నాణెంపై చిన్న గుర్తు.. పెద్ద సీక్రెట్! ఎక్కడ తయారైందో ఇలా తెలుసుకోండి
మన దేశంలో చలామణిలో ఉన్న నాణేలు (Coins) ఎక్కడ తయారయ్యాయో తెలుసా..? కానీ, వాటిపై ఉన్న కొన్ని ప్రత్యేక గుర్తుల ద్వారా సులభంగా గుర్తించవచ్చునని తెలిస్తే మీరు ఆశ్చర్యపోతారు. భారతదేశంలో నాణేలను ముద్రించే కేంద్రాలను మింట్ అని పిలుస్తారు. భారతదేశంలో మొత్తం నాలుగు మింట్లు ఉన్నాయి. మీ దగ్గర ఉన్న నాణెం ఏ నగరంలో తయారైందో తెలుసుకోవడానికి నాణెంపై సంవత్సరం కింద ఉన్న ఈ గుర్తులను గమనించండి.
Updated on: Mar 20, 2026 | 8:07 AM
మీరు ఉపయోగించే భారత నాణేలు ఏ మింట్లో తయారయ్యాయో వాటిపై ఉన్న ప్రత్యేక గుర్తుల ద్వారా సులభంగా గుర్తించవచ్చు. భారతదేశంలో ముంబై (వజ్రం), కోల్కతా (గుర్తు లేదు), హైదరాబాద్ (నక్షత్రం), నోయిడా (చుక్క)లలో నాణేల మింట్లు ఉన్నాయి. దేశీయ మింట్లు కాకుండా, కొన్నిసార్లు విదేశీ మింట్ల నుండి వచ్చిన నాణేలు కూడా చలామణిలో ఉంటాయి. ఈ గుర్తుల ద్వారా మీ నాణెం మూలాన్ని తెలుసుకోండి.
1. ముంబై మింట్ (Mumbai Mint):
ముంబైలో తయారైన నాణేలపై సంవత్సరం కింద ‘డైమండ్’ (Diamond – ♦) ఆకారం ఉంటుంది. ఇది మన దేశంలోని పురాతన మింట్లలో ఒకటి. కొన్ని పాత నాణేలపై ‘B’ లేదా ‘M’ అనే అక్షరాలు కూడా కనిపిస్తాయి.
2. కోల్కతా మింట్ (Kolkata Mint):
కోల్కతా మింట్లో తయారైన నాణేలపై ఎటువంటి గుర్తు ఉండదు. సంవత్సరం కింద ఖాళీగా ఉంటే, ఆ నాణెం కోల్కతాలో తయారైందని అర్థం. మన దేశంలో మొదటి మింట్ ఇక్కడే ప్రారంభమైంది.
3. హైదరాబాద్ మింట్ (Hyderabad Mint):
హైదరాబాద్లోని సైఫాబాద్ లేదా చర్లపల్లి మింట్లలో తయారైన నాణేలపై సంవత్సరం కింద ‘నక్షత్రం’ (Star – ★) గుర్తు ఉంటుంది. ఇది మన నగరానికి ఉన్న ప్రత్యేక గుర్తు. కొన్ని పాత నాణేలపై విడిపోయిన డైమండ్ గుర్తు కూడా ఉండేది.
4. నోయిడా మింట్ (Noida Mint):
ఉత్తరప్రదేశ్లోని నోయిడా మింట్లో తయారైన నాణేలపై సంవత్సరం కింద ఒక ‘చుక్క’ (Dot – ●) గుర్తు ఉంటుంది. ఇది మన దేశంలో చివరగా (1988లో) స్థాపించబడిన మింట్.
విదేశీ మింట్లు (Foreign Mints):
కొన్నిసార్లు దేశంలో నాణేల కొరత ఏర్పడినప్పుడు ప్రభుత్వం విదేశాల నుండి కూడా నాణేలను ముద్రించి తెప్పిస్తుంది. అటువంటి నాణేలపై వేర్వేరు గుర్తులు ఉంటాయి.
సియోల్ (కొరియా): నక్షత్రం గుర్తు (కానీ ఇది సంవత్సరం పక్కన ఉంటుంది).
ఒట్టావా (కెనడా): మేపుల్ ఆకు గుర్తు.
మెక్సికో సిటీ: ‘M’ మరియు ‘O’ అక్షరాలు కలిపి ఉంటాయి.
