ఆ రెండు దేశాలలో విడాకులు చెల్లవు..మరి దాంపత్య జీవితంలో సమస్య వస్తే?
భార్యాభర్తల మధ్య బంధం కొనసాగడం కష్టంగా మారితే.. చాలా దేశాల్లో చట్టపరంగా విడాకులు తీసుకునే అవకాశం ఉంది. కానీ ప్రపంచంలో ఇప్పటికీ డైవోర్స్ చెల్లుబాటు కాని దేశాలు రెండు ఉన్నాయి. విడాకులు అంటే చట్టబద్ధమైన వివాహ బంధాన్ని అధికారికంగా ముగించడం. ప్రపంచంలోని చాలా దేశాల్లో దీనికి ప్రత్యేకమైన విధానాలు ఉన్నాయి. ఫిలిప్పీన్స్లో ఒకప్పుడు విడాకులు చట్టబద్ధమే! వాటికన్ సిటీలో మాత్రం వివాహాన్ని విడదీయలేని బంధంగా భావించే మతపరమైన సిద్ధాంతం ప్రధాన కారణంగా ఉంది.
ఫిలిప్పీన్స్ పేరు వినగానే చాలా మందికి విడాకులు లేని దేశంగా గుర్తొస్తుంది. కానీ ఇక్కడే ఆసక్తికరమైన విషయం ఉంది. ఫిలిప్పీన్స్లో 1917లో తీసుకొచ్చిన Act No. 2710 ద్వారా కొన్ని నిర్దిష్ట కారణాలకు విడాకులను అనుమతిస్తారు. భార్య వ్యభిచారం చేయడం, భర్తకు ఉంపుడుగత్తె ఉండటం వంటి కారణాలను చట్టం పరిగణనలోకి తీసుకుంటుంది. అయితే విడాకులు అంత సులభంగా లభించవు. కొన్ని కఠిన షరతులుంటాయి. జీవిత భాగస్వామి తప్పును విచారణలో నిరూపించాల్సిన పరిస్థితి ఉండేది. కానీ ఆ తర్వాత పరిస్థితులు మారాయి. ఒక్క చట్టంతో మొత్తం వ్యవస్థ మారిపోయింది! రెండో ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత ఫిలిప్పీన్స్ చట్టాలలో మార్పులు వచ్చాయి. 1950లో అమల్లోకి వచ్చిన కొత్త సివిల్ కోడ్లో సంపూర్ణ విడాకుల విధానాన్ని తొలగించారు. ప్రస్తుతం అక్కడి Family Code సాధారణంగా absolute divorceకు అవకాశం ఇవ్వదు.
అయితే దీనర్థం ఫిలిప్పీన్స్లో భార్యాభర్తలు తమ వివాహ బంధానికి సంబంధించి ఎలాంటి చట్టపరమైన పరిష్కారం పొందలేరని కాదు. కొన్ని పరిస్థితుల్లో annulment, declaration of nullity వంటి మార్గాలను ఆశ్రయించవచ్చు. అలాగే legal separation ద్వారా భార్యాభర్తలు విడిగా జీవించేందుకు అవకాశం ఉంటుంది. కానీ ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన తేడా ఉంది. Legal separation అంటే వివాహం పూర్తిగా ముగిసిపోయిందని కాదు. అదే విధంగా annulment లేదా declaration of nullity అనేది సాధారణ విడాకులతో సమానం కాదు. కొన్ని ప్రత్యేక సందర్భాల్లో ముస్లిం వ్యక్తిగత చట్టాలు, అలాగే విదేశాల్లో మంజూరైన విడాకులను గుర్తించే నిబంధనలు కూడా వర్తించవచ్చు. మళ్లీ విడాకుల చట్టం వస్తుందా? ఇదే ఇప్పుడు ఫిలిప్పీన్స్లో మరో ఆసక్తికరమైన అంశం. దేశంలో absolute divorceను తిరిగి చట్టబద్ధం చేయాలన్న డిమాండ్ చాలాకాలంగా వినిపిస్తోంది. 2026 జూలైలో ఫిలిప్పీన్స్ ప్రతినిధుల సభలో విడాకుల విధానాన్ని తిరిగి తీసుకురావాలని కోరుతూ ఒక బిల్లు ప్రవేశపెట్టారు. అది ప్రస్తుతం సంబంధిత కమిటీలో పెండింగ్లో ఉంది. అంటే.. విడాకులు లేని దేశంగా ఉన్న ఫిలిప్పీన్స్లో ఇప్పుడు విడాకుల చట్టం కోసం మరోసారి చర్చ జరుగుతోంది.
ప్రపంచంలోనే అతి చిన్న దేశం వాటికన్ సిటీ లో పరిస్థితి ఫిలిప్పీన్స్ కంటే పూర్తిగా భిన్నం. వాటికన్ సిటీ ప్రపంచంలోనే అతి చిన్న స్వతంత్ర దేశం. ఇది కాథలిక్ చర్చి కేంద్రంగా పనిచేస్తుంది.
ఇక్కడ వివాహానికి సంబంధించిన వ్యవస్థపై కాథలిక్ చర్చి సిద్ధాంతాలు కీలక ప్రభావం చూపుతాయి. కాథలిక్ చర్చి ప్రకారం.. వివాహం ఒక పవిత్రమైన బంధం. కాథలిక్ వివాహాన్ని మానవ అధికారంతో సాధారణంగా రద్దు చేయలేమనే మతపరమైన సిద్ధాంతం ఉంది.
మరి వివాహంలో సమస్య వస్తే?
కాథలిక్ చర్చిలో annulment అనే విధానం ఉంది. దీనిని సాధారణంగా వివాహ రద్దు లేదా శూన్యత ప్రకటనగా అర్థం చేసుకుంటారు. అయితే ఇది విడాకులు కాదు. కానీ annulmentలో మాత్రం ఆ వివాహం మొదటి నుంచే చెల్లుబాటు కాలేదా అనే విషయాన్ని పరిశీలిస్తారు. అంటే..“వివాహం జరిగింది.. ఇప్పుడు దాన్ని ముగిస్తున్నాం” అనే భావనకు, “ఆ వివాహం మొదటి నుంచే చెల్లుబాటు కాలేదు” అనే ప్రక్రియకు మధ్య చాలా తేడా ఉంది. ఇదే వాటికన్ సిటీ విషయంలో కీలకమైన అంశం.
రెండు దేశాలు..రెండు భిన్నమైన కారణాలు!
ఫిలిప్పీన్స్ ఒకప్పుడు విడాకులను చట్టబద్ధంగా అనుమతించింది. ఆ తర్వాత సంపూర్ణ విడాకుల విధానాన్ని తొలగించింది. ప్రస్తుతం annulment, declaration of nullity, legal separation వంటి చట్టపరమైన మార్గాలు ఉన్నాయి. విదేశీ విడాకుల గుర్తింపు, ముస్లిం వ్యక్తిగత చట్టాలకు సంబంధించిన ప్రత్యేక నిబంధనలు కూడా ఉన్నాయి.
వివాహాన్ని జీవితాంతం కొనసాగే, విడదీయలేని బంధంగా భావించే కాథలిక్ సిద్ధాంతం వాటికన్ సిటీ లో ప్రధానమైంది. ప్రపంచంలోని చాలా దేశాల్లో విడాకులు ఒక సాధారణ చట్టపరమైన ప్రక్రియగా మారిపోయినప్పటికీ.. ఫిలిప్పీన్స్, వాటికన్ సిటీలలో మాత్రం వివాహం, దాని ముగింపు విషయంలో ప్రత్యేకమైన, మతపరమైన వ్యవస్థలను అనుసరిస్తున్నాయి. అందుకే.. “ప్రపంచంలో విడాకులు సాధ్యం కాని దేశాలు ఏవి?” అనే ప్రశ్నకు ఫిలిప్పీన్స్, వాటికన్ సిటీ పేర్లు తరచుగా వినిపిస్తాయి. కానీ ఆ రెండు దేశాల్లో పరిస్థితి ఎందుకు అలా ఉందన్నది మాత్రం పూర్తిగా భిన్నమైన కథ!