
చిత్రదుర్గ జిల్లా చల్లకెరె తాలూకా గోపనహళ్లి గ్రామంలో అక్టోబర్ 26న ఈ నాణేలు బయటపడ్డాయి. గ్రామానికి చెందిన పిల్లలు చనిపోయిన ఓ తాబేలును పూడ్చిపెట్టేందుకు శిథిలమైన ఇంటి వద్దకు వెళ్లారు. ఆ ఇల్లు రంగమ్మ అనే మహిళకు చెందినది. కూలిన గోడ సమీపంలో మట్టి వదులుగా ఉండటాన్ని పిల్లలు గమనించారు. అక్కడ తవ్వి చూడగా చిన్న పాత్ర కనిపించింది. దానికి ఇత్తడి మూత ఉండటంతో ఆసక్తిగా తెరిచి చూశారు. అందులో వెండి, రాగితో తయారు చేసిన పాత నాణేలు కనిపించాయి. అధికారులు నాణేలను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. ప్రస్తుతం వాటిని కర్ణాటక పురావస్తు శాఖకు అప్పగించారు. వాటిని భద్రపరిచి మరింత పరిశోధన చేయనున్నారు.
మొత్తం 26 నాణేల్లో 20 రాగి నాణేలు ఉన్నాయి. వీటిలో 19 నాణేలు టిప్పు సుల్తాన్ పాలనా కాలానికి చెందినవిగా గుర్తించారు. టిప్పు సుల్తాన్ 1782 నుంచి 1799 వరకు మైసూరు రాజ్యాన్ని పరిపాలించారు. 19 నాణేల్లో ఎనిమిది శ్రీరంగపట్నంలో ముద్రించారు. మరో తొమ్మిది నాణేలు ప్రస్తుత శివమొగ్గ జిల్లాలోని నగర్ ప్రాంతంలో తయారయ్యాయి. మిగిలిన రెండు నాణేలు కేరళలోని ఫరూఖీ, ఆంధ్రప్రదేశ్లోని గుత్తి ప్రాంతాలతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి. మిగిలిన నాణేల్లో నాలుగు వెండి నాణేలు ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ పాలనా కాలానికి చెందినవి. మరో రెండు నాణేలు బ్రిటిష్ ఇండియా కాలానివిగా గుర్తించారు. అదనంగా ఒక రాగి నాణెం మైసూరు వడయారుల పాలనా కాలానిదిగా భావిస్తున్నారు.
పురాతన నాణేలు ఏ కాలానికి చెందినవో తెలుసుకోవడానికి పురావస్తు పరిశోధకులు, నాణేల అధ్యయన నిపుణులు నాణేలపై ఉన్న అక్షరాలు, బొమ్మలు, గుర్తులు, తయారీ కేంద్రాల ముద్రలు, వాటి ఆకారం, పరిమాణం ఆధారంగా వాటి చరిత్రను అంచనా వేస్తారు. నాణేలను తయారు చేసిన లోహం, దాని నాణ్యత, బరువు, చెక్కిన గుర్తులను కూడా పరిశీలిస్తారు. ఇప్పటికే భద్రపరిచిన చారిత్రక నాణేలతో పోల్చి చూసి అవి ఏ రాజు కాలంలో, ఎక్కడ తయారయ్యాయో నిర్ధారిస్తారు.
పురాతన నాణేలపై ఉండే అక్షరాలు, చిహ్నాలు, బొమ్మలు అప్పటి పాలకుల గురించి మాత్రమే కాకుండా ఆ కాలంలో ఉన్న లోహపు పనితనం, నాణేల తయారీ సాంకేతికత గురించి కూడా కీలక సమాచారం అందిస్తాయి. నాణేలపై చెక్కిన గుర్తుల లోతు, ఉపరితలంపై కనిపించే నమూనాలు, తయారీ సమయంలో ఏర్పడిన ముద్రలను పరిశీలించడం ద్వారా అప్పటి సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని అర్థం చేసుకోవచ్చు. అలాగే వేర్వేరు ప్రాంతాల్లో తయారైన నాణేలను గుర్తించడానికి కూడా ఇవి ఉపయోగపడతాయి. ఒకే పాత్రలో టిప్పు సుల్తాన్ కాలం నుంచి బ్రిటిష్ పాలనా కాలం వరకు చెందిన నాణేలు బయటపడటం చరిత్ర పరిశోధకుల దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది. ఈ నాణేలను మరింతగా పరిశీలిస్తే అప్పటి మైసూరు రాజ్యం, వాణిజ్యం, నాణేల చలామణి గురించి మరిన్ని ఆసక్తికర విషయాలు వెలుగులోకి వచ్చే అవకాశం ఉంది.