దొండకాయ సాగులో అదిరిపోయే లాభం.. ఎకరంలో రూ10 లక్షల ఆదాయం.. సీక్రెట్ ఇదే..
దొండకాయ సాగుతో హనుమకొండ జిల్లాకు చెందిన రైతు సంపత్ రావు లక్షల్లో ఆదాయం పొందుతున్నారు. ఒకసారి నాటితే పలు సంవత్సరాల పాటు దిగుబడినిచ్చే ఈ పంటతో ఎకరానికి రూ.10 లక్షల వరకు సంపాదించవచ్చని ఆయన తెలిపారు. పందిరి నిర్మాణం, నీటి యాజమాన్యం, తెగుళ్ల నివారణ వంటి అంశాలపై ఆయన అనుభవాలను పంచుకున్నారు.
భారతదేశ వ్యవసాయ రంగంలో దొండకాయ సాగు రైతులకు మంచి లాభాలను అందిస్తుందని నిరూపించారు హనుమకొండ జిల్లా, ఐనవోలు మండలం, పెరుమాల గూడెం గ్రామానికి చెందిన సంపత్ రావు. సంప్రదాయ పంటల సాగులో ఎదురైన సవాళ్లు, ఆశించిన రాబడి లేకపోవడంతో, ఆయన దొండ సాగు వైపు దృష్టి సారించారు. ఈ వినూత్న వ్యవసాయ పద్ధతి ద్వారా లక్షల్లో ఆదాయం పొందుతూ, ఇతర రైతులకు ఆదర్శంగా నిలిచారు.
దొండ సాగుకు మారడానికి కారణం:
సంపత్ రావు గతంలో కాకర, బీర వంటి తీగజాతి పంటలను పండించారు. అయితే, పందిరిపై పండించిన ఆ పంటలు ఆశించిన లాభాలను ఇవ్వలేదని ఆయన తెలిపారు. దీంతో, తక్కువ ఖర్చుతో, దీర్ఘకాలికంగా ఎక్కువ దిగుబడినిచ్చే దొండకాయ సాగు గురించి తెలుసుకున్నారు. రాజమండ్రి నుంచి ప్రత్యేకంగా 3000 దొండ మొలకలను తెప్పించి, తన ఎకరం భూమిలో సాగు ప్రారంభించారు. ఒక్కో మొలక ధర రూ.35 చొప్పున, ప్రారంభ పెట్టుబడి సుమారు రూ.1 లక్ష అయిందని ఆయన వివరించారు.
పెట్టుబడి, దిగుబడి, ఆదాయ వివరాలు:
దొండ సాగులో మొదటి సంవత్సరంలో రూ.1 లక్ష మాత్రమే ఆదాయం వచ్చింది, ఇది కేవలం పెట్టుబడిని తిరిగి పొందడానికి సరిపోయింది. అయితే, రెండవ సంవత్సరం నుండి దిగుబడి బాగా పెరిగి ఆదాయం పెరిగిందని సంపత్ రావు తెలిపారు. రెండవ సంవత్సరంలో రూ.2 లక్షలు, మూడవ సంవత్సరంలో రూ.3 లక్షలు, నాలుగవ సంవత్సరంలో (ఇప్పటివరకు) రూ.2 లక్షలు సంపాదించినట్లు ఆయన వెల్లడించారు. ప్రస్తుత సంవత్సరంలో మొత్తం రూ.8 లక్షల ఆదాయం అంచనా వేస్తున్నారు. దీర్ఘకాలికంగా, ఈ పంటతో ఒక ఎకరా నుంచి రూ.10 లక్షల వరకు ఆదాయం సంపాదించే అవకాశం ఉందని ఆయన ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు. ఒకసారి నాటితే 3 నుంచి 10 సంవత్సరాల వరకు దిగుబడినిచ్చే ఏకైక పంట దొండకాయ అని ఆయన పేర్కొన్నారు.
సాగు పద్ధతులు, నిర్వహణ:
దొండకాయ సాగులో పందిరి నిర్మాణం అత్యంత ముఖ్యమైన అంశం. పందిరి ఖర్చు సుమారు రూ.2 లక్షల నుంచి రూ.4 లక్షల వరకు అవుతుందని, ఇది రైతులు ఈ పంట వైపు రానివ్వడానికి ఒక ప్రధాన కారణమని సంపత్ రావు వివరించారు. అయితే, ఒకసారి పందిరి వేస్తే, అది తీగజాతి పంటలకు సుమారు 10 సంవత్సరాల పాటు ఉపయోగపడుతుందని ఆయన తెలిపారు. నాణ్యమైన, దృఢమైన స్టీల్ తీగను ఉపయోగించి పందిరి వేయడం వల్ల అది బరువును తట్టుకుంటుందని చెప్పారు. నీటి యాజమాన్యం కూడా దొండ సాగులో కీలకమైనది. డ్రిప్ ఇరిగేషన్ పద్ధతిలో నిరంతరం నీటిని అందించాలని, భూమిలో తేమ ఉండేలా చూసుకోవాలని ఆయన సూచించారు. వేసవిలో కూడా పంటకు తగినంత నీరు అందిస్తే మంచి దిగుబడి వస్తుందని తెలిపారు. మొక్కలకు చల్లదనం కోసం నేల పైన గడ్డిని ఉంచడం మంచిదని సంపత్ రావు అభిప్రాయపడ్డారు. పురుగుల నివారణ గురించి మాట్లాడుతూ, దొండకాయకు బూజు తెగులు, పేను, బొంద పురుగు వంటి సాధారణ సమస్యలు ఉంటాయని, వీటికి తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన సాధారణ మందులను వాడి నియంత్రించవచ్చని ఆయన చెప్పారు. ఇతర పంటల మాదిరిగా అధిక మందుల పిచికారీ అవసరం లేదని, వారానికి ఒకసారి లేదా 15 రోజులకు ఒకసారి మందులు కొడితే సరిపోతుందని పేర్కొన్నారు.
కోత, మార్కెటింగ్:
దొండకాయలను 4-5 రోజులకు ఒకసారి కోతకు వస్తాయి. మంచి దిగుబడి ఉన్నప్పుడు ఒకసారి 10 క్వింటాళ్ల వరకు దొండకాయలు లభిస్తాయి. దొండకాయలు సాధారణంగా రెండు రోజులు ఆగినప్పటికీ ముదిరిపోవని, కాయ నాణ్యత చెడిపోదని, మార్కెట్ కు తీసుకెళ్ళిన తర్వాత కూడా కొన్ని రోజులు నిల్వ ఉంటాయని ఆయన వివరించారు. వరంగల్ మార్కెట్‌లో దొండకాయకు మంచి డిమాండ్ ఉందని, కేజీ ₹20 నుంచి ₹40 వరకు ధర లభిస్తుందని ఆయన తెలిపారు. పంటను మార్కెట్‌కు తీసుకెళ్లడానికి ఆటో సదుపాయం తోట వద్దకే వస్తుందని, రవాణా ఇబ్బందులు లేవని సంపత్ రావు చెప్పారు.
సంపత్ రావు దొండ సాగును “ఇంటి ముందర బర్రెను కట్టేసుకున్నట్టు” అభివర్ణించారు, అంటే నిరంతరం ఆదాయాన్ని అందించే వనరుగా దీనిని చూస్తున్నారు. దొండ సాగులో అధిక లాభాలు ఉన్నప్పటికీ, ప్రారంభ పందిరి ఖర్చు, మార్కెట్ ధరల్లో హెచ్చుతగ్గులు వంటి కారణాల వల్ల రైతులు ఈ పంటను ఎంచుకోవడానికి వెనుకాడతారని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. సరైన ప్రణాళిక, పట్టుదలతో దొండకాయ సాగుతో రైతులు ఆర్థికంగా బలోపేతం కావచ్చని సంపత్ రావు తన అనుభవంతో నిరూపించారు.