ని భరించాలనే పరిమితిని ముందుగానే నిర్ణయించుకోవాలి. కానీ చాలామంది ధర మళ్లీ పెరుగుతుందనే ఆశతో నష్టాల్లో ఉన్న షేర్లను అలాగే ఉంచుతారు. దీంతో చిన్న నష్టం కాస్తా పెద్ద నష్టంగా మారుతుంది.
స్నేహితులు, యూట్యూబర్లు, సోషల్ మీడియా ఇన్ఫ్లుయెన్సర్లు చెప్పారని చాలామంది కొన్ని షేర్లను కొనుగోలు చేస్తుంటారు. కానీ ఒక వ్యక్తికి లాభం వచ్చిన షేరు మరొకరికి కూడా లాభం తెస్తుందని చెప్పలేం. ప్రతి ఒక్కరి పెట్టుబడి సామర్థ్యం, రిస్క్ తీసుకునే స్థాయి, కొనుగోలు చేసిన ధర వేర్వేరుగా ఉంటాయి. అందుకే ఇతరులను అనుసరించి నిర్ణయాలు తీసుకోవడం ప్రమాదకరం.
తక్కువ సమయంలో ఎక్కువ డబ్బు సంపాదించాలనే ఉద్దేశంతో కొందరు అప్పులు చేసి మరీ ట్రేడింగ్ చేస్తుంటారు. ముఖ్యంగా లీవరేజ్, మార్జిన్ ట్రేడింగ్లో పెట్టుబడి కంటే ఎక్కువ మొత్తంతో ట్రేడింగ్ చేసే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే లాభాలు ఎంత వేగంగా రావచ్చో, నష్టాలు కూడా అంతే వేగంగా పెరగవచ్చు. అప్పు చేసిన డబ్బుతో ట్రేడింగ్ చేస్తే ఆర్థిక ఒత్తిడి మరింత పెరుగుతుంది.
షేర్ మార్కెట్లో భయం, అత్యాశ రెండూ నష్టాలకు కారణమవుతాయి. ధరలు పడిపోతున్నప్పుడు భయంతో షేర్లను అమ్మేయడం, ధరలు పెరుగుతున్నప్పుడు ఇంకా పెరుగుతాయని భావించి అధిక ధరకు కొనుగోలు చేయడం జరుగుతుంటుంది. ఇలాంటి భావోద్వేగ నిర్ణయాల వల్ల సరైన సమయంలో కొనడం, అమ్మడం కష్టమవుతుంది.
ట్రేడింగ్లో లాభాల గురించి మాత్రమే ఆలోచించకుండా నష్టాలను ఎలా నియంత్రించాలో కూడా తెలుసుకోవాలి. మొత్తం పెట్టుబడిని ఒకే షేరులో పెట్టడం, ఒక్క ట్రేడింగ్లోనే ఎక్కువ మొత్తాన్ని రిస్క్ చేయడం ప్రమాదకరం. పెట్టుబడిని విభజించడం, ముందుగానే నష్ట పరిమితిని నిర్ణయించుకోవడం వంటి రిస్క్ మేనేజ్మెంట్ పద్ధతులు పాటించాలి.
ముందుగా షేర్ మార్కెట్పై పూర్తిస్థాయిలో అవగాహన పెంచుకోవాలి. పెట్టుబడి పెట్టే కంపెనీల ఆర్థిక పరిస్థితి, వ్యాపార పనితీరు పరిశీలించాలి. ట్రేడింగ్ చేయాలనుకునేవారు చిన్న మొత్తాలతో నేర్చుకుంటూ ముందుకు వెళ్లాలి. స్టాప్ లాస్, రిస్క్ మేనేజ్మెంట్ పాటించాలి. అత్యవసర అవసరాలకు ఉపయోగించే డబ్బు, అప్పుగా తీసుకున్న మొత్తాలను ట్రేడింగ్లో పెట్టకూడదు. ముఖ్యంగా తక్కువ సమయంలో కోటీశ్వరులు కావాలనే ఆశతో నిర్ణయాలు తీసుకోకూడదు.
గమనిక: షేర్ మార్కెట్ పెట్టుబడులు మార్కెట్ రిస్క్కు లోబడి ఉంటాయి. ట్రేడింగ్లో లాభాలకు ఎలాంటి హామీ ఉండదు. 95 శాతం మంది నష్టపోతారనే గణాంకం అన్ని రకాల పెట్టుబడిదారులకు వర్తించదు. SEBI అధ్యయనాల్లో ముఖ్యంగా ఈక్విటీ F&O ట్రేడర్లలో అధిక శాతం మంది నష్టపోతున్నట్లు వెల్లడైంది. పెట్టుబడులు పెట్టే ముందు ఆర్థిక నిపుణుల సలహా తీసుకోవడం మంచిది.