16.5 కోట్ల నాటి శిలాజం.. నీటిలో ఈదుతూ వేటాడిన క్షీరదంగా గుర్తింపు!
చైనాలో లభించిన 16.5 కోట్ల ఏళ్ల నాటి శిలాజం శాస్త్రవేత్తలను ఆశ్చర్యపరిచింది. డైనోసార్లు భూమిపై ఆధిపత్యం చెలాయించిన జురాసిక్ కాలంలో జీవించిన ఈ ప్రాచీన జంతువుకు ఈత కొట్టేందుకు ఉపయోగపడే వెడల్పాటి తోక ఉండేదని, ఆహారాన్ని నమిలి మింగేందుకు ఆధునిక క్షీరదాల్లో కనిపించే గొంతు ఎముకల నిర్మాణం కూడా ఉందని గుర్తించారు. ఈ ఆవిష్కరణతో క్షీరదాల పరిణామ క్రమంపై మరిన్ని ఆసక్తికర విషయాలు వెలుగులోకి వచ్చాయి.
శాస్త్రవేత్తలు ఈ కొత్త జాతికి మెగాకౌడా సుంగీ (Megacauda sungei) అని పేరు పెట్టారు. ఇది అంతరించిపోయిన డోకోడాంట్స్ (Docodonts) అనే జంతు సమూహానికి చెందింది. 40 నుంచి 50 సెంటీమీటర్ల పొడవు ఒకటి నుంచి రెండు కిలోల బరువు ఉండేదని పరిశోధకులు అంచనా వేశారు. బలమైన వెనుక కాళ్లు, చదునుగా ఉన్న వెడల్పాటి తోక దీని శరీర నిర్మాణంలో ప్రత్యేకతలు. ఇది నీటిలో ఈదుతూ, నేలపై కూడా సంచరించి ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు. ఆధునిక కాలంలో నీటిలోనూ నేలపైనా జీవించే ప్లాటిపస్ వంటి జంతువులతో దీని జీవనశైలిని కొంతవరకు పోల్చారు.
ఆహారాన్ని నమిలి మింగే విధానంలో పురోగతి
ఈ శిలాజం ప్రత్యేకత కేవలం ఈత కొట్టడానికి అనువైన శరీర నిర్మాణమే కాదు. ఆహారాన్ని నమలడం, మింగడంలో ఉపయోగపడే గొంతు ఎముకల నిర్మాణం కూడా ఇందులో బయటపడింది. క్షీరదాల్లో గొంతు భాగంలో ఉండే హయాయిడ్ ఎముకలు (Hyoid bones) నోరు, గొంతు కదలికలకు సంబంధించిన కండరాలకు మద్దతునిస్తాయి. మనుషుల్లోనూ ఈ ఎముకల నిర్మాణం ఉంటుంది. ఆహారాన్ని మింగే ప్రక్రియలో ఇవి కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. చిన్న క్షీరద పిల్లలు తల్లి నుంచి పాలు తాగడంలోనూ ఈ నిర్మాణం సహాయపడుతుంది. మెగాకౌడా శిలాజంలోనూ పుర్రె కింద ఇలాంటి ఎముకల నిర్మాణాన్ని పరిశోధకులు గుర్తించారు.
సాధారణంగా మొసళ్లు వంటి కొన్ని జంతువులు పెద్ద ఆహార ముక్కలను నమలకుండా మింగగలవు. అయితే క్షీరదాలు ఆహారాన్ని నమిలి చిన్న ముక్కలుగా చేసుకుని మింగేందుకు అనువైన ప్రత్యేక నిర్మాణాలను అభివృద్ధి చేసుకున్నాయి. మెగాకౌడాలో గుర్తించిన ఎముకల నిర్మాణం.. ఆధునిక క్షీరదాల్లో కనిపించే ఈ విధానం పరిణామం చెందుతున్న తొలినాళ్లకు సంబంధించిన ఆధారాలను అందిస్తోంది.
మాంసాహారానికి అనువైన పదునైన దంతాలు
ఈ ప్రాచీన జంతువు ఆహారపు అలవాట్ల గురించి కూడా శిలాజం కీలక సమాచారాన్ని అందించింది. దీని పుర్రెలో బలమైన కోర దంతాలు, మాంసాన్ని కోయడానికి ఉపయోగపడే పదునైన వెనుక దంతాలు ఉన్నాయి. అంతేకాదు.. దీని కడుపు భాగంలో ఇతర జంతువులకు చెందిన చిన్న ముక్కలు కూడా కనిపించాయి. దీంతో ఇది చిన్న జంతువులను వేటాడి తిని ఉండవచ్చని శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు. అదే ప్రాంతంలోని భౌగోళిక పొరల్లో లభించిన సాలమాండర్ వంటి జీవులు దీని ఆహారంలో భాగమై ఉండే అవకాశం ఉంది.
మెగాకౌడా వెనుక కాళ్లలోని బయటి వేళ్లు పొడవుగా ఉండటంతో ఇవి ఆధునిక ప్లాటిపస్‌లో కనిపించే కొన్ని లక్షణాలను గుర్తు చేస్తున్నాయి. తోక వెడల్పాటి ఆకారంలో ఉండటం వల్ల నీటిలో ముందుకు కదలడానికి, ఈదడానికి సహాయపడి ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు.ఈ లక్షణాలు, కడుపులో లభించిన ఎముకల అవశేషాలను కలిపి పరిశీలించినప్పుడు.. ఈ జంతువు నీటిలోకి వెళ్లి చిన్న జీవులను వేటాడటంతో పాటు నేలపైనా కొంత సమయం గడిపేదని అర్థమవుతోంది.
డైనోసార్ల కాలంలోనే కీలక పరిణామాలు
చికాగో విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన పరిశోధకులు ఈ శిలాజాన్ని అధ్యయనం చేశారు. కంప్యూటెడ్ టోమోగ్రఫీ (CT) స్కానింగ్, ఎక్స్‌రే ఫ్లోరోసెన్స్ ఫొటోగ్రఫీ వంటి ఆధునిక సాంకేతిక పద్ధతులను ఉపయోగించారు. 2006లో లువో బృందం Castorocauda అనే మరో ఈత కొట్టగల డోకోడాంట్ గురించి గుర్తించింది. తాజాగా అధ్యయనం చేసిన మెగాకౌడా దానికంటే పురాతనమైనది. అంతేకాదు, ఈ కొత్త శిలాజంలో అస్థిపంజరానికి సంబంధించిన మరిన్ని భాగాలు భద్రంగా ఉండటం వల్ల పరిశోధనకు ఎక్కువ సమాచారం లభించింది. 2019లో గుర్తించిన Microdocodon gracilis అనే చిన్న డోకోడాంట్‌లోనూ క్షీరదాలను పోలిన హయాయిడ్ ఎముకల నిర్మాణం కనిపించింది. ఈ ఆధారాలన్నీ కలిపి చూస్తే.. ఆధునిక క్షీరదాల పూర్వీకుల్లో గొంతు, ఆహారాన్ని మింగే వ్యవస్థకు సంబంధించిన సంక్లిష్ట నిర్మాణాలు జురాసిక్ కాలంలోనే అభివృద్ధి చెందినట్లు తెలుస్తోంది.
చైనాలోని ఇన్నర్ మంగోలియా ప్రాంతంలో ఈ శిలాజాన్ని వెలికితీశారు. ఈ పరిశోధన ఫలితాలు Nature జర్నల్‌లో ప్రచురితమయ్యాయి. 16.5 కోట్ల ఏళ్ల నాటి ఈ శిలాజం ప్రాచీన క్షీరదాల జీవనశైలి, వాటి ఆహారపు అలవాట్లు, ఆధునిక క్షీరదాల పరిణామ క్రమం గురించి కీలక ఆధారాలను అందించింది.