అమెరికా-ఇరాన్ చారిత్రాత్మక ఒప్పందం దిశగా.. హోర్ముజ్ జలసంధి తెరుచుకోనుందా? ట్రంప్ ప్రకటన ఇదే
US-Iran Deal: అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య కీలక ఒప్పందం త్వరలో కుదిరే అవకాశాలు ఉన్నాయని డొనాల్డ్ ట్రంప్ ప్రకటించారు. ఈ ఒప్పందంతో హోర్ముజ్ జలసంధి తిరిగి తెరుచుకోవడంతో పాటు ఇరాన్ అణ్వాయుధ కార్యక్రమంపై కఠిన నియంత్రణలు అమల్లోకి వస్తాయని ఆయన పేర్కొన్నారు. అలాగే ఒబామా విధానాలను విమర్శిస్తూ, మధ్యప్రాచ్యంలో శాంతి స్థాపనకు ఇది కీలక మలుపు కావొచ్చని ట్రంప్ వ్యాఖ్యానించారు.
అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య కీలక ఒప్పందం ఆదివారం కుదిరే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ (Donald Trump) శనివారం వెల్లడించారు. ఈ ఒప్పందం అమల్లోకి వస్తే, ప్రపంచ వాణిజ్యానికి అత్యంత కీలకమైన ‘హోర్ముజ్ జలసంధి’ తిరిగి తెరుచుకునే అవకాశం ఉందని, అలాగే వాషింగ్టన్-టెహ్రాన్ సంబంధాల్లో కొత్త అధ్యాయానికి నాంది పలుకుతుందని ఆయన పేర్కొన్నారు.
ఇరాన్తో కలిసి పనిచేయడానికి సిద్ధం: ట్రంప్
తన సోషల్ మీడియా వేదికలో చేసిన పోస్టులో ట్రంప్, భవిష్యత్తులో ఇరాన్తో పాటు మొత్తం మధ్యప్రాచ్య ప్రాంతంతో సానుకూల సంబంధాలు కొనసాగించేందుకు అమెరికా ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తోందని తెలిపారు.
“ఇరాన్తో, అలాగే యావత్ మధ్యప్రాచ్యంతో కలిసి పనిచేయడానికి మేము సిద్ధంగా ఉన్నాం. ఈ ప్రక్రియ వేగంగా, సజావుగా పూర్తవుతుందని ఆశిస్తున్నాం” అని ట్రంప్ పేర్కొన్నారు.
అణ్వాయుధాలపై కఠిన నిబంధనలు
ప్రతిపాదిత ఒప్పందం ద్వారా ఇరాన్ అణ్వాయుధాలను అభివృద్ధి చేయడం లేదా ఇతర మార్గాల్లో సొంతం చేసుకోవడం పూర్తిగా నిరోధించబడుతుందని ట్రంప్ స్పష్టం చేశారు. ఈ ఒప్పందం “అణ్వాయుధ రహిత భద్రతా గోడ”గా పనిచేస్తుందని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు.
“ఇకపై ఇరాన్కు అణ్వాయుధాలు అవసరం ఉండదు. వాటిని కొనుగోలు చేయడం, అభివృద్ధి చేయడం లేదా మరే ఇతర మార్గంలో పొందడం కూడా సాధ్యం కాదు” అని ట్రంప్ అన్నారు.
ఒబామా విధానాలపై విమర్శలు
ఈ సందర్భంగా మాజీ అమెరికా అధ్యక్షుడు బరాక్ ఒబామా (Barack Obama) పాలనలో అనుసరించిన ఇరాన్ విధానాలను ట్రంప్ తీవ్రంగా విమర్శించారు. “ఒబామా పరిపాలన కాలంలో ఇరాన్కు వందల బిలియన్ డాలర్లు అందించబడినప్పటికీ, ఈ ఒప్పందంలో ఎలాంటి ఆర్థిక చెల్లింపులు లేవు” అని ఆయన పేర్కొన్నారు.
అవసరమైతే సైనిక చర్యల హెచ్చరిక
ఇరాన్ అణు కార్యక్రమానికి సంబంధించిన భూగర్భ సదుపాయాలను కూడా ఈ ఒప్పందం పరిధిలోకి తీసుకువస్తామని ట్రంప్ తెలిపారు. శాంతి చర్చలు విఫలమైతే అమెరికా వద్ద “చివరి ప్రత్యామ్నాయం” కూడా సిద్ధంగా ఉందని హెచ్చరించారు. అయితే ఆ ప్రత్యామ్నాయం ఏమిటన్న విషయాన్ని ఆయన వెల్లడించలేదు.
ఉద్రిక్తతల మధ్య చర్చలు
గత కొన్ని నెలలుగా మధ్యప్రాచ్య ప్రాంతంలో ఉద్రిక్తతలు పెరగడంతో పాటు హోర్ముజ్ జలసంధిలో పరిస్థితులు ప్రపంచ వాణిజ్యంపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ఏప్రిల్ 8న కుదిరిన కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం అనంతరం శాశ్వత శాంతి ఒప్పందం కోసం జరుగుతున్న చర్చలు ఇప్పటివరకు పెద్దగా ఫలితాలు ఇవ్వకపోయినా, ఒప్పందం త్వరలోనే కుదురుతుందని ట్రంప్ వరుసగా ఆశాభావం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
ఈ నేపథ్యంలో అమెరికా-ఇరాన్ చర్చలు ఇప్పుడు కీలక దశకు చేరుకున్నాయని అంతర్జాతీయ రాజకీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.