దశాబ్దంలో తొలిసారి తగ్గిన వరి ఉత్పత్తి … బియ్యం ధరలపై పెను ప్రభావం?
దశాబ్ద కాలంలో తొలిసారిగా భారతదేశంలో వరి ఉత్పత్తి తగ్గింది. ఎల్నినో ప్రభావం, రుతుపవనాల లోటు దీనికి ప్రధాన కారణం. దేశీయ సరఫరా, బియ్యం ధరలు, భవిష్యత్ ఎగుమతులపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. ఖరీఫ్ సాగు విస్తీర్ణం తగ్గగా, నిల్వలు కొంత ఆశను కల్పిస్తున్నాయి. రైతులపై ఆర్థిక భారం పెరిగి, ఆహార ద్రవ్యోల్బణం భయాలు పెరుగుతున్నాయి.
భారతదేశం ప్రపంచంలోనే అత్యధిక బియ్యం ఉత్పత్తి చేసే దేశంగా, భారీ ఎగుమతులతో “అన్నపూర్ణ”గా పేరొందింది. అయితే, దశాబ్ద కాలంలో తొలిసారిగా దేశంలో వరి ఉత్పత్తి తగ్గడం తీవ్ర ఆందోళన కలిగిస్తోంది. ఈ పరిణామం బియ్యం ధరలను అనూహ్యంగా పెంచింది, దేశీయ సరఫరా, భవిష్యత్ ఎగుమతులపై పెను ప్రభావం చూపనుంది. వర్షాలు సరిగ్గా పడకపోవడం, ఎల్నినో ప్రభావం తీవ్రంగా ఉండటం వరి సాగుకు ప్రధాన విఘాతంగా మారింది. సాధారణంగా భారతదేశంలో ఏటా 150 నుంచి 154 మిలియన్ టన్నుల వరి ఉత్పత్తి అవుతుంది. ఉత్తరప్రదేశ్, పశ్చిమ బెంగాల్, తెలంగాణ, పంజాబ్ రాష్ట్రాలు అధికంగా వరిని సాగు చేస్తాయి. ప్రపంచ బియ్యం ఎగుమతుల్లో భారతదేశ వాటా 30 నుంచి 40 శాతం వరకు ఉంటుంది. ఇటువంటి ఘన చరిత్ర కలిగిన దేశం ఇప్పుడు వరి ఉత్పత్తి తగ్గిపోవడం వల్ల ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటోంది. కొన్ని అంచనాల ప్రకారం, పదేళ్లలో తొలిసారి ఉత్పత్తి తగ్గింది. సరిగ్గా పంట ఎదిగే సమయంలో ఆశించిన వర్షపాతం లేకపోవడం గట్టి ప్రభావం చూపింది. 2026-27 మధ్యకాలంలో 10 మిలియన్ మెట్రిక్ టన్నుల మేర ఉత్పత్తి పడిపోయే ప్రమాదం ఉందని అంచనాలున్నాయి. గతేడాది 154 మిలియన్ టన్నుల వరి ఉత్పత్తి కాగా, ఈసారి దాదాపు 6.5 శాతం మేర ఉత్పత్తి తగ్గే అవకాశం ఉంది. 2009-10 తర్వాత ఈ స్థాయిలో ఉత్పత్తి తగ్గడం ఇదే మొదటిసారి. ఈ ఏడాది రుతుపవనాలు ఆలస్యంగా వచ్చాయి. జూన్ 1 నుండి లెక్కవేస్తే నాలుగు నెలలుగా భారతదేశంలో 15% మేర లోటు వర్షపాతం నమోదైంది.
భారత వాతావరణ శాఖ ప్రకారం, వర్షపాతం లోటు 10 శాతం లోపు ఉంటే సాధారణ రుతుపవన సంవత్సరంగా పరిగణిస్తారు. అయితే ఈసారి అది 15 శాతానికి పెరగడం సాగుకు తీవ్రమైన సవాళ్లను సృష్టిస్తోంది. ముఖ్యంగా, వరిసాగు ఎక్కువగా ఉండే ఉత్తరప్రదేశ్ లాంటి రాష్ట్రాల్లో ఈ లోటు వర్షపాతం ఏకంగా 42 శాతం వరకు నమోదైంది. భారతదేశంలో ఖరీఫ్ వరి సాగు విస్తీర్ణం సెప్టెంబర్ 11 నాటికి 42.68 మిలియన్ హెక్టార్లుగా ఉంది, ఇది గత ఏడాదితో పోలిస్తే 4 శాతం తక్కువ అని ప్రభుత్వ లెక్కలు చెబుతున్నాయి. దేశంలో 80 శాతం వరి ఉత్పత్తి ఖరీఫ్ సీజన్లోనే ఉంటుంది కాబట్టి, ఈ కీలక సమయంలో ఎల్నినో ప్రభావం తీవ్రమవ్వడం ఆందోళనకరంగా మారింది. ఖరీఫ్ కాలంలో వర్షాలు తగ్గడం వల్ల రిజర్వాయర్లలో నీటి నిల్వలు తగ్గడం, భూగర్భజలాలు అడుగంటడం వంటి సమస్యలు తలెత్తాయి. ఫలితంగా భవిష్యత్తులో వరిసాగుపైనా ప్రభావం పడనుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్, బీహార్, ఛత్తీస్గఢ్, పశ్చిమ బెంగాల్, ఒడిశా, తెలంగాణ వంటి రాష్ట్రాల్లో ఎల్నినో వరి సాగుకు సవాలు విసురుతోంది. సాగు తగ్గడం వల్ల రాష్ట్రాలు బియ్యం నిల్వలు పెంచుకునే పనిలో నిమగ్నమయ్యాయి. ఓ అంచనా ప్రకారం, ఈ ఏడాది సెప్టెంబర్ నాటికి బియ్యం నిల్వలు 59.6 మిలియన్ టన్నులుగా ఉన్నాయి. మార్కెట్లో ప్రస్తుతం సన్న రకాలైన HMT, RNR, BPT వంటి బియ్యానికి కొరత ఏర్పడటంతో, వాటి ధరలు రూ.60 నుంచి రూ.65 వరకు పెరిగాయి. గతంలో బీహార్, పశ్చిమ బెంగాల్ నుంచి ఈ రకాలు లభించేవి, కానీ ఇప్పుడు ఆ రాష్ట్రాలు ఇతర దేశాలకు ఎగుమతిని పెంచడం వల్ల దేశీయ సరఫరా తగ్గింది. రైతులు వర్షాలు లేకపోవడంతో భూగర్భజలాలపై ఆధారపడుతున్నారు, బోరుబావుల కోసం అధిక విద్యుత్, డీజిల్ ఖర్చు చేయాల్సి వస్తోంది. ఇది వారిపై ఆర్థిక భారాన్ని పెంచుతోంది.
ఉదాహరణకు, నల్గొండ జిల్లాలోని నాగార్జునసాగర్ కింద ‘రైస్ బౌల్’గా పేరుగాంచిన ప్రాంతంలో కేవలం 30 నుంచి 40 శాతం మాత్రమే సాగు జరిగింది. ప్రస్తుతం ప్రభుత్వ గోదాముల్లో రెండేళ్లకు సరిపడా బియ్యం నిల్వలు ఉన్నందున, దేశ అవసరాలకు బియ్యం కొరత లేదని కొందరు నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. అయితే, సన్న రకాలకు కొరత ఉంది. ఈ సంవత్సరం రైతులు ఆ రకాల ఉత్పత్తిని పెంచారని చెబుతున్నారు. ఎల్నినో ప్రభావం కేవలం వరిపైనే కాకుండా చెరకు, సోయాబీన్, పప్పుధాన్యాల సాగుపైనా ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతోంది. ఈ ప్రభావం వచ్చే ఏడాది ఫిబ్రవరి వరకు కొనసాగుతుందని అంచనా. పంట ఉత్పత్తులు తగ్గితే, అది ద్రవ్యోల్బణానికి దారితీసి, కూరగాయలు, ఇతర నిత్యావసరాల ధరలు భారీగా పెరిగి, సామాన్యుల నెలవారీ బడ్జెట్పై భారం మోపవచ్చు. ఈ ప్రభావం ఇప్పటికే ఆగస్టు నాటికి స్పష్టంగా కనిపించింది. ఈ సవాళ్లను భారతదేశం ఎలా అధిగమిస్తుందనేది ఇప్పుడు అందరి ముందున్న ప్రశ్న.